Τα κρυπτονομίσματα φορολογούνται διαφορετικά από χώρα σε χώρα. Ωστόσο, οι περισσότερες κυβερνήσεις τα αντιμετωπίζουν ως κεφαλαιακά περιουσιακά στοιχεία και όχι ως επίσημο νόμισμα. Αυτό σημαίνει ότι, από φορολογική άποψη, η κατοχή κρυπτονομισμάτων θεωρείται αντίστοιχη με την κατοχή μετοχών ή ομολόγων και όχι μετρητών, με αποτέλεσμα οι σχετικοί φόροι να επιβάλλονται ανάλογα.
Η Ελλάδα ετοιμάζει νομοθεσία για την επιβολή φόρου 15% στα κέρδη κεφαλαίου από κρυπτονομίσματα, όπως ανέφερε την Παρασκευή το Reuters επικαλούμενο δύο κυβερνητικούς αξιωματούχους. Το υπουργείο Οικονομικών προετοιμάζει νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με τον έναν αξιωματούχο, καθώς στόχος είναι να ενταχθούν τα κρυπτονομίσματα στον φορολογικό κώδικα της χώρας. Ένας δεύτερος αξιωματούχος επιβεβαίωσε το κυβερνητικό σχέδιο, προσθέτοντας ότι τα πρώτα 500 ευρώ κερδών θα είναι αφορολόγητα.
Ο φόρος δεν θα εφαρμόζεται στην ατομική εξόρυξη (mining) κρυπτονομισμάτων, αλλά θα επιβάλλεται όταν η δραστηριότητα εξόρυξης πραγματοποιείται από νομικό πρόσωπο (εταιρεία).
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων, ενώ οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχουν ενιαίο φορολογικό σύστημα για τον συγκεκριμένο τομέα.
Η φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων στις ευρωπαϊκές χώρες ποικίλλει, από 8% στην Κύπρο έως 30% στη Γαλλία, και συνήθως επιβάλλεται στα κεφαλαιακά κέρδη, σύμφωνα με στοιχεία από το immigrant invest.com.
Η Μάλτα
Η Μάλτα έχει καθιερωθεί ως μία από τις πλέον φιλικές δικαιοδοσίες για το blockchain και τα κρυπτονομίσματα, έχοντας θεσπίσει ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για τα εικονικά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία.
Οι επενδυτές κρυπτονομισμάτων στη Μάλτα δεν καταβάλλουν φόρο υπεραξίας για τα κέρδη που προκύπτουν από μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Ωστόσο, οι επαγγελματίες traders που πραγματοποιούν συχνές και βραχυπρόθεσμες συναλλαγές ενδέχεται να φορολογηθούν ως επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ο βασικός συντελεστής φορολογίας επιχειρήσεων ανέρχεται στο 35%, ωστόσο, μέσω του φορολογικού συστήματος επιστροφών που εφαρμόζει η χώρα, το πραγματικό φορολογικό βάρος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μειωθεί ακόμη και στο 0%-5%.
Για να επωφεληθεί κάποιος πλήρως από το φορολογικό καθεστώς της Μάλτας για τα crypto, θα πρέπει συνήθως να θεωρείται φορολογικός κάτοικος της χώρας, κάτι που προϋποθέτει παραμονή τουλάχιστον 183 ημερών ετησίως.
Η μετεγκατάσταση μπορεί να γίνει ευκολότερη μέσω των προγραμμάτων απόκτησης άδειας διαμονής ή υπηκοότητας για εύπορους αλλοδαπούς. Για την εξασφάλιση άδειας διαμονής απαιτείται είτε η ενοικίαση είτε η αγορά ακινήτου, καθώς και η καταβολή των προβλεπόμενων διοικητικών τελών.
Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό ανέρχεται σε περίπου 8.750 ευρώ ετησίως για την επιλογή ενοικίασης ακινήτου, ενώ για την αγορά ακινήτου η ελάχιστη επένδυση ξεκινά από τις 220.000 ευρώ.
Η Πορτογαλία
Η Πορτογαλία συγκαταλεγόταν μέχρι πρόσφατα στις πλέον φιλικές χώρες για τους επενδυτές κρυπτονομισμάτων. Από το 2023, ωστόσο, επιβάλλει φόρο 28% στα βραχυπρόθεσμα κέρδη από πώληση κρυπτονομισμάτων που διακρατήθηκαν για λιγότερο από έναν χρόνο.
Αντίθετα, τα κέρδη από κρυπτονομίσματα που διακρατούνται για περισσότερο από 12 μήνες εξακολουθούν να απαλλάσσονται από τη φορολογία. Παράλληλα, δεν επιβάλλεται φόρος στις ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών κρυπτονομισμάτων (crypto-to-crypto), ούτε στις συναλλαγές που αφορούν μη ανταλλάξιμα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία (NFTs).
Οι αλλοδαποί που επιθυμούν να μετακομίσουν στην Πορτογαλία μπορούν να επωφεληθούν από σχετικά ευέλικτα προγράμματα απόκτησης άδειας διαμονής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άδεια διαμονής μέσω επένδυσης και τα προγράμματα για άτομα με παθητικό εισόδημα.
Η λεγόμενη «Χρυσή Βίζα» χορηγείται σε επενδυτές που τοποθετούν τουλάχιστον 250.000 ευρώ στην πορτογαλική οικονομία. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν τη στήριξη έργων τέχνης και πολιτιστικής κληρονομιάς, τη χρηματοδότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων, την αγορά μεριδίων επενδυτικών κεφαλαίων, καθώς και τη δημιουργία ή χρηματοδότηση επιχειρήσεων.
Η Γερμανία
Η Γερμανία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για μακροπρόθεσμους επενδυτές, καθώς τα κέρδη από ιδιωτικές επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα απαλλάσσονται πλήρως από φόρο εφόσον τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία διακρατηθούν για περισσότερο από ένα έτος.
Η Γερμανία δεν αποτελεί χώρα πλήρους φορολογικής απαλλαγής για τα κρυπτονομίσματα, ωστόσο προσφέρει ένα από τα πιο ευνοϊκά φορολογικά καθεστώτα στην Ευρώπη για τους μακροπρόθεσμους επενδυτές.
Η γερμανική νομοθεσία αντιμετωπίζει τα κρυπτονομίσματα ως ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία. Ως εκ τούτου, οι συναλλαγές σε crypto θεωρούνται ιδιωτικές πωλήσεις και υπάγονται σε ειδικούς φορολογικούς κανόνες.
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι τα κέρδη από την πώληση κρυπτονομισμάτων απαλλάσσονται από τη φορολογία εφόσον τα περιουσιακά στοιχεία έχουν διακρατηθεί για περισσότερο από ένα έτος. Αντίθετα, τα βραχυπρόθεσμα κέρδη μπορεί να φορολογηθούν εφόσον υπερβαίνουν το προβλεπόμενο ετήσιο αφορολόγητο όριο.
Παράλληλα, εισοδήματα που προέρχονται από δραστηριότητες όπως το mining ή η καταβολή αμοιβών σε κρυπτονομίσματα ενδέχεται να φορολογούνται ως εισόδημα, ανάλογα με τη φύση και τις συνθήκες της δραστηριότητας.
Η Γερμανία εξακολουθεί επίσης να επιβάλλει φόρο σε όσους αμείβονται με κρυπτονομίσματα ή αποκτούν έσοδα από εξόρυξη ψηφιακών νομισμάτων. Οι συντελεστές φόρου εισοδήματος κυμαίνονται από 0% έως 45%, ανάλογα με το συνολικό ετήσιο εισόδημα και τη φορολογική κατάσταση του φορολογούμενου.
Η Ελβετία
Η Ελβετία θεωρείται ένας από τους κορυφαίους φορολογικούς προορισμούς για επενδυτές κρυπτονομισμάτων και συχνά αποκαλείται «Crypto Valley», καθώς φιλοξενεί σημαντικές εταιρείες και έργα του κλάδου, όπως Bitcoin Suisse και Ethereum.
Οι ιδιώτες επενδυτές στην Ελβετία δεν καταβάλλουν, κατά κανόνα, φόρο υπεραξίας για τα κέρδη από την πώληση κρυπτονομισμάτων. Ωστόσο, τα crypto πρέπει να δηλώνονται ως περιουσιακά στοιχεία και ενδέχεται να υπόκεινται σε φόρο περιουσίας, ο οποίος διαφέρει ανάλογα με το καντόνι.
Αντίθετα, δραστηριότητες όπως η επαγγελματική διαπραγμάτευση κρυπτονομισμάτων, το mining ή η καταβολή μισθού σε crypto μπορεί να φορολογούνται ως εισόδημα.
Οι ιδιώτες επενδυτές απολαμβάνουν πλήρη απαλλαγή από τον φόρο υπεραξίας στις προσωπικές τους επενδύσεις. Εάν όμως τα κρυπτονομίσματα αποτελούν μέρος επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων, τότε τα σχετικά κέρδη ενδέχεται να φορολογηθούν.
Η Ισπανία
Η Ισπανία διατηρεί μια πιο προσεκτική και συντηρητική προσέγγιση απέναντι στα κρυπτονομίσματα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι επενδυτές κρυπτονομισμάτων υποχρεούνται να δηλώνουν στις φορολογικές αρχές τόσο τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που κατέχουν όσο και τις συναλλαγές που πραγματοποιούν. Οι δηλώσεις περιλαμβάνουν τις αγοραπωλησίες και ανταλλαγές, καθώς και τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που διατηρούνται στο εξωτερικό.
Τα κέρδη από την πώληση κρυπτονομισμάτων φορολογούνται γενικά ως εισόδημα από αποταμιεύσεις και επενδύσεις, με προοδευτικούς φορολογικούς συντελεστές ανάλογα με το ύψος των κερδών.
Παράλληλα, εισοδήματα που προέρχονται από δραστηριότητες όπως το mining, η πληρωμή μισθού σε κρυπτονομίσματα ή η επαγγελματική ενασχόληση με crypto ενδέχεται να φορολογούνται βάσει των γενικών κανόνων φορολογίας εισοδήματος, οι οποίοι συνήθως προβλέπουν υψηλότερους συντελεστές.
Η Γαλλία
Η Γαλλία επιβάλλει ενιαίο φορολογικό συντελεστή 30% στα κέρδη από κρυπτονομίσματα για μη επαγγελματίες επενδυτές, ποσοστό που περιλαμβάνει τόσο τον φόρο εισοδήματος όσο και τις κοινωνικές εισφορές.
Η Γαλλία διατηρεί θετική στάση απέναντι στην τεχνολογία blockchain και υποστηρίζει την ανάπτυξη του οικοσυστήματος των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Ωστόσο, το φορολογικό πλαίσιο για τους επενδυτές κρυπτονομισμάτων θεωρείται λιγότερο ευνοϊκό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η φορολόγηση εξαρτάται από το καθεστώς του επενδυτή. Για τους ιδιώτες επενδυτές, τα κέρδη από κρυπτονομίσματα φορολογούνται συνήθως με ενιαίο συντελεστή 30%, ο οποίος περιλαμβάνει τόσο τον φόρο εισοδήματος όσο και τις κοινωνικές εισφορές.
Αντίθετα, όσοι θεωρούνται επαγγελματίες επενδυτές ή ασκούν συστηματική δραστηριότητα συναλλαγών ενδέχεται να υπάγονται στην προοδευτική κλίμακα φορολόγησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο συνδυασμός φόρου εισοδήματος και κοινωνικών εισφορών μπορεί να οδηγήσει σε συνολική επιβάρυνση που φτάνει ακόμη και το 60%.
Η Ολλανδία
Η Ολλανδία εφαρμόζει ένα ιδιόμορφο φορολογικό καθεστώς για τα κρυπτονομίσματα, καθώς οι κάτοχοί τους υποχρεούνται να φορολογούνται ανεξάρτητα από το αν έχουν προχωρήσει σε πώληση των ψηφιακών τους περιουσιακών στοιχείων ή όχι.
Στην πράξη, ακόμη και η απλή κατοχή κρυπτονομισμάτων μπορεί να επιβαρύνεται φορολογικά, καθώς οι αρχές υπολογίζουν τεκμαρτή απόδοση επί των περιουσιακών στοιχείων, σαν να είχαν ρευστοποιηθεί και αποδώσει κέρδος.
Παράλληλα, δραστηριότητες όπως το mining αντιμετωπίζονται ως εισόδημα και φορολογούνται αντίστοιχα με τον φόρο εισοδήματος, ανάλογα με τη συνολική οικονομική κατάσταση του φορολογούμενου.
Ιταλία, Βέλγιο
Η Ιταλία φορολογεί τα κεφαλαιακά κέρδη από κρυπτονομίσματα με συντελεστή 26%, ενώ εφαρμόζει και ειδικό υποκατάστατο φόρο για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που διακρατούνται στο τέλος του φορολογικού έτους.
Το Βέλγιο εφαρμόζει ενιαίο συντελεστή 10% στα κεφαλαιακά κέρδη από κρυπτονομίσματα, κατά κανόνα για ιδιώτες επενδυτές που διαχειρίζονται τα περιουσιακά τους στοιχεία στο πλαίσιο της συνήθους ιδιωτικής επενδυτικής δραστηριότητας.
Νέοι φόροι για τον προϋπολογισμό της ΕΕ;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να ενισχυθεί με σχεδόν 11 δισ. ευρώ ετησίως μέσω νέων φόρων στις ψηφιακές υπηρεσίες, τον διαδικτυακό στοιχηματισμό και τα κρυπτονομίσματα, σύμφωνα το Euronews.
Οι προτάσεις εξετάζονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει νέες «ίδιες πηγές εσόδων», ωστόσο αρκετές από αυτές έχουν συναντήσει αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη, τα οποία πρέπει να εγκρίνουν ομόφωνα τον προϋπολογισμό. Τον Απρίλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε επιπλέον φορολογικά μέτρα που στοχεύουν τις ψηφιακές υπηρεσίες, τον τζόγο και τα crypto.
Η πιο αβέβαιη πηγή εσόδων αφορά τα κρυπτονομίσματα, λόγω της υψηλής μεταβλητότητας της αγοράς και της δυσκολίας προσδιορισμού της χώρας φορολόγησης των χρηστών.
Η Κομισιόν εξετάζει δύο εναλλακτικά μοντέλα: είτε φόρο επί του συνολικού όγκου συναλλαγών είτε φόρο επί των κεφαλαιακών κερδών από crypto.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, ένας φόρος 0,1% επί της αξίας των συναλλαγών θα μπορούσε να αποφέρει από 3 έως 4 δισ. ευρώ ετησίως. Αντίθετα, ένας φόρος στα κεφαλαιακά κέρδη εκτιμάται ότι θα απέφερε μεταξύ 1 και 2,4 δισ. ευρώ τον χρόνο.
