Τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union) προτείνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, με άρθρο του στους Financial Times, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να σταματήσει να αναζητά μόνο τρόπους ανακατανομής των υφιστάμενων πόρων και να επικεντρωθεί στη δημιουργία νέου πλούτου. Όπως επισημαίνει, η ενοποιημένη διαχείριση του ραδιοφάσματος θα ενίσχυε τις επενδύσεις στις τηλεπικοινωνίες, θα επιτάχυνε την ανάπτυξη των δικτύων 6G, θα ενδυνάμωνε την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής οικονομίας και θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα, σταθερή πηγή χρηματοδότησης για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Στο άρθρο του, ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, θεωρεί λανθασμένη την παραδοχή ότι οι διαθέσιμοι πόροι είναι δεδομένοι και σταθεροί. Oι αυξημένες ανάγκες για άμυνα, τεχνητή νοημοσύνη και πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να οδηγούν μόνο σε συζητήσεις για το πώς θα μοιραστούν οι υφιστάμενοι πόροι, αλλά και για το πώς η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει νέες πηγές πλούτου.
Υπενθυμίζει ότι οι σημαντικότερες επιτυχίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όπως η ενιαία αγορά και το ευρώ, δεν προήλθαν από αναδιανομή, αλλά από τη διεύρυνση της παραγωγικής δυναμικότητας της Ευρώπης. Κατά τον ίδιο, η ΕΕ διαθέτει ήδη στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, των οποίων η αξία μπορεί να πολλαπλασιαστεί μέσω βαθύτερης ενοποίησης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει το ραδιοφάσμα, το οποίο χαρακτηρίζει θεμελιώδη υποδομή για την τεχνητή νοημοσύνη, τα διασυνδεδεμένα εργοστάσια, τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, το cloud computing, τις αμυντικές επικοινωνίες και τον βιομηχανικό αυτοματισμό. Παρότι η Ευρώπη έχει οικοδομήσει ενιαία αγορά για αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους, εξακολουθεί να διαχειρίζεται το φάσμα μέσω 27 διαφορετικών εθνικών καθεστώτων αδειοδότησης, γεγονός που, όπως αναφέρει, υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η πολυδιάσπαση αυτή αυξάνει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, ανεβάζει το κόστος κεφαλαίου, δυσχεραίνει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και καθυστερεί την ανάπτυξη των δικτύων.
Οι προτάσεις Πιερρακάκη
Ο κ. Πιερρακάκης θεωρεί ότι η μετάβαση από το 5G στο 6G αποτελεί μοναδική ευκαιρία για αλλαγή πορείας. Προτείνει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος, στο πλαίσιο της οποίας το φάσμα θα εξακολουθήσει να ανήκει στα κράτη-μέλη και οι υφιστάμενες άδειες θα διατηρηθούν έως τη λήξη τους, ενώ οι μελλοντικές στρατηγικές ζώνες συχνοτήτων θα κατανέμονται μέσα από ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, με συντονισμένα χρονοδιαγράμματα ανανέωσης, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και κοινά τεχνικά και πρότυπα ασφαλείας.
Όπως επισημαίνει, μια τέτοια μεταρρύθμιση θα προσέφερε μεγαλύτερη κανονιστική σταθερότητα, χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, καλύτερο επενδυτικό σχεδιασμό και ταχύτερη ανάπτυξη των δικτύων 6G, ενισχύοντας συνολικά το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τηλεπικοινωνιών και τεχνολογίας.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του Eurogroup προτείνει τη δημιουργία μιας νέας πηγής ίδιων πόρων για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, εισηγείται έως το 75% των μελλοντικών εσόδων από τις δημοπρασίες φάσματος να κατευθύνεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό, ενώ το υπόλοιπο 25% να αξιοποιείται για την κεφαλαιοποίηση ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, το οποίο θα στηρίζει επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικές τεχνολογίες και νέα ψηφιακά δίκτυα.
Εξηγεί ότι, μέσω της δυνατότητας μόχλευσης της ΕΤΕπ, το ποσό αυτό θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει επενδύσεις σημαντικά μεγαλύτερης αξίας από τα αρχικά κεφάλαια, διευρύνοντας την επενδυτική ικανότητα της Ευρώπης χωρίς να επιβαρύνει το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο. Επιπλέον, σημειώνει ότι τα έσοδα από το φάσμα δεν αντιμετωπίζονται από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες ως διακριτικά φορολογικά έσοδα, γεγονός που καθιστά ευκολότερη τη διοχέτευση σημαντικού μέρους τους σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα των κρατών-μελών να κρατούν μέρος των εσόδων.
Απαντώντας στην κριτική ότι η διαχείριση του ραδιοφάσματος αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρει ότι πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ξεκίνησαν επίσης ως εθνικές αρμοδιότητες, πριν η οικονομική πραγματικότητα επιβάλει βαθύτερη συνεργασία. Όπως τονίζει, το ζητούμενο δεν είναι αν τα κράτη μπορούν να διαχειριστούν το φάσμα μόνα τους, αλλά αν η σημερινή κατακερματισμένη προσέγγιση εξυπηρετεί μια ενιαία ψηφιακή οικονομία.
Κλείνοντας, υπογραμμίζει ότι, όπως άλλοτε ο άνθρακας και ο χάλυβας αποτέλεσαν τη βάση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ολοκλήρωσης, έτσι σήμερα η συνδεσιμότητα αποτελεί τη βάση της ψηφιακής εποχής. Κατά τον ίδιο, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στην κατανομή των υφιστάμενων πόρων της Ένωσης, αλλά να λειτουργεί και ως εργαλείο δημιουργίας νέου ευρωπαϊκού πλούτου.
