Αμοιβαία επωφελές για οφειλέτες και τράπεζες είναι το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας που ψηφίστηκε πριν από λίγες εβδομάδες, υποστηρίζει ο Ειδικός Γραμματέας Ιδιωτικού Χρέους, κ. Φώτης Κουρμούσης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο insider.gr.

Όπως εξηγεί, για τους αδύναμους οφειλέτες είναι μια διέξοδος να ρυθμίσουν τα «κόκκινα» στεγαστικά ή επιχειρηματικά τους δάνεια προκειμένου να μην χάσουν το σπίτι τους. Για τις τράπεζες, είναι πολύ σημαντικό ότι μεγάλο μέρος των δανείων αυτών θα «πρασινίσει», ώστε να επιτύχουν τους στόχους μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων και να χρηματοδοτήσουν ξανά την πραγματική οικονομία.

«Αυτοί που πληρούν τα κριτήρια του νέου πλαισίου προστασίας είναι όσοι παρουσιάζουν πραγματική οικονομική αδυναμία, συνεπώς, εάν αυτά τα δάνεια δεν ρυθμίζονταν θα παρέμεναν κόκκινα στο ενεργητικό των τραπεζών -μια κατάσταση που είναι ζημιογόνος για κάθε πλευρά», σημειώνει ο κ. Κουρμούσης. 

Διευκρινίζει δε ότι η δικαστική οδός παραμένει διαθέσιμη για τους πολίτες, μέσω του παλιού Νόμου Κατσέλη, καθώς τα ειρηνοδικεία εξακολουθούν να δέχονται αιτήσεις. «Η νέα πλατφόρμα απευθύνεται στους πολίτες που θέλουν να αποφύγουν τα δικαστήρια, τα έξοδα που συνεπάγεται η προσφυγή σε αυτά, καθώς και τις πολυετείς καθυστερήσεις. Επιπλέον, οι όροι στο δικαστήριο δεν είναι ξεκάθαροι, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το τελικό αποτέλεσμα», σημειώνει και τονίζει ότι στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, αντιθέτως, τα κριτήρια είναι τυποποιημένα και ο οφειλέτης γνωρίζει εξ αρχής εάν τα πληροί.

«Το ζητούμενο ήταν να δοθεί στους οφειλέτες μια εναλλακτική που προηγούμενα δεν υπήρχε. Σε όλες τις χώρες παρέχεται η δυνατότητα δικαστικής και εξωδικαστικής οδού με διαδικασίες όπως η διαιτησία και η διαμεσολάβηση, μεταξύ διαφόρων μορφών συναινετικής επίλυσης. Στο εξωτερικό, όμως, είναι ανεπτυγμένη η κουλτούρα του εξωδικαστικού συμβιβασμού», εξηγεί ο ίδιος. «Αυτό που θέλουμε είναι να έχουμε δύο εργαλεία -το δικαστικό και το εξωδικαστικό- και οι οφειλέτες να επιλέγουν ποιο τους εξυπηρετεί. Είναι σημαντικό, όμως, να είναι ενημερωμένοι ώστε να αξιοποιούν όλα τα διαθέσιμα μέσα», υπογραμμίζει.

Γιατί επέμενε η κυβέρνηση στα επιχειρηματικά δάνεια

Στην ερώτηση γιατί η κυβέρνηση επέμενε τόσο για την ένταξη στο νέο πλαίσιο των επιχειρηματικών δανείων, ο κ. Κουρμούσης εξηγεί ότι το θέμα είναι σύνθετο και συνδέεται με ένα ιδιαίτερο γνώρισμα της χώρας μας. Από τους 150.000 κόκκινους οφειλέτες που υπολογίζεται ότι περιλαμβάνει η περίμετρος του νέου νόμου, οι 30.000 έχουν επιχειρηματικό δάνειο με ενέχυρο πρώτη κατοικία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. 

«Για εμάς ήταν πολύ σημαντικό να ενταχθούν τα επιχειρηματικά δάνεια, διότι ήταν μια πρακτική του παρελθόντος οι τράπεζες να χορηγούν δάνεια σε ελεύθερους επιχειρηματίες προσημειώνοντας κατοικία. Με αυτόν τον τρόπο, δάνειζαν τον επιχειρηματία με επιτόκια επιχειρηματικού δανείου, π.χ. 15%, αλλά αντί να αναλαμβάνουν τον αντίστοιχο κίνδυνο, αναλάμβαναν πολύ μικρότερο λαμβάνοντας ως εξασφάλιση του σπίτι του. Αυτό έπρεπε κάποια στιγμή να διορθωθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείς γιατί οι δανειστές αντιδρούσαν τόσο έντονα σε αυτή τη διεύρυνση, ο κ. Κουρμούσης εξηγεί ότι στα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ υπάρχουν δύο διακριτές κατηγορίες δανειοληπτών: τα φυσικά πρόσωπα και οι επιχειρηματίες. «Στην Ελλάδα, όμως, έχουμε και τη μεσαία κατηγορία, τα φυσικά πρόσωπα με μπλοκάκι -τους ελεύθερους επαγγελματίες- και έπρεπε να υπάρξει πρόβλεψη και για αυτή». Σημειώνει, μάλιστα, ότι την ίδια αντίσταση αντιμετώπισε η κυβέρνηση και για τον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Αρχικά οι Θεσμοί δεν δέχονταν να συμπεριληφθούν σε αυτόν ελεύθεροι επαγγελματίες. Μετά από έξι μήνες λειτουργίας της πλατφόρμας, όμως, κάναμε εκ νέου διαπραγμάτευση και κατορθώσαμε να τους συμπεριλάβουμε. Και πάλι, όμως, ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν ρυθμίζει χρέη προς τις τράπεζες αλλά μόνο προς το Δημόσιο».

Έως τον Ιούνιο η ψήφιση του νέου πτωχευτικού νόμου

Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει το νέο πτωχευτικό πλαίσιο που αναμένεται να ψηφιστεί έως τις αρχές του καλοκαιριού. «Συζητήσαμε το θέμα πρόσφατα με τα κλιμάκια των Θεσμών και συμφωνήσαμε να προχωρήσουμε άμεσα στην προετοιμασία του νέου νόμου. Οι δανειστές ζητούν να ψηφιστεί έως τα μέσα του έτους ώστε το 2020 να είναι έτοιμο και λειτουργικό το νέο πλαίσιο εξωδικαστικής ρύθμισης για όλα τα χρέη των φυσικών προσώπων –προς τις τράπεζες και το Δημόσιο», σημειώνει ο κ. Κουρμούσης. 

Όπως τονίζει, η νέα πλατφόρμα θα είναι εξαιρετικά σύνθετη και θα χρειαστούν μήνες προκειμένου να στηθεί και να λειτουργήσει. Σημειώνει δε ότι εντός των επόμενων μηνών έρχεται ευρωπαϊκή οδηγία που επιτάσσει τη λειτουργία πτωχευτικού πλαισίου και για τις εταιρείες, εκτός από τα φυσικά πρόσωπα, και αναμένεται να ψηφιστεί το φετινό καλοκαίρι. «Μετά τις πρόσφατες νομοθετήσεις και αυτές που σχεδιάζονται έως το τέλος του έτους, η Ελλάδα θα είναι απολύτως εναρμονισμένη με τις νέες οδηγίες και αρκετά βήματα μπροστά από αρκετά ευρωπαϊκά κράτη», διαβεβαιώνει.