Το Χρηματιστήριο της Αθήνας βρίσκεται μπροστά σε τεκτονικές αλλαγές. Η επιστροφή της ελληνικής αγοράς στην «οικογένεια» των ανεπτυγμένων δεν είναι απλώς ένα σημείο του κύκλου. Αντιθέτως, είναι προάγγελος μιας γιγαντιαίας ανακατανομής κεφαλαίων, η οποία θα εξελιχθεί σε βάθος χρόνου και θα μεταμορφώσει ριζικά την επενδυτική βάση της αγοράς.
Η άμεση αντίδραση του ταμπλό στην πρόσφατη ανακοίνωση της MSCI, με την οποία επισπεύδεται η διαδικασία αναταξινόμησης του ΧΑ, έδωσε ήδη μια πρώτη «γεύση» όσων πρόκειται να ακολουθήσουν.
Για πρώτη φορά, μετά από πολλά χρόνια, η ελληνική κεφαλαιαγορά έχει την ευκαιρία να επαναπροσδιορίσει τη θέση της, στο μέτρο που της αναλογεί, στον ευρωπαϊκό και διεθνή επενδυτικό χάρτη. Αυτό, σε μια συγκυρία με προκλήσεις, πολλές από τις οποίες είναι πρωτοφανείς στον μεταπολεμικό κόσμο. Αλλά και με ευκαιρίες, όπως η εκτιμώμενη «μετανάστευση» κεφαλαίων ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη ως το 2029.
Καλύτερα «πρώτος στο χωριό»;
Εκ μέρους των αναλυτών, εντός και εκτός συνόρων, έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς διάφορες απόψεις για το αν η ελληνική αγορά θα βγει πράγματι ωφελημένη από μια πιθανή αναβάθμισή της στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών. Υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα από όλες τις πλευρές.
Η βασική προσέγγιση όσων διατηρούν επιφυλάξεις συνοψίζεται -κάπως απλουστευτικά- στο ρητό «καλύτερα πρώτος στο χωριό, παρά δεύτερος στην πόλη». Εν ολίγοις, ένα από τα βασικά επιχειρήματα είναι ότι η ελληνική αγορά έχει μεγαλύτερη ορατότητα μεταξύ των αναδυόμενων αγορών και καλύτερες δυνατότητες προσέλκυσης επενδυτικού ενδιαφέροντος. Αντιθέτως, η ένταξη του ΧΑ στις ανεπτυγμένες αγορές θα περιορίσει τη στάθμιση της Ελλάδας στους σχετικούς δείκτες, ενώ ταυτόχρονα οι ελληνικές εισηγμένες θα πρέπει να ανταγωνιστούν μεγαθήρια παγκόσμιας εμβέλειας στην προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Η άλλη προσέγγιση υποστηρίζει ότι σε βάθος χρόνου οι ελληνικές εισηγμένες, εφόσον διαθέτουν ισχυρά θεμελιώδη, όχι μόνο θα καταφέρνουν σταδιακά να προσελκύουν όλο και περισσότερα κεφάλαια, αλλά και να κεντρίζουν με την πάροδο του χρόνου το ενδιαφέρον μιας διευρυμένης βάσης σημαντικά μεγαλύτερων «παικτών» με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Αν σε κάτι φαίνεται να συγκλίνουν όλοι, είναι στο γεγονός ότι βραχυπρόθεσμα η αγορά θα δεχθεί αναταράξεις. Η αναβάθμιση του ΧΑ θα πυροδοτήσει ρευστοποιήσεις από funds που επενδύουν σε αναδυόμενες αγορές και εισροές από funds που επενδύουν σε ανεπτυγμένες, και μάλιστα συντονισμένες σε έναν βαθμό, καθώς η αναταξινόμηση του ΧΑ από τους μεγάλους index providers θα «πέσει» χρονικά στο διάστημα Αυγούστου-Σεπτεμβρίου.
Γνωρίζουμε ήδη ότι για τους S&P DJI και FTSE Russell το ΧΑ θα περάσει επισήμως το «κατώφλι» των ανεπτυγμένων τον Σεπτέμβριο. Για τον STOXX, η σχετική απόφαση αναμένεται τον Απρίλιο και είναι πολύ πιθανό να εφαρμοστεί κι αυτή από Σεπτέμβριο. Και για την MSCI, η πιθανή αναβάθμιση τοποθετείται τον Αύγουστο.
Ο «χάρτης» των κεφαλαιακών ροών
Έχουν γίνει διάφοροι υπολογισμοί, με κάποιες αποκλίσεις μεταξύ τους, ως προς το μέγεθος των ροών που θα πυροδοτήσει η αναβάθμιση του ΧΑ. Μια διόλου εύκολη άσκηση, καθώς περιλαμβάνει όλα τα funds που ακολουθούν τους δείκτες των τεσσάρων οίκων, τόσο παθητικά όσο και ενεργητικά.
Σε ό,τι αφορά τις παθητικές ροές, η Morgan Stanley, για παράδειγμα, εκτιμά ότι το ΧΑ θα δει εκροές 3,5 δισ. δολαρίων: 2,4 δισ. δολ. από παθητικά EM funds που ακολουθούν τους δείκτες της MSCI και επιπλέον εκροές 1,1 δισ. δολαρίων από όσα ακολουθούν δείκτες του FTSE Russell. Ταυτόχρονα, αναμένει 3 δισ. δολάρια και 1,3 δισ. δολάρια αντίστοιχα, σε παθητικές εισροές. Μαζί με κάποιες μικρές εισροές (0,1 δισ. δολ.) από funds του STOXX 600, το καθαρό αποτέλεσμα είναι παθητικές εισροές 0,9 δισ. δολαρίων.
Στην περίπτωση των ενεργητικών ρoών, τα νούμερα διογκώνονται. Και εδώ εντοπίζεται το δεύτερο σημείο σύγκλισης μεταξύ των αναλυτών. Ακόμα κι αν διαφωνούν για το κατά πόσο το ΧΑ θα καταφέρει να προσελκύσει το ενδιαφέρον της ενεργητικής διαχείρισης, συμφωνούν στο ότι μακροπρόθεσμα το «παιχνίδι» θα κριθεί ακριβώς εδώ.
Οι υπολογισμοί της Morgan Stanley μας δίνουν μια τάξη μεγέθους. Από ενεργητικά ΕΜ funds που ακολουθούν τους δείκτες της MSCI αναμένει εκροές 9,4 δισ. δολαρίων. Ταυτόχρονα, υπολογίζει ότι από ενεργούς DM διαχειριστές, που θα δώσουν στην Ελλάδα ουδέτερη στάθμιση στα χαρτοφυλάκιά τους, θα προκύψουν εισροές 7,9 δισ. δολαρίων. Με τις συγκεκριμένες παραδοχές, το καθαρό αποτέλεσμα είναι αρνητικό, με εκροές 1,5 δισ. δολαρίων.
Σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για ανακατανομές κεφαλαίων (gross flows) της τάξης των 25 δισ. δολαρίων… ενώ, με διαφορετική μεθοδολογία, η Goldman Sachs υπολογίζει ότι το ύψος των αμφίδρομων ακαθάριστων παθητικών ροών θα κινηθεί στα επίπεδα των 13,5 δισ. δολαρίων.
Ευνοϊκή συγκυρία
Το Χρηματιστήριο της Αθήνας φαίνεται να αποχαιρετά τη «χρυσοφόρα γκρίζα ζώνη» που περιγράφαμε πρόσφατα. Όμως η αναταξινόμησή του θα πρέπει να ιδωθεί και υπό το πρίσμα των ευρύτερων αλλαγών στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η εκτίμηση της UBS ότι την πενταετία 2025-2029 θα ανακατευθυνθούν περίπου 1,2 τρισ. δολάρια από τις αμερικανικές προς τις ευρωπαϊκές μετοχές.
Πρόκειται για μια εκτίμηση στρατηγικής ανακατανομής κεφαλαίων (strategic asset allocation) που κάνει ο οίκος, βασισμένη σε έναν συνδυασμό δομικών και κυκλικών παραγόντων, εξηγώντας ότι οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται σε επίπεδο θεσμικών χαρτοφυλακίων και απαιτείται χρόνος για να επανεξεταστούν, να εγκριθούν και να υλοποιηθούν.
Oι αναλυτές του οίκου εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο μέρος (περίπου 60%) αυτών των κεφαλαίων, ήτοι σχεδόν 700 δισ. δολάρια στο βασικό σενάριο, θα «μεταναστεύσουν» προς την Ευρώπη τη διετία 2026-2027. Στο ανοδικό σενάριο του οίκου, οι εισροές προς τις ευρωπαϊκές μετοχές θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 2 τρισ. δολάρια σε βάθος πενταετίας, που σημαίνει ότι, αναλογικά, τη διετία 2026-2027 θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το 1 τρισ. δολάρια.
Από αυτή την οπτική γωνία, το timing της αναβάθμισης του ΧΑ εμφανίζεται ευνοϊκό. Η ελληνική αγορά επιστρέφει στις ανεπτυγμένες σε μια συγκυρία όπου ανοίγει «παράθυρο» στρατηγικών τοποθετήσεων στην Ευρώπη από κεφάλαια που βρίσκονται στις ΗΠΑ. Και μάλιστα επιστρέφει ως Euronext Athens, δηλαδή ως μια αγορά με βελτιωμένη ορατότητα και πλήρως ενσωματωμένη στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ταυτόχρονα, η προοπτική περαιτέρω ενίσχυσης του ευρώ έναντι του δολαρίου καθιστά πιο ελκυστικές τις ροές από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που επιτρέπει στην ελληνική κεφαλαιαγορά να διεκδικήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο από αυτή την τεράστια «πίτα» κεφαλαίων.
Αυτό το στοίχημα δεν μπορούν να το κερδίσουν μόνες τους οι ελληνικές εισηγμένες. Απαιτείται ένα συνεκτικό αφήγημα σε επίπεδο χώρας που θα περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον, προβλεψιμότητα, αξιοπιστία και αναπτυξιακή δυναμική. Υπό αυτή την έννοια, η συγκυρία είναι επίσης ευνοϊκή, όσο η ελληνική οικονομία ξεχωρίζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τους ρυθμούς ανάπτυξης που επιτυγχάνει και τη ραγδαία μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
