Με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ και χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027, το πρόγραμμα «Σύνδεση με το Δίκτυο Αποχέτευσης» στοχεύει να καλύψει ένα διαχρονικό κενό σε χιλιάδες κατοικίες και επαγγελματικά ακίνητα που παραμένουν εκτός δημόσιου αποχετευτικού δικτύου, παρότι αυτό έχει ήδη κατασκευαστεί. Η δράση απευθύνεται αποκλειστικά σε ιδιώτες, εφαρμόζεται σε όλη τη χώρα και δεν περιλαμβάνει εισοδηματικά κριτήρια, γεγονός που τη διαφοροποιεί από άλλα προγράμματα περιβαλλοντικών παρεμβάσεων.
Στόχος της παρέμβασης είναι η επιδότηση των εργασιών που απαιτούνται για την τροποποίηση ή προσαρμογή της υφιστάμενης εσωτερικής αποχέτευσης των κτιρίων, ώστε να καταστεί δυνατή η τελική σύνδεση με το δημόσιο δίκτυο, περιορίζοντας τη χρήση βόθρων και τις περιβαλλοντικές πιέσεις σε υπόγεια και επιφανειακά ύδατα.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν και ποια ακίνητα θεωρούνται επιλέξιμα
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν μόνο φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν εμπράγματο δικαίωμα –πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα– σε κτίριο κατά το έτος της προδημοσίευσης του προγράμματος. Τα ακίνητα πρέπει να βρίσκονται σε επιλέξιμους οικισμούς άνω των 2.000 κατοίκων, όπου υπάρχει ολοκληρωμένο δίκτυο αποχέτευσης, χωρίς ωστόσο να έχει πραγματοποιηθεί η σύνδεση. Επιλέξιμα είναι κτίρια που χρησιμοποιούνται είτε ως κατοικία είτε ως επαγγελματική στέγη.
Αντίθετα, αποκλείονται ρητά οι ενοικιαστές, καθώς και τα ημιτελή ή υπό κατασκευή κτίρια. Ως επιλέξιμα νοούνται μόνο αποπερατωμένα ακίνητα που διαθέτουν ήδη εσωτερικό σύστημα αποχέτευσης, όπως βόθρο. Σε περιπτώσεις συγκυριότητας, αίτηση μπορεί να υποβάλει οποιοσδήποτε από τους συνιδιοκτήτες, ανεξαρτήτως ποσοστού, υπό την προϋπόθεση ότι έχει εξασφαλιστεί η συναίνεση όλων των υπολοίπων, η οποία δηλώνεται υπεύθυνα κατά την υποβολή της αίτησης. Στις πολυκατοικίες με κανονισμό απαιτείται επιπλέον πρακτικό γενικής συνέλευσης.
Ποσά επιδότησης και τεχνικές λεπτομέρειες της ενίσχυσης
Η επιδότηση χορηγείται εφάπαξ, ως κατ’ αποκοπή ποσό, και υπολογίζεται βάσει των νόμιμων παραστατικών που έχουν εκδοθεί για τις εργασίες και τα υλικά της σύνδεσης. Το βασικό ανώτατο ποσό ανέρχεται στα 850 ευρώ για συνδέσεις χωρίς αντλία, ενώ αυξάνεται στα 1.100 ευρώ στις περιπτώσεις που απαιτείται εγκατάσταση αντλίας. Στις νησιωτικές περιοχές προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 200 ευρώ, με αποτέλεσμα το μέγιστο ύψος ενίσχυσης να φτάνει έως και τα 1.300 ευρώ ανά σύνδεση. Στα ποσά περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ, ο οποίος θεωρείται επιλέξιμη δαπάνη.
Κρίσιμη λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι η ανάγκη για αντλία πρέπει να δηλωθεί εξαρχής στην αίτηση. Ακόμη και αν τα τελικά παραστατικά δεν υπερβαίνουν το βασικό όριο επιδότησης, η ενίσχυση για αντλία δεν καταβάλλεται εφόσον δεν έχει δηλωθεί από την αρχή. Δεν επιδοτούνται επίσης συνδέσεις που έχουν ολοκληρωθεί πριν από τη δημοσίευση της πρόσκλησης του προγράμματος σε ΦΕΚ ή πριν από την έγκριση σύνδεσης από τον αρμόδιο φορέα αποχέτευσης.
Διαδικασία υποβολής, έλεγχοι και χρονοδιάγραμμα
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της επίσημης πλατφόρμας του προγράμματος, μετά τη δημοσίευση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Η περίοδος υποβολής θα διαρκεί τέσσερις μήνες από την ημερομηνία έναρξης, ενώ για κάθε ΑΦΜ είναι δυνατή η υποβολή έως τριών αιτήσεων ανά οικισμό, για διαφορετικές συνδέσεις. Για κάθε σύνδεση επιτρέπεται μία και μόνο αίτηση, η οποία πρέπει να έχει προηγουμένως λάβει έγκριση από τον αρμόδιο φορέα ύδρευσης και αποχέτευσης.
Η αξιολόγηση των αιτήσεων θα γίνεται με τη διαδικασία της άμεσης αξιολόγησης, βάσει χρονικής προτεραιότητας και μέχρι εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων. Περιλαμβάνει αυτοματοποιημένους ελέγχους και διασταυρώσεις στοιχείων με βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ και άλλων πληροφοριακών συστημάτων, ενώ σε περιπτώσεις επισυναπτόμενων δικαιολογητικών διενεργείται διοικητικός έλεγχος. Η ολοκλήρωση της σύνδεσης δεν μπορεί να υπερβεί τους δέκα μήνες από την ημερομηνία υπαγωγής, ενώ η επιδότηση καταβάλλεται μετά την υποβολή των παραστατικών και την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης του έργου στον δηλωθέντα τραπεζικό λογαριασμό.
Το πρόγραμμα, που προδημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, φιλοδοξεί να επιταχύνει τη σύνδεση υφιστάμενων κτιρίων με το δημόσιο αποχετευτικό σύστημα, μετατρέποντας μια τεχνική και οικονομική εκκρεμότητα σε οργανωμένη περιβαλλοντική παρέμβαση εθνικής κλίμακας.