Να περιορίσει τη φοροδιαφυγή μέσω συναλλαγών σε κρυπτονομίσματα επιχειρεί το σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών για κάθε ψηφιακό πορτοφόλι, αγορά, πώληση ή μεταφορά κρυπτοστοιχείων, στο οποίο εντάσσεται η Ελλάδα με το νέο νόμο 5273/2026, με τον οποίο κυρώθηκε η Πολυμερής Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών του ΟΟΣΑ.
Για πρώτη φορά, τα δεδομένα για συναλλαγές σε crypto που πραγματοποιούν φορολογούμενοι με ελληνικό ΑΦΜ στο εξωτερικό θα διαβιβάζονται αυτόματα στην ΑΑΔΕ, χωρίς υποβολή αιτημάτων και χωρίς περιθώριο απόκρυψης. Κάθε χώρα που συμμετέχει στη συμφωνία του ΟΟΣΑ θα ενημερώνει τις υπόλοιπες για τις κινήσεις crypto των φορολογουμένων της, συγκροτώντας ένα ευρωπαϊκό πλέγμα πλήρους διαφάνειας.
Οι φορολογικές αρχές κάθε χώρας, θα διασταυρώνουν εάν τα ποσά που φέρεται να επένδυσε σε κρυπτονομίσματα ο φορολογούμενος προέρχονται από δηλωμένα εισοδήματα. Στην περίπτωση που εντοπιστεί ότι το ποσό της αρχικής επένδυσης, δεν καλύπτεται από δηλωθέντα εισοδήματα, τότε θα αντιμετωπίζει κατηγορίες φοροδιαφυγής και ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.
Ανταλλαγή πληροφοριών
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, από την 1η Ιανουαρίου 2026 η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει καθήκοντα αρμόδιας αρχής για τη συλλογή και την αυτόματη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλες δικαιοδοσίες που συμμετέχουν στη συμφωνία. Τα στοιχεία θα αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα ή σε συνεργαζόμενα κράτη και θα καλύπτουν ευρύ φάσμα συναλλαγών σε κρυπτοστοιχεία.
Η συμφωνία εντάσσει τα crypto στο πλαίσιο που ήδη εφαρμόζεται για τραπεζικούς λογαριασμούς και επενδυτικά προϊόντα μέσω του Κοινού Προτύπου Αναφοράς (CRS). Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα απόκρυψης εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων μέσω ψηφιακών μέσων, κυρίως σε διασυνοριακό επίπεδο.
Ανταλλακτήρια crypto
Κομβικό ρόλο στο νέο καθεστώς αναλαμβάνουν οι «Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων», δηλαδή πλατφόρμες ανταλλαγής, μεσάζοντες και λοιποί πάροχοι που πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό πελατών. Οι πάροχοι αυτοί υποχρεούνται να εφαρμόζουν εκτεταμένες διαδικασίες δέουσας επιμέλειας (KYC/AML), να προσδιορίζουν τη φορολογική κατοικία των χρηστών και να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία για κάθε κατηγορία συναλλαγής.
Πληροφορίες
Οι πληροφορίες που θα διαβιβάζονται περιλαμβάνουν:
1. Το όνομα, τη διεύθυνση, τη δικαιοδοσία(ες) κατοικίας, τον/τους Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης (στην περίπτωση φυσικού προσώπου) κάθε Δηλωτέου Χρήστη.
2. Το όνομα, τη διεύθυνση και τον αριθμό ταυτοποίησης (εάν υπάρχει) του Δηλούντος Παρόχου Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων.
3. Για κάθε είδος Σχετικού Κρυπτοστοιχείου σε σχέση με το οποίο έχει πραγματοποιήσει Σχετικές Συναλλαγές κατά τη διάρκεια του σχετικού ημερολογιακού έτους:
α) την πλήρη ονομασία του είδους του Σχετικού Κρυπτοστοιχείου,
β) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που καταβλήθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,
γ) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που εισπράχθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,
δ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων,
ε) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων,
στ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Δηλωτέων Συναλλαγών Πληρωμών Λιανικής,
ζ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών, και υποδιαιρούμενα ανά τύπο Μεταφοράς, εφόσον είναι γνωστός στον Δηλούντα Πάροχο Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων, όσον αφορά Μεταβιβάσεις στον Δηλωτέο Χρήστη που δεν καλύπτονται από τις υποπερ. β΄ και δ΄,
η) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών, και υποδιαιρούμενα ανά τύπο Μεταφοράς, εφόσον είναι γνωστός στον Δηλούντα Πάροχο Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων, όσον αφορά Μεταβιβάσεις από τον Δηλωτέο Χρήστη που δεν καλύπτονται από τις υποπερ. γ΄, ε΄ και στ΄, και
θ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, καθώς και τον συνολικό αριθμό Μεταβιβάσεων από τον Δηλωτέο Χρήστη που πραγματοποιεί ο Δηλών Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων σε διευθύνσεις πορτοφολιού που δεν είναι γνωστό στον Δηλούντα Πάροχο Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων ότι συνδέονται με πάροχο υπηρεσιών εικονικών περιουσιακών στοιχείων ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συναλλαγές πληρωμών λιανικής, δηλαδή στη μεταβίβαση crypto έναντι αγαθών ή υπηρεσιών αξίας άνω των 50.000 δολαρίων.
Έλεγχος
Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογικές αρχές αποκτούν συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε χρήστη, διευκολύνοντας τους ελέγχους και τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις. Για τους ιδιώτες επενδυτές, η αλλαγή σημαίνει ότι η δραστηριότητα στα οργανωμένα ανταλλακτήρια παύει να είναι «αόρατη». Ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας που συναλλάσσεται σε πλατφόρμα του εξωτερικού θα δηλώνεται αυτόματα στην ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται πρόσθετο αίτημα ή έρευνα.
Αντίστοιχα, αλλοδαποί χρήστες ελληνικών παρόχων θα αναφέρονται στις φορολογικές αρχές των χωρών τους. Στόχος των αρχών είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η εξομοίωση της φορολογικής μεταχείρισης των crypto με τα παραδοσιακά επενδυτικά προϊόντα.
Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει ρητές εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών διέπεται από τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), με δυνατότητα περιορισμού ορισμένων δικαιωμάτων ενημέρωσης και πρόσβασης μόνο στον βαθμό που αυτό κρίνεται αναγκαίο για σημαντικούς φορολογικούς και δημοσιονομικούς σκοπούς. Τα δεδομένα θα τηρούνται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, κατ’ ελάχιστον πέντε έτη, ενώ προβλέπονται ειδικές διαδικασίες σε περίπτωση παραβίασης ασφάλειας.
