Διπλά πολύτιμα αναδεικνύονται με βάση μια νέα μελέτη, τα εργαλεία εκτίμησης καρδιαγγειακού κινδύνου που χρησιμοποιούνται διεθνώς από γιατρούς της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αλλά και στα νοσοκομεία, καθώς μπορούν να προβλέπουν και τον καρκίνο.
Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα ερευνητών του University College London (UCL), από δεδομένα που λήφθηκαν από 5 εκατ. Βρετανούς, τα υπολογιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούν οι υγειονομικοί για να εκτιμήσουν τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου λειτουργούν εξίσου καλά για την πρόβλεψη ορισμένων διαδεδομένων μορφών καρκίνου, καθώς υπάρχουν κοινοί παράγοντες που εμπλέκονται στην αύξηση του κινδύνου.
Τα εργαλεία αυτά (υπολογιστικά μοντέλα), που χρησιμοποιούνται ευρέως από γενικούς ιατρούς και νοσοκομεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, εκτιμούν το ποσοστό κινδύνου ενός ατόμου να υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο σε διάστημα 10 ετών, με βάση παράγοντες όπως η ηλικία, ο Δείκτης Μάζας Σώματος και το κάπνισμα - παράγοντες που συνδέονται επίσης με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Cancer, διαπίστωσε ότι, μεταξύ των ενηλίκων ηλικίας 40 έως 84 ετών, τα εργαλεία εκτίμησης του κινδύνου κοινών τύπων καρκίνου - συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του εντέρου, του προστάτη και του μαστού, των νεφρών, του λάρυγγα και του γαστροοισοφαγικού καρκίνου (στομάχου και οισοφάγου)-είχαν περίπου την ίδια ή και καλύτερη απόδοση από ό,τι για το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Health Data Research UK, το British Heart Foundation, το φιλανθρωπικό ίδρυμα Rosetrees και τον Οργανισμό UK Research and Innovation (UKRI), ενώ οι ερευνητές έλαβαν επιπλέον υποστήριξη από το Κέντρο Βιοϊατρικής Έρευνας του NIHR στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο UCLH.
Τι είπαν οι ειδικοί
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. ΣαμΚουίλ Sam (Quill) διδακτορικός φοιτητής στο Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Επιστημών του UCL, επεσήμανε: «Έχουμε πλέον πλήθος δεδομένων πως υποδεικνύουν ότι πολλοί καρκίνοι μπορούν να προληφθούν. Η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου μέσω του προληπτικού ελέγχου είναι σημαντική και είναι αυτό στο οποίο επικεντρώνονται σήμερα τα συστήματα υγείας, αλλά υπάρχουν επίσης περισσότερα που θα μπορούσαμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε την ανάπτυξη του καρκίνου εξαρχής».
Επιλέχθηκαν 4 υπολογιστικά μοντέλα, για την μελέτη
Για τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα επέλεξε τέσσερα παρόμοια εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου: το QRISK3 (χρησιμοποιείται ευρέως στο Ηνωμένο Βασίλειο), τις Συγκεντρωτικές Εξισώσεις (χρησιμοποιούνται ευρέως στις ΗΠΑ), το SCORE2 (χρησιμοποιείται στην Ευρώπη για τους ενήλικες ) και το SCORE2-OP (χρησιμοποιείται στην Ευρώπη για τους ηλικιωμένους). Στη συνέχεια, η ομάδα δοκίμασε την απόδοση αυτών των υπολογιστικών μοντέλων για τον καρκίνο χρησιμοποιώντας ανώνυμα δεδομένα εκατομμυρίων ασθενών από την UK Biobank.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα 5 εκατ. πολιτών
Στο πλαίσιο της μελέτης αναλύθηκαν δεδομένα από περισσότερα από πέντε εκατομμύρια άτομα συνολικά, με τους ερευνητές να συγκρίνουν τις εκτιμήσεις κινδύνου των μοντέλων με τις πραγματικές εμφανίσεις καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνου σε άτομα ηλικίας 40 έως 84 ετών, σε διάστημα 10 ετών. Τα εργαλεία εκτιμούν ένα ποσοστό κινδύνου εμφάνισης οποιουδήποτε καρκίνου σε διάστημα 10 ετών, καθώς και συγκεκριμένων καρκίνων κατά την ίδια περίοδο. Παρόλο που τα εργαλεία έχουν περίπου την ίδια απόδοση στην πρόβλεψη ορισμένων καρκίνων όπως στις καρδιαγγειακές παθήσεις, οι προβλέψεις τους δεν είναι τέλειες.
Η υπέρταση αναδείχθηκε σε παράγοντα-κλειδί για τον κίνδυνο του καρκίνου
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μετά την ηλικία και το φύλο, οι παράγοντες που επηρέασαν περισσότερο τον κίνδυνο καρκίνου στο μοντέλο QRISK3 ήταν το κάπνισμα και η αρτηριακή πίεση. Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να μην προκαλεί άμεσα καρκίνο, αλλά είναι πιθανό να συνδέεται με άλλους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, όπως η σωματική αδράνεια καιη υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Παράδειγμα παρέμβασης μετά τη χρήση του εργαλείου αποτελεί η χορήγηση στατίνης
Το εργαλείο QRISK3 είναι ενσωματωμένο στα συστήματα υπολογιστών των γενικών ιατρών και νοσοκομείων σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Αγγλία, χρησιμοποιείται ως μέρος του NHS HealthCheck, ενός δωρεάν πενταετούς ελέγχου της καρδιακής υγείας για ενήλικες ηλικίας 40 έως 74 ετών. Στα άτομα που έχουν υψηλότερο κίνδυνο (10% πιθανότητα εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου σε διάστημα 10 ετών) συνήθως προσφέρονται στατίνες και σε ορισμένες περιπτώσεις φάρμακα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και συμβουλές για υγιεινή ζωή.
Ο Δρ Κουίλ (Quill) τόνισε: «Στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσφέρουμε επί του παρόντος στατίνεςσε άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων χρησιμοποιώντας το εργαλείο QRISK3. Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος ορισμένων καρκίνων θα μπορούσε να εκτιμηθεί ταυτόχρονα. Ωστόσο, η αξία αυτών των εργαλείων στην πρόληψη του καρκίνου πρέπει να σταθμιστεί προσεκτικά σε σχέση με τις ευρύτερες προσπάθειες μείωσης του κινδύνου καρκίνου για όλους. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διερευνηθεί ποια προσέγγιση και ποιες παρεμβάσεις λειτουργούν καλύτερα».
