Ένα βήμα ακόμα πιο μπροστά προχώρησε η Ιατρική στις μεταμοσχεύσεις μήτρας, καθώς στην Μ. Βρετανία γεννήθηκε το πρώτο βρέφος, ένα αγοράκι, από πτωματική δότρια μήτρας, η οποία υπέστη εγκεφαλικό θάνατο και οι συγγενείς της αποφάσισαν να δωρίσουν τη μήτρα της. Λήπτρια ήταν μία νεαρή γυναίκα η οποία είχε γεννηθεί πάσχοντας από ένα σπάνιο σύνδρομο, κατά το οποίο είτε δεν υπάρχει καθόλου μήτρα στο γυναικείο σώμα ή υπάρχει ατελώς αναπτυγμένη μήτρα. Σημειώνεται στο σημείο αυτό ότι μεμονωμένες γεννήσεις παιδιών από μεταμοσχευμένη μήτρα έχουν καταγραφεί στον κόσμο και στην Μ. Βρετανία αλλά πάντα στο παρελθόν η δότρια ήταν μία ζωντανή συγγενής της γυναίκας που έλαβε το μόσχευμα.
Έμβρυο από εξωσωματική γονιμοποίηση
Η νεαρή γυναίκα με τον σύζυγό της ήθελαν πολύ να αποκτήσει ένα παιδί και είχε σταματήσει να πηγαίνει σε παιδικά πάρτι και baby showers (πάρτι για το καλωσόρισμα του νεογέννητου), γιατί ζήλευε και πίστευε ό,τι το όνειρο της δεν θα γίνει ποτέ πραγματικότητα. Ωστόσο, χάρη στην αλτρουιστική προσφορά της οικογένειας μιας άγνωστης ( σε εκείνη) γυναίκας που κατέληξε νοσηλευόμενη στο νοσοκομείο, μπόρεσε και κυοφόρησε ένα έμβρυο - αποτέλεσμα εξωσωματικής γονιμοποίησης και το γέννησε αφού υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση μήτρας.
Κατά κανόνα, τα μοσχεύματα μήτρας προέρχονται από ζωντανή δότρια
Οι μεταμοσχεύσεις μήτρας έχουν μία αρκετά μακριά ιστορία: Ξεκίνησαν από πτωματικές δότριες αλλά οι πρώτες απόπειρες δεν στέφτηκαν με επιτυχία. Αργότερα, οι μεταμοσχεύσεις μήτρας άρχισαν να γίνονται επιτυχημένες με την μήτρα να προέρχεται από ζωντανή δότρια -συνήθως την μητέρα, την αδελφή ή την θεία της γυναίκας που χρειαζόταν το μόσχευμα.
Εξαιρετικά λεπτή και δύσκολη μεταμόσχευση λόγω των πολλών αγγείων
Η μεταμόσχευση μήτρας στην οποία πρωτοστάτησε και ο Έλληνας «μάγος» χειρουργός των μεταμοσχεύσεων Ανδρέας Τζάκης στις ΗΠΑ είναι λεπτές και δύσκολες επεμβάσεις γιατί η μήτρα έχει πολλά αιμοφόρα αγγεία. Όσο πιο έντονη είναι η αιμάτωση ενός οργάνου με αρτηρίες, φλέβες και μικρότερα αγγεία, τόσο πιο δύσκολη είναι κάθε χειρουργική επέμβαση που το αφορά και ακόμα περισσότερο η μεταμόσχευσή του.
Ισχυρή ανοσοκαταστολή, για να μην απορριφθεί το μόσχευμα
Μία άλλη ιδιαιτερότητα στις μεταμοσχεύσεις μήτρας έγκειται στην ιδιομορφία του οργάνου που θα θρέψει ένα έμβρυο- άρα πρέπει να αιματώνεται πολύ καλά. Εξαιτίας αυτής της ιδιομορφίας, η γυναίκα λήπτρια του μοσχεύματος θα πρέπει να πάρει πολύ ισχυρή ανοσοκατασταλτική θεραπεία, ώστε το μόσχευμα να μην απορριφθεί.
Παροδική η μεταμόσχευση- μετά την γέννα αφαιρείται το μόσχευμα
Γι αυτό, στις μεταμοσχεύσεις μήτρας το μόσχευμα είναι παροδικό. Αφού τελειώσει η εγκυμοσύνη για την οποία προορίζεται και αν τελειώσει και μια δεύτερη εγκυμοσύνη (σε περίπτωση που η λήπτρια θέλει να αποκτήσει και δεύτερο παιδί) το μόσχευμα αφαιρείται. Στην αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει η γυναίκα λήπτρια να υποβληθεί μακροχρόνια σε ισχυρή ανοσοκατασταλτική θεραπεία- κάτι το οποίο θεωρείται παρακινδυνευμένο για δύο λόγους. Αφενός επειδή τόση ανοσοκαταστολη δημιουργεί ευπάθεια σε λοιμώξεις και αφετέρου γιατί αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου αφού ο ανοσολογικός μηχανισμός του οργανισμού υπολειτουργεί.
Ποιες γυναίκες χρειάζονται μεταμόσχευση μήτρας
Μεταμόσχευση μήτρας για να μπορέσουν να τεκνοποιήσουν χρειάζονται δύο κατηγορίες γυναικών. Η πρώτη κατηγορία αφορά γυναίκες που γεννιούνται χωρίς μήτρα ή με ατελή μήτρα και υπάρχουν τέτοια σπάνια σύνδρομα όπου το υπόλοιπο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα λειτουργεί κανονικά, δηλαδή παράγονται ωάρια-όμως δεν υπάρχει η μήτρα.
Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για γυναίκες που γεννήθηκαν φυσιολογικά με μήτρα αλλά χρειάστηκε να προβούν σε αφαίρεση της -δηλαδή σε επέμβαση υστερεκτομής -σε νεαρή ηλικία είτε ως έφηβες είτε ως νεαρές ενήλικες, γιατί νόσησαν από καρκίνο. Σε αυτήν την περίπτωση επειδή η χημειοθεραπεία που ακολουθεί την επέμβαση της υστερεκτομής καταστρέφει το αναπαραγωγικό υλικό, χρησιμοποιούνται δανεικά ωάρια στην επικείμενη εξωσωματική γονιμοποίηση.
