Διαφωτιστική αναφορικά με ποιο προϊόν ξεκινούν οι ενήλικες το κάπνισμα, αλλά και πόσο καθοριστικής σημασίας είναι οι γεύσεις στα νέα προϊόντα καπνού και νικοτίνης (ειδικότερα στα ηλεκτρονικά και τα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα) αποδεικνύεται η νέα έρευνα της Metron Analysis για λογαριασμό της British American Tobacco Hellas.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ενήλικους καπνιστές και μη καπνιστές και τα ευρήματα φανερώνουν πως στην συντριπτική τους πλειονότητα (82%) οι ενήλικοι καπνιστές ξεκινούν με συμβατικό τσιγάρο, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό νεαρών καπνιστών (πάντα άνω των 18 ετών) ξεκινούν με στριφτό τσιγάρο. Ένα άλλο θεαματικό εύρημα αφορά την μεγάλη επίδραση που έχουν οι γεύσεις στα νέα προϊόντα καπνού, με σχεδόν 4 στους 10 χρήστες των προϊόντων αυτών να δηλώνουν ότι θα τα «έκοβαν» αν δεν υπήρχαν οι γεύσεις. Πιθανότατα όμως θα τα «έκοβαν» για να γυρίσουν πίσω στο συμβατικό τσιγάρο όπως υποδηλώνουν όλα τα αποτελέσματα που στοιχειοθετούν πως το 37% του ελληνικού πληθυσμού έχει εξάρτηση από τη νικοτίνη και κάνει χρήση είτε των συμβατικών είτε των νεότερων προϊόντων καπνού και νικοτίνης.
Μη αναμενόμενο είναι το εύρημα που δείχνει ότι μόλις το 3% των ενηλίκων καπνιστών ξεκινά με ηλεκτρονικά τσιγάρα ή θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα, καθώς είναι διάχυτη στην κοινωνία η άποψη πως το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο. Η έρευνα που υλοποιήθηκε για την BAT παρουσιάζεται με αφορμή την έναρξη της εκστρατείας με τίτλο: «Νικοτίνη ή αλκοόλ, κάτω των 18; Έφαγες άκυρο», με τον υπουργό υγείας Άδωνι Γεωργιάδη να χαιρετίζει την συνεργασία των επιχειρήσεων με το κράτος στην προσπάθεια ενός μέλλοντος χωρίς καπνό και να διευκρινίζει πως σε αυτή την προσπάθεια δεν μπορεί η Πολιτεία να τα καταφέρει μόνη της και χρειάζεται μαζί της όλο τον κόσμο συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων.
Ανώτατο όριο και στην περιεκτικότητα στα σακουλάκια νικοτίνης
Όπως διευκρινίζει ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, η Ελλάδα το καλοκαίρι που μάς πέρασε θέσπισε μια από τις αυστηρότερες νομοθεσίες στην Ευρώπη, για την απαγόρευση της πρόσβασης των ανήλικων σε αλκοόλ και προϊόντα καπνού και νικοτίνης, με στόχο η πολιτεία να θέσει τα όρια σε έναν χώρο όπου η χρήση είχε ξεφύγει από τα όρια, με πολλούς ανηλίκους να καπνίζουν και πίνουν αλκοολούχα ποτά.
«Ανάμεσα σε αυτά που νομοθετήσαμε είναι και κάποια που δεν έχουνε λάβει δημοσιότητα, όπως το γεγονός ότι καθορίσαμε πως η ανώτατη περιεκτικότητα νικοτίνης για τα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches) είναι πλέον τα 16 γρ., όταν στα περίπτερα υπήρχαν προϊόντα τα οποία περιείχαν μέχρι και 70 γρ. νικοτίνης», επισημαίνει ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, φωτίζοντας τα ψιλά γράμματα του Νόμου. Η έρευνα της Metron Analysis για την BAT δείχνει ότι πλέον στην Ελλάδα το 26% του πληθυσμού καπνίζει συμβατικά τσιγάρα, ενώ αντίστοιχο ποσοστό 25% είναι πρώην καπνιστές, με το περίπου 10-12% των ενηλίκων να κάνει χρήση ηλεκτρονικού ή θερμαινόμενου καπνικού προϊόντος. Το μεγαλύτερο ποσοστό χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων (22%) καταγράφεται στους φοιτητές.
Σταθερός ο εθισμός στην νικοτίνη από το 2011 έως το 2025
Το 2011 που δεν είχαμε ηλεκτρονικά και θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα περίπου το 38% του πληθυσμού κάπνιζε συμβατικό τσιγάρο και σήμερα όλα μαζί - δηλαδή συμβατικό τσιγάρο, ηλεκτρονικό ή θερμαινόμενο καπνικό προϊόν ή σακουλάκια νικοτίνης ή στικ νικοτίνης- χρησιμοποιεί το 37% του πληθυσμού. Δηλαδή ο εθισμός δε σταμάτησε, η ανάγκη παραμένει αναλλοίωτη εκεί έξω, με τους ανθρώπους πλέον να στρέφονται σε νέου τύπου προϊόντα.
Για τους ενήλικες το 82% των καπνιστών ξεκινά να καπνίζει με συμβατικό τσιγάρο, ενώ στους νέους ενήλικες το 20% ξεκινά με στριφτό τσιγάρο και μόλις το 3% ξεκινά με ηλεκτρονικό ή θερμαινόμενο καπνικό προϊόν. Παράλληλα, το 65% των καπνιστών θέλει να διακόψει το κάπνισμα και ο ένας στους δύο (50%) το έχει προσπαθήσει αμέτρητες φορές. Ο βασικός λόγος για τον οποίο οι καπνιστές θέλουν να διακόψουν το τσιγάρο είναι σε ποσοστό 68% για λόγους υγείας, σε ποσοστό 52% για να μπορούν να ανεβαίνουν τις σκάλες χωρίς να αγκομαχούν και σε μικρότερο ποσοστό για να κάνουν οικονομία.
Η απουσία γεύσεων θα ωθούσε ξανά τους χρήστες στο συμβατικό τσιγάρο
Ένα σημαντικό ποσοστό στο γενικό πληθυσμό που δεν χρησιμοποιεί αυτά τα προϊόντα έχει την εντύπωση πως έχει βελτιωθεί η υγεία των ανθρώπων που έχουν κάνει στροφή στα νεότερα καπνικά προϊόντα. Από τους μη χρήστες προϊόντων καπνού και νικοτίνης, το 32% πιστεύει ότι τα νεότερα καπνικά προϊόντα είναι λιγότερο επιβαρυντικά για τον οργανισμό και υπάρχει διάχυτη η εντύπωση στο κοινωνία ότι τα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα είναι λίγο καλύτερα από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Ένα ανησυχητικό εύρημα είναι πως το 45% των χρηστών των νέων προϊόντων καπνού και νικοτίνης δηλώνει ότι αν «ξεμείνει», θα πάει στο περίπτερο να πάρει κλασικό τσιγάρο.
Τεράστια είναι η επιρροή των γεύσεων στους χρήστες των νέων προϊόντων καπνού και νικοτίνης και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο εύρημα πως το 37% θα τα «έκοβε» αν σταμάταγαν οι γεύσεις. Τέλος, ο γενικός πληθυσμός δεν πιστεύει στην πλήρη απαγόρευση των καπνικών προϊόντων και αυτό συνάδει με το βασικό νόμο του μάρκετινγκ που λέει ότι «με οριζόντιες απαγορεύσεις δεν μπορείς να ρυθμίσεις την αγορά». Γιατί τότε ο κόσμος θα ωθούνταν αφενός στα συμβατικά τσιγάρα (αλλά και σε παράνομα καπνικά προϊόντα) και αφετέρου θα άνθιζε πολύ το λαθρεμπόριο των προϊόντων καπνού. Το τελευταίο ούτως ή άλλως είναι μία υπαρκτή πραγματικότητα που θέτει σε κίνδυνο την υγεία γιατί κυκλοφορούν προϊόντα-μαϊμού και παράλληλα αποτελεί τεράστια διαρροή εσόδων για τους κρατικούς προϋπολογισμούς, από την απώλεια στις εισπράξεις φόρων.
