«Τσουχτερά» ασφάλιστρα καλούνται να πληρώσουν από τις αρχές του 2017 εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, λόγω του νέου υπολογισμού των ασφαλιστικών τους εισφορών και της σύνδεσής τους με το εισόδημα του 2015, όπως ορίζει ο νόμος Κατρούγκαλου.
Ουσιαστικά σχεδόν τα ... μισά απ' όσα δηλώνουν επαγγελματίες και αγρότες θα πηγαίνουν για φόρους και εισφορές, χωρίς να υπολογίζονται οι επιβαρύνσεις από έμμεσους φόρους, ΕΝΦΙΑ κλπ.
Τα πρώτα ειδοποιητήρια με τα «φουσκωμένα» ασφάλιστρα θα αρχίσουν να λαμβάνουν σταδιακά οι ασφαλισμένοι από τα τέλη Ιανουαρίου έως τις αρχές Φεβρουαρίου και θα έχουν αναδρομική ισχύ από 1/1/2017.
Η βάση υπολογισμού τους θα αφορά καταρχήν το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο φορολογικό έτος, δηλαδή το 2015. Όταν εκκαθαριστεί το εισόδημα του 2016 το καλοκαίρι, τυχόν διαφορές που θα προκύψουν θα συμψηφιστούν ισομερώς, σε μηνιαία δόσεις, έως τον Δεκέμβριο.
Μεγάλοι χαμένοι του νέου καθεστώτος που εισήγαγε ο νόμος Κατρούγκαλου θα είναι όσοι δήλωσαν ή θα δηλώσουν εισόδημα πάνω από 25.000 ευρώ ετησίως. Και αυτό διότι οι νέες εισφορές που θα καταβάλλουν θα είναι αυξημένες από 3,5% έως και 257% (ανάλογα του εισοδήματος), σε σύγκριση με αυτά που πλήρωναν με το προηγούμενο καθεστώς ασφαλιστικών κλάσεων του ΟΑΕΕ.
Συγκεκριμένα στην 4η ασφαλιστική κλάση, ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 42.000 ευρώ θα κληθεί να καταβάλλει στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) ετήσιες εισφορές 9.205,58 ευρώ, από 5.492 ευρώ που κατέβαλλε με το προηγούμενο καθεστώς.
Ως κατώτατο όριο υπολογισμού των εισφορών ορίζονται τα 586,08 ευρώ, που αντιστοιχούν στο βασικό μισθό για άγαμους μισθωτούς άνω των 25 ετών. Επομένως η αντίστοιχα κατώτατη εισφορά που θα καταβάλλουν εταιρείες ή επαγγελματίες που εμφανίζουν ζημιές ή μηδενικά κέρδη από την άσκηση δραστηριότητας είναι τα 117, 22 ευρώ.
Αντίστοιχα ως ανώτατο όριο ασφαλιστέου μηνιαίου εισοδήματος ορίζεται το δεκαπλάσιο του μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών, με ανώτατη καταβλητέα εισφορά για σύνταξη τα 1.172 ευρώ το μήνα.
Η θέσπιση του κατώτατου πλαφόν δημιουργεί ακόμη μια αδικία για όσους δήλωναν ή δηλώνουν ετήσιο εισόδημα λιγότερο από 7.032 ευρώ, δηλαδή λιγότερα από τα 586,08 ευρώ τον μήνα που είναι το ελάχιστο εισόδημα. Αυτοί οι ασφαλισμένοι θα υποχρεώνονται να πληρώνουν 1.895 ευρώ σε ετήσια βάση, ή 158 ευρώ τον μήνα για σύνταξη και ασθένεια.
Σε δεινή θέση θα βρεθούν και όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι είχαν απώλεια εισοδήματος το 2016, σε σύγκριση με τα εισοδήματα του 2015. Τα ειδοποιητήρια που θα λάβουν στις αρχές του νέου χρόνου θα αναγράφουν ποσά ασφαλίστρων για το πρώτο εξάμηνο του 2017 που έχουν υπολογιστεί με βάση τα εισοδήματα του 2015. Το αν οι ίδιοι έχουν την οικονομική ρευστότητα να τα πληρώσουν, δεν... αφορά το υπουργείο Εργασίας. Μόνο μετά την εκκαθάριση των εισοδημάτων του 2016, θα λάβουν τον Ιούλιο νέα επικαιροποιημένα, οπότε κατόπιν συμψηφισμού, θα καλούνται να πληρώσουν, στο δεύτερο εξάμηνο του χρόνου, χαμηλότερα ανά μήνα ασφάλιστρα.
Τέλος διπλά χαμένοι θα είναι όσοι έχουν παράλληλη απασχόληση, δηλαδή εργάζονται και ως μισθωτοί και ως ελεύθεροι επαγγελματίες με συμβάσεις έργου ή ανεξάρτητων υπηρεσιών, αμοιβόμενοι με μισθό και με «μπλοκάκι». Όσοι δικηγόροι, γιατροί και μηχανικοί που εργάζονται στο Δημόσιο, ή σε ΔΕΚΟ διατηρήσουν τη διπλή ασφάλιση το 2017 θα πρέπει να πληρώσουν, αναδρομικά από την 1/1/2017 διπλές εισφορές. Και τις παλαιές (ως μισθωτοί) και τις νέες, με βάση το νόμο Κατρούγκαλου και τα εισοδήματα του προηγούμενου έτους.
Αγρότες
Για τους αγρότες, ως κατώτατο εισόδημα για τον υπολογισμό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς ορίζεται το ποσό που αναλογεί στο 70% του κατώτατου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών (586,08 Χ70% = 410,26 ευρώ), ενώ ως ανώτατο όριο το 10πλάσιο του ποσού αυτού (586,08 x 10 = 5.860,80 ευρώ). Δηλαδή τα ασφάλιστρά τους ξεκινούν από 86 ευρώ τον μήνα, κατ' ελάχιστο και φτάνουν στα 1.032 ευρώ σε ετήσια βάση.
Το ύψος των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών για φέτος καθορίζεται στο 14% επί του φορολογητέου εισοδήματος και κλιμακώνεται ως εξής: από 01-01-2018 έως και 31-12-2018 στο 16%, από 01-01-2019 έως και 31-12-2019 στο 18%, από 01-01-2020 έως και 31-12-2020 στο 19%, από 01-01-2021 έως και 31-12-2021 στο 19,5%, ενώ από 01-01-2022 και στο εξής διαμορφώνεται στο τελικό 20%.
Στο νέο καθεστώς ασφαλιστικών εισφορών υπάγονται:
- όσοι ασφαλίζονται στον ΟΓΑ, με εισοδηματικά ή πληθυσμιακά κριτήρια.
- οι κατά κύριο επάγγελμα τουλάχιστον για μια 5ετία αγρότες, καθώς όσοι εντάσσονται σε επιδοτούμενα προγράμματα νέων γεωργών, που εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά συστήματα (μέχρι 100kw).
- οι απασχολούμενοι στον κλάδο του αγροτουρισμού και της αγροβιοτεχνίας
- οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και αγρότισσες που είναι παράλληλα και μέλη Αγροτικών Συνεταιρισμών, καθώς και οι λιανοπωλητές σε λαϊκές αγορές.
Νέοι επιστήμονες
Ειδικές ρυθμίσεις περιλαμβάνει ο νόμος Κατρούγκαλου για τους νέους επιστήμονες που είναι εγγεγραμμένοι σε επιστημονικούς συλλόγους ή επιμελητήρια, για τα πρώτα 5 χρόνια λειτουργίας τους. Oι νέοι επιστήμονες μπορούν να πληρώνουν μηνιαία εισφορά έως και 57,44 ευρώ για τα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησής τους.
Συγκεκριμένα, για τα δύο πρώτα έτη από την υπαγωγή τους στην ασφάλιση, το ύψος του μηνιαίου ασφαλίστρου ανέρχεται σε 14% επί του 70% του κατώτατου μισθού που αντιστοιχεί σε 410,2 ευρώ. Για τα τρία επόμενα έτη το ποσοστό ανεβαίνει στο 17% και διαμορφώνεται στο 20% από το 6ο έτος υπαγωγής τους και εφεξής.
Ωστόσο η διαφορά που προκύπτει από την καταβολή χαμηλότερου ασφαλίστρου αποτελεί ασφαλιστική οφειλή και εξοφλείται μεταγενέστερα και σε ορίζοντα 15ετίας.