Οι Κεντρικές Τράπεζες ταξιδεύουν πραγματικά στα... τυφλά;

Επειδή, αυτή προβλέπεται να είναι μία δύσκολη εβδομάδα, αποφάσισα να ξεκινήσω νωρίτερα την μέρα μου.

Είναι μία παλιά συνήθεια που η χρησιμότητά της, δεν έχει διαψευσθεί ποτέ μέχρι σήμερα.

Δεν άνοιξα κομπιούτερ στο σπίτι, αλλά έφυγα για το γραφείο, όπου μαζί με την πρώτη γουλιά καφέ, πάτησα το start στο pc.

Από τα πρώτα της ημέρας, πριν ακόμα και από τα mail για τον καταστροφικό σεισμό στην Τουρκία με τους εκατοντάδες νεκρούς, το mail του κ. Χ. Είπα μια νοερή καλημέρα και το προσπέρασα για να δω τι έχει συμβεί όσο εγώ… κοιμόμουνα.

Κάποια στιγμή θυμήθηκα το μήνυμα του κ. Χ και γύρισα να το διαβάσω. Το παραθέτω ως έχει.

«Καλησπέρα ή μάλλον καλημέρα, γιατί φαντάζομαι ότι θα δεις το μήνυμά μου το πρωί. Το βράδυ της Κυριακής είχα μία επικοινωνία με ένα παλιό φίλο στο Λονδίνο, ο οποίος παρ’ ότι ήθελε όπως μου εκμυστηρεύθηκε να μιλήσουμε λιγάκι για το τι ακριβώς συμβαίνει στα οικονομικά, μου μετέφερε ταυτόχρονα και την ακραία ανησυχία του, επειδή όπως είπε χαρακτηριστικά "τίποτα από όσα ξέραμε δεν δουλεύει για να βγάλεις άκρη…".

Είχε δοκιμάσει μία σύνθετη πολυπαραγοντική ανάλυση, όπως έλεγε αλλά και πάλι δεν μπορούσε να μιλήσει με βεβαιότητα.

Μόνο οι κεντρικοί τραπεζίτες θέλουν να φαίνονται ότι περπατάνε με σταθερό βήμα, σχολίασε, "με βάση τα δεδομένα"…

Η αλήθεια είναι ότι τα "δεδομένα" δηλαδή οι πραγματικές εξελίξεις στην οικονομία είναι κάτι που υπάρχει και δεν μπορείς να το αμφισβητήσεις. Και μπορείς να πεις ότι αντίθετα με τα οικονομετρικά μοντέλα, είναι μια σταθερή βάση για συμπεράσματα και αποφάσεις, κατέληξε.

Αλλά και πάλι η αβεβαιότητα ήταν τελικά αυτό που κυριαρχούσε, κατά τον παλιόφιλο από το Λονδίνο.

Τον άκουσα προσεκτικά και μετά από δική του προτροπή του είπα την γνώμη μου. Δεν ξέρω αν τον έπεισα.

Βέβαιο πάντως είναι ότι όταν αποχαιρετισθήκαμε τηλεφωνικά η αβεβαιότητα και η αμφιβολία είχε φωλιάσει ακόμα πιο βαθιά στο μυαλό του. Και αισθάνθηκα λίγο ένοχος γι’ αυτό είναι αλήθεια γιατί ο φίλος μου αυτός εξακολουθεί να είναι ενεργός στην χρηματαγορά του Λονδίνου.

Θα σου πω κωδικοποιημένα τι του είπα.

Κατ’ αρχήν η άποψή μου είναι ότι η περιβόητη θεωρία των Κεντρικών Τραπεζών, ότι εδώ και πάνω ένα χρόνο δουλεύουν και παίρνουν τις αποφάσεις τους "με βάση τα δεδομένα" είναι μία ξεκάθαρη υπεκφυγή απέναντι στις αγορές και τις κυβερνήσεις. Αυτή είναι μια φράση για να μη πουν ότι δεν ξέρουν που πάνε και κυρίως για να μη πάρουν πάνω τους τις συνέπειες από αυτά τα "δεδομένα". Και θα σου εξηγήσω γιατί.

Δουλεύω με βάση τα δεδομένα για μία Κεντρική Τράπεζα σημαίνει ότι δεν ελέγχω και δεν επηρεάζω εγώ την οικονομία σαν Κεντρική Τράπεζα αλλά ακολουθώ και προσαρμόζομαι στις εξελίξεις.

Δουλεύω με "βάση τα δεδομένα" είναι ένας άλλος τρόπος για να πεις πορεύομαι "βλέποντας και κάνοντας" γιατί δεν μπορώ να εκτιμήσω με βεβαιότητα τι πρόκειται να συμβεί.

Η έκφραση είναι γνωστή στον καθένα το πόσο ταυτόσημη είναι με την λέξη αβεβαιότητα.

Κρατούμενο λοιπόν ένα, οι Κεντρικές Τράπεζες πορεύονται χωρίς "δεδομένη ανάλυση και στρατηγική" με εκτιμήσεις οι οποίες μπορούν να αλλάζουν κάθε στιγμή ανάλογα τα "δεδομένα".

Να δούμε και τι είναι αυτά τα δεδομένα, είναι ο πληθωρισμός, οι επενδύσεις, το ύψος των μισθών, η απασχόληση, κ.λ.π.

Τι κάνει λοιπόν η Κεντρική Τράπεζα όταν την μία μέρα βγαίνουν "δεδομένα" που δείχνουν τον ονομαστικό πληθωρισμό να πέφτει και τον δομικό να ανεβαίνει; Ή ακόμα χειρότερα τι κάνει ο κ. Πάουελ με βάση τα "δεδομένα" όταν την μία στιγμή ο πληθωρισμός πέφτει και την επόμενη ο δείκτης απασχόλησης δείχνει μισό εκατομμύριο καινούργιες προσλήψεις, όπως συνέβη την περασμένη Παρασκευή;

Ποια απόφαση πρέπει να πάρει για τα επιτόκια στην επόμενη συνεδρίαση; Να αυξήσει ή μα μειώσει το κόστος του χρήματος;

Βέβαια όπως υπενθύμιζε πολύ πρόσφατα ένας αναλυτής του Bloomberg μία ρήση που αποδίδεται στον Κέυνς "όταν αλλάζουν τα δεδομένα, αλλάζω και εγώ γνώμη…".

Ναι πράγματι, αλλά αυτό όταν το έλεγε ο Κέυνς – αν το έχει πει αυτός - δεν αφορούσε αλλαγές γνώμης κάθε ένα, ή δύο μήνες, αφορούσε αλλαγή στρατηγικής με βάση στις συνολικές μακροπρόθεσμες τάσεις στην οικονομία.

Κάπου εκεί πελάγωσε άλλωστε και ο φίλος μου από τον Λονδίνο με την πολυπαραγοντική ανάλυση που επιχείρησε.

Γιατί αυτό που λείπει από τις Κεντρικές Τράπεζες είναι μία συνολική ανάλυση της κρίσης και η δυνατότητα μίας συνολικής στρατηγικής για την έξοδο από αυτή… Αυτό δηλαδή για το οποίο φτιάχτηκαν και προικίσθηκαν για να μπορούν να το κάνουν με την περιβόητη «ανεξαρτησία» τους.

Με «βάση τα δεδομένα», απλώς αποκαλείς την μία μέρα τον πληθωρισμό «προσωρινό» και την άλλη ανατρέπεις τα πάντα, αυξάνοντας κατακόρυφα τα επιτόκια, για να μπεις και πάλι στο "τρυπάκι" μιας νέας αναστροφής αν τα "δεδομένα" σε ταρακουνήσουν για τα καλά.

Αυτή είναι γνώμη μου και αυτή μετέφερα στον φίλο μου. Οι Κεντρικές Τράπεζες βαδίζουν στα ..τυφλά και δεν είναι αυτές που μπορούν να δώσουν λύση στην κρίση. Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί είναι και οι ίδιες παράγωγο και μέρος αυτής της κρίσης, αλλά αυτό είναι μία άλλη συζήτηση, για άλλη στιγμή…

Δεν τον έκανα περισσότερο ευτυχισμένο, αλλά τουλάχιστον τον προβλημάτισα νομίζω αρκετά.

Εδώ σε αφήνω και καλή εβδομάδα».

Γ. Αγγέλης