Το Παρίσι σε κρίση. Ξανά

Η κρίση χρέους στη Γαλλία αποτελούσε βασικό θέμα συζήτησης στις Βρυξέλλες τουλάχιστον από τα μέσα της προηγούμενης χρονιάς. Η πολιτική αστάθεια σε συνδυασμό με την ανάγκη για ριζικές περικοπές και ρύθμιση του συνταξιοδοτικού προκαλούσαν ανησυχία, την ώρα που το Παρίσι -όπως και οι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες συμπεριλαμβανομένου του Βερολίνου- προσπαθούσαν να προσαρμοστούν στους -χαλαρότερους- δημοσιονομικούς κανόνες στους οποίους είχαν συμφωνήσει.

Πρακτικά, η πολιτική αστάθεια ήταν εκείνη που προκαλούσε τον μεγαλύτερο προβληματισμό – ας σκεφτεί κάποιος, μάλιστα, ότι μόλις πρόσφατα η ίδια η Γερμανία του Μερτς κατήρτισε… προϋπολογισμό έτους. Για να προετοιμαστεί οποιοδήποτε μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα, απαιτείται αρκούντως σταθερή διακυβέρνηση. Και η Γαλλία έδειχνε και δείχνει εξαιρετικά ευάλωτη προς αυτήν την κατεύθυνση.

Λίγους μήνες μετά, μιλώντας με Ευρωπαίους αξιωματούχους με καλή γνώση του ζητήματος, αντιλήφθηκα ότι η Γαλλία διέθετε ορισμένες βολικές ιδιαιτερότητες. Η βασικότερη από αυτές είναι η εγγενής άρνηση των Γάλλων να ακολουθήσουν τις προτάσεις -ενδεχομένως και τις πιέσεις- της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη «δική τους κρίση». Είχαν επίγνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας και οι μεταρρυθμίσεις που δεν είχαν και δεν έχουν προχωρήσει επί δεκαετίες -ή τουλάχιστον ορισμένες από αυτές- θα προχωρούσαν με δική τους πρωτοβουλία και με «ιδιοκτησία» της προσαρμογής.

Πολύ καλό για να είναι αληθινό θα έλεγε κανείς. Χωρίς να έχει απόλυτο δίκιο. Γιατί παρά τις επικείμενες αντιδράσεις στις τρέχουσες προτάσεις Μπαϊρού -ο οποίος και ζήτησε εκ νέου ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνησή του- όλο το γαλλικό πολιτικό σύστημα, από τη -δυστυχώς- δημοφιλή ακροδεξιά έως την επικίνδυνη αριστερά του Μελανσόν, γνωρίζουν την πραγματικότητα. Βολεύονται ωστόσο πολιτικά να την αρνούνται. Τουλάχιστον μέχρι να μην μπορούν να πράξουν διαφορετικά.

Δε συγκρίνονται οι οικονομίες. Συγκρίνεται εν μέρει ο λαϊκισμός

Το παραπάνω σκηνικό φαίνεται γνώριμο και πρόσφατο στην Ελλάδα. Και οι εύκολες συγκρίσεις των δύο περιπτώσεων αποτελεί ένα σπορ που… φέρνει clicks, απέχει όμως πολύ από την πραγματικότητα. Η κρίση χρέους της γαλλικής οικονομίας έχει διαφορετικά δομικά χαρακτηριστικά. Η πολιτική όμως κρίση, σε σχέση με την ελληνική προ δεκαετίας, μάλλον όχι.

Κατά την ταπεινή μου άποψη, το χειρότερο είναι ότι οι ορισμένοι τυχάρπαστοι τύποι της σημερινής γαλλικής πολιτικής σκηνής έχουν την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν μία εξαιρετικά ευάλωτη παγκόσμια συγκυρία. Και τη χαρά -για εκείνους- να μη βρίσκουν, παγκοσμίως, μπροστά τους ηγέτες που να μπορούν να τους τοποθετήσουν εκεί που θα έπρεπε να ανήκουν: στο περιθώριο. Ο μόνος που φαίνεται να απέμεινε να κάνει αυτή τη δουλειά φαίνεται να είναι ο ίδιος ο πρόεδρος Μακρόν. Από τους ελάχιστους Ευρωπαίους ηγέτες ισχυρών κρατών-μελών που πρωτίστως αντιλαμβάνονται και ακολούθως διατηρούν -όσο μπορούν- ευρωπαϊκό πολιτικό κριτήριο. Με το χρόνο της θητείας της προεδρίας του πλέον να μετρά αντίστροφα.

Και μία τελευταία παρατήρηση: Οι μεγάλες κρίσεις σε ισχυρά ή λιγότερο ισχυρά κράτη-μέλη είναι πράγματι αυτές που οδήγησαν την ΕΕ στις ιστορικές αποφάσεις. Αυτές αποδόθηκαν σε σημαντικούς ηγέτες της. Σήμερα, πράγματι φαίνεται να μη διαθέτει αντίστοιχους. Τους ηγέτες ωστόσο τους αναδεικνύουν οι ίδιες οι κρίσεις.