Όταν η ΕΕ καλείται να λάβει αποφάσεις με ή χωρίς τον Τραμπ

Δεν θυμάμαι άλλη θερινή περίοδο στην οποία η ΕΕ να είχε κληθεί να λάβει πολλαπλές κρίσιμες -έως και για την υπόστασή της- αποφάσεις όπως η τρέχουσα. Ακριβώς προ δεκαετίας κλήθηκε να διαχειριστεί την ελληνική κρίση, σε ένα εξόχως μονοθεματικό καλοκαίρι. Φέτος, και μόνο τον Ιούνιο, οι 27, υπό διάφορα καπέλα τους, καλούνται να αποφασίσουν για μία σειρά θεμάτων με ένα κοινό χαρακτηριστικό: την αδυναμία των ΗΠΑ να παίξουν το ρόλο που είχαν (και έχουν) ως παγκόσμια δύναμη.

Το ερχόμενο Σαββατοκύριακο στον Καναδά, η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο καλούνται να (συν)αποφασίσουν σε επίπεδο G7 για την επιβολή νέου καπέλου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο. Σήμερα είναι στα 60 δολάρια και γίνεται λόγος για περιορισμό του στα 50 ή και στα 45 με ταυτόχρονο επιβολή των φημολογούμενων δασμών Τραμπ. Με τον Αμερικανό πρόεδρο να συνεχίζει να εμφανίζεται εξόχως φιλοπουτινικός, η προσπάθεια των 27 πιθανότατα θα πέσει σε τοίχο, τουλάχιστον κατά το ήμισυ. Ενδεχομένως σε τοίχο να πέσει και η αποτελεσματικότητα του επικείμενου 18ου πακέτου κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας. Άλλωστε ακόμη και η επιβολή του πακέτου αυτού εξαρτάται και από τα μηνύματα που θα εκπέμψει η Ουάσιγκτον προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

Οι 27 -επίσης υπό το μάτι των ΗΠΑ- καλούνται να αποφασίσουν αναφορικά με την αλλαγή των δεδομένων στις εμπορικές τους σχέσεις με το Ισραήλ. Εκεί πιθανότατα να απαιτηθεί ομοφωνία, συνεπώς η συζήτηση να μη φέρει από μόνη της αποτέλεσμα. Ωστόσο, σε μία περίοδο που συνεχίζονται -ή τουλάχιστον έτσι θέλουμε να πιστεύουμε- σοβαρές διαπραγματεύσεις με τη διοίκηση Τραμπ για τους δασμούς, οποιαδήποτε απόφαση για το Ισραήλ θα έχει αντίκτυπο σε αυτές.

Το πρόβλημα των ΗΠΑ που αλλάζει την Ευρώπη και τον κόσμο

Εμπρόθετα αναφερόμαστε σε «πρόβλημα των ΗΠΑ». Είναι προφανές ότι η διοίκηση Τραμπ διαθέτει μία πολύ συγκεκριμένη αντίληψη για το ρόλο της υπερδύναμης. Μία αντίληψη που ξεφεύγει ακόμα και από τον όρο «υπερδύναμη». Συνεπώς, οι 27 -ως Ένωση, ως μεμονωμένα κράτη ή υποσύνολό τους- καλούνται να αποφασίζουν υπό αυτό το πρίσμα. Και να το κάνουν τουλάχιστον για ακόμη 3,5 χρόνια και υπό το βάρος της αστάθειας και της αδιαφορίας των υφιστάμενων και των επόμενων αποφάσεων των ΗΠΑ.

Σε πεδία εξειδίκευσής της (π.χ. εμπόριο) η ΕΕ δείχνει έτοιμη να το πράξει. Σε άλλα, όχι. Αυτό ωστόσο δεν έχει καμία σημασία. Δεν θα τη ρωτήσει κανείς αν έχει μάθει να κολυμπά σε θάλασσες που δε γνωρίζει. Ούτε θα τη λυπηθεί κανείς επειδή σε αυτές έχουν μάθει να κολυμπούν καλύτερα τα μισά ανελεύθερα και αναθεωρητικά καθεστώτα του κόσμου. Άλλωστε αν το σκεφτεί κανείς ευρύτερα, ιστορικά ποτέ κανένα από τα καθεστώτα αυτά δεν κατόρθωσε να κυριαρχήσει σε αυτό που σήμερα οικοδομήθηκε ως φιλελεύθερη Δύση.

Χωρίς πολλά λόγια: Και αυτό το μήνα και τους πολλούς επόμενους, η ΕΕ θα κληθεί να λάβει σημαντικές και δύσκολες αποφάσεις αλιεύοντας σε νερά που δε γνωρίζει. Ακόμα και η άρνηση να αποφασίσει θα αποτελεί κατ’ ουσίαν επιλογή και θα ενέχει θέσης απόφασης. Μερικές πρωτεύουσες το αντιλαμβάνονται καλύτερα από κάποιες άλλες. Σε κάθε περίπτωση, οποιαδήποτε άρνηση της πραγματικότητας έχει συγκεκριμένο κόστος. Το περιέγραψε στην υπερβολή του ο γ.γ. του -υπό επίσης τον (μερικό) έλεγχο του Τραμπ- ΝΑΤΟ: Όποιος δε θέλει να προχωρήσει, μπορεί να αρχίσει να μαθαίνει ρωσικά. Και να αρνείται το δημοκρατικό του δικαίωμα στην ψήφο, θα συμπληρώναμε με μία μικρότερη δόση υπερβολής.