Ο κίνδυνος να αρχίσουμε με φάουλ

Ας ξεκαθαρίσουμε καταρχάς μία βασική πραγματικότητα. Οι διμερείς σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών (πχ Ελλάδας-Τουρκίας) δεν ειναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και μίας τρίτης χώρας. Επίσης, είναι μάλλον ατυχές να ετεροπροσδιορίζεται η εξωτερική πολιτική ενός κράτους αλλά αυτό αφορά άλλη ευρύτερη συζήτηση.

Έχοντας διευκρινίσει τα παραπάνω, ερχόμαστε σε μία από τις βασικότερες τρέχουσες συζητήσεις στις Βρυξέλλες. Μπορούν χώρες όπως η Τουρκία να συμμετέχουν σε προγράμματα αμυντικών δαπανών της ΕΕ όπως το SAFE; Θεωρητικώς, ναι. Με απαιτούμενη απλώς ενισχυμένη πλειοψηφία εντός των 27, οι περισσότερες χώρες έχουν κάθε λόγο να επιδιώκουν τη συνεργασία με την Τουρκία. Πρώτον, για λόγους ευκολίας συγκεκριμένων προμηθειών αλλά και για ακόμα προφανέστερες αιτίες. Πρόκειται π.χ. για μία χώρα που με ευκολία θα στείλει 10.000 στρατιώτες στην Ουκρανία για την προστασία μίας πιθανής συμφωνίας ειρήνης.

Με μια βασική διαφορά

Η ΕΕ ουσιαστικά επιχειρεί τα πρώτα της σοβαρά βήματα προκειμένου να υπηρετήσει κοινούς στόχους εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής. Εστω κι αν δεν βαφτίζονται ως τέτοια. Δεν τίθεται τυπικά θέμα ομοφωνίας. Αν όμως στην πρώτη αυτή απόπειρα «αγνοηθούν» οι θέσεις της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Κροατίας ή της Βουλγαρίας, η προσπάθεια που ξεκινά δε θα έχει τα ισχυρότερα δυνατά θεμέλια.

Θα μπορούσε κάποιος να βρει και άλλα επιχειρήματα για να αποκλείσει την Τουρκία από το SAFE. Οπως η στενή σχέση με τη Ρωσία που ενδεχομένως να αποτελεί ρίσκο για την ίδια την ασφάλεια της Ευρώπης.

Στην πράξη ωστόσο αρκεί ο ισχυρισμός ότι στην παρούσα φάση τα διμερή ζητήματα κάθε κράτους μέλους πρέπει να συνυπολογιστούν ουσιαστικά. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα τα βρούμε μπροστά μας.