Οι κυβερνήσεις της ΕΕ πρέπει να προετοιμασθούν για «παρατεταμένη αναστάτωση» στις αγορές ενέργειας συνεπεία του πολέμου το Ιράν, προειδοποιεί σε επιστολή που απευθύνεται προς τους ΥΠΕΝ ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν εν όψει της έκτακτης συνόδου για την κρίση. Σημειώνει ότι, παρά το ότι οι επιπτώσεις επί της ενεργειακής τροφοδοσίας έχουν περιορισθεί, οι κυβερνήσεις των χωρών μελών καλούνται «να προχωρήσουν σε έγκαιρες προετοιμασίες εν όψει ενδεχόμενης παρατεταμένης αναταραχής».
Υπενθυμίζεται πως η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από την εισαγόμενη ενέργεια σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες είναι πολύ εκτεθειμένες στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή επί των παγκόσμιων τιμών της ενέργειας. Μάλιστα, οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 70% από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο εφοδιασμός της ΕΕ σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο δεν επλήγη άμεσα από το κλείσιμο του θαλάσσιου διαύλου των Στενών του Ορμούζ, αφού η Ευρώπη εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών της πόρων από προμηθευτές εκτός της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, ο ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες ανησυχούν ιδιαιτέρως βραχυπρόθεσμα για την τροφοδοσία της Ευρώπης σε προϊόντα διύλισης του πετρελαίου όπως η κηροζίνη και το ντίζελ.
Οι κυβερνήσεις πρέπει να αποφύγουν να λάβουν μέτρα που θα αύξαναν κατανάλωση καυσίμων, θα περιόριζαν το εμπόριο πετρελαϊκών προϊόντων ή θα αποθάρρυναν την παραγωγή στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια που επεξεργάζονται τα προϊόντα αυτά, αναφέρεται στην επιστολή. «Τα κράτη μέλη καλούνται να ενθαρρύνουν την αναβολή οποιωνδήποτε μη επειγουσών διαδικασιών συντήρησης στα διυλιστήρια», σύμφωνα με το κείμενο της επιστολής.
Παράλληλα, όσον αφορά το φυσικό αέριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να μειώσουν τα επίπεδα πλήρωσης των αποθεμάτων τους για τον επόμενο χειμώνα, με στόχο την άμβλυνση της πίεσης επί των τιμών. Τέλος, ως προς την ηλεκτρική ενέργεια, οι Βρυξέλλες προτείνουν στις κυβερνήσεις των «27» να μειώσουν προσωρινά τους φόρους.
Όπως έγραφε το insider.gr, το ζητούμενο για τις κυβερνήσεις είναι να μην επαναληφθεί η εικόνα της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης, όταν τα κράτη-μέλη κινήθηκαν με διαφορετικά εργαλεία και δυνατότητες, δημιουργώντας πιέσεις και στην ενιαία αγορά. Τότε, χώρες όπως η Γερμανία προχώρησαν σε μεγάλης κλίμακας πακέτα στήριξης – φτάνοντας ακόμη και τα 200 δισ. ευρώ – με επιδοτήσεις και μηχανισμούς συγκράτησης τιμών, ενώ η Γαλλία επέλεξε πιο διοικητικές παρεμβάσεις, με «πάγωμα» τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας.
Ισπανία και Πορτογαλία ενεργοποίησαν τον λεγόμενο «ιβηρικό μηχανισμό», επιβάλλοντας πλαφόν στο φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για ηλεκτροπαραγωγή, ενώ χώρες όπως η Ελλάδα κινήθηκαν με εκτεταμένες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και παρεμβάσεις στα περιθώρια κέρδους στην αγορά. Η διαφορετική προσέγγιση, σε συνδυασμό με τις άνισες δημοσιονομικές δυνατότητες, ανέδειξε τα όρια του ευρωπαϊκού συντονισμού σε συνθήκες κρίσης, με συζητήσεις για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό στο προσκήνιο.
