Οι κάλπες σε Γαλλία και Γερμανία σε περιφερειακό επίπεδο αποτυπώνουν μια Ευρώπη σε πολιτική μετάβαση: η Αριστερά αντέχει στα αστικά κέντρα, η παραδοσιακή δεξιά επιμένει, ενώ η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος δοκιμάζοντας τα όρια του πολιτικού συστήματος.
Στη Γαλλία, ο δεύτερος γύρος των δημοτικών εκλογών σκιαγραφεί μεικτή εικόνα για τις κύριες πολιτικές δυνάμεις της χώρας: η Αριστερά διατήρησε το Παρίσι με τον Σοσιαλιστή Εμανουέλ Γκρεγκουάρ, η άκρα δεξιά και οι σύμμαχοί της πέτυχαν σημαντική συμβολική νίκη στη Νίκαια, ενώ τα παραδοσιακά κόμματα έκαναν λόγο για ανθεκτικότητα σε αρκετές μεγάλες και μεσαίου μεγέθους πόλεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Την ίδια στιγμή, στη Γερμανία, στις εκλογές του κρατιδίου Ρηνανίας-Παλατινάτου, επικράτησε το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU), με την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) να συγκαταλέγεται στους κερδισμένους, εμπεδώνοντας την παρουσία της και στις δυτικές περιοχές.
Τα αποτελέσματα στη Γαλλία δεν προδικάζουν ποιος θα διαδεχθεί τον Mακρόν το 2027. Ωστόσο, σκιαγραφούν το πολιτικό τοπίο από το οποίο θα προκύψει αυτή η αναμέτρηση: μια Αριστερά που μπορεί ακόμη να κερδίζει μεγάλες πόλεις, μια παραδοσιακή δεξιά που παραμένει ισχυρή σε τοπικό επίπεδο, ένα κέντρο που αναζητά σταθερά ερείσματα και μια άκρα δεξιά που αναπτύσσεται αλλά εξακολουθεί να συναντά όρια στα μεγάλα αστικά πεδία μάχης.
Οι δημοτικές εκλογές στη Γαλλία είναι τοπικές αναμετρήσεις για την εκλογή δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων, αλλά παρακολουθούνται στενά, καθώς αποτελούν τεστ για την οργάνωση των κομμάτων, τη δημιουργία συμμαχιών και τη δύναμη στη βάση πριν από την έναρξη των εθνικών εκστρατειών.
Καλή εικόνα για την Αριστερά
Για τον βουλευτή Παρισιού Γκρεγκουάρ, ο οποίος θα αφήσει την έδρα του στην Εθνοσυνέλευση για να επιστρέψει στο Δημαρχείο του Παρισιού - όπου διετέλεσε αναπληρωτής δήμαρχος από το 2014 έως το 2024 - η νίκη είναι ακόμη πιο ικανοποιητική, καθώς επιτεύχθηκε κόντρα σε όλες τις προβλέψεις.
Πρώτα απ’ όλα απέναντι σε μια πρωτοφανή δεξιά συμμαχία, με επικεφαλής την Ρασιντά Ντατί, με στόχο να προσελκύσει ένα ευρύ φάσμα από το κέντρο έως την άκρα δεξιά. Η υποψήφια της δεξιάς, Ρασιντά Ντατί, οδήγησε το κόμμα της σε μια δεύτερη οδυνηρή ήττα μετά από εκείνη του 2020, καθώς βρέθηκε εννέα ακριβώς μονάδες πίσω από την ενωμένη Αριστερά (41,52%) - σε μία ακόμη ταπείνωση. Επιπλέον, ο Γκρεγκουάρ διέψευσε όχι μόνο τους υπολογισμούς αλλά και όσους υποστήριζαν ότι η Αριστερά δεν μπορεί να κερδίσει χωρίς την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI).
Σίγουρα, το αποτέλεσμα επεκτείνει μια εικοσιπενταετή κυριαρχία της Αριστεράς στην πρωτεύουσα και χαρίζει στους Σοσιαλιστές ένα από τα πιο προβεβλημένα «έπαθλα» των περιφερειακών εκλογών. Η Αριστερά όμως είχε λόγους να πανηγυρίζει και αλλού. Στη Μασσαλία, ο εν ενεργεία Σοσιαλιστής δήμαρχος Μπενουά Παγιάν επανεξελέγη, παρότι η άκρα δεξιά ήλπιζε να κατακτήσει τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας.
Οι Σοσιαλιστές διατήρησαν επίσης ή κατέγραψαν ισχυρές επιδόσεις σε αρκετές περιφερειακές πόλεις, ενισχύοντας την εικόνα μιας ευρύτερης ανάκαμψης της παραδοσιακής Αριστεράς.
Στη Λυών, ο Πράσινος δήμαρχος Γκρέγκορι Ντουσέ διατήρησε τη θέση του έπειτα από μια σκληρή αναμέτρηση με τον συντηρητικό αντίπαλό του, η οποία αναδιαμορφώθηκε από μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής με τη λίστα του σκληροπυρηνικού αριστερού κόμματος LFI.
Ακροδεξιά και Μακρόν
Για την άκρα δεξιά, η εικόνα ήταν πιο σύνθετη. Ο ηγέτης του Εθνικού Συναγερμού (RN), Tζερντάν Μπαρντελά, χαιρέτισε αυτό που χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη τοπική επιτυχία του κόμματος, ενώ το RN διατήρησε την πόλη Περπινιάν στη νοτιοδυτική Γαλλία και κέρδισε επίσης μικρότερους δήμους. Μπορεί να μην κέρδισε μεγάλες πόλεις, όμως η ηγεσία του κόμματος εκτιμά ότι έχει δημιουργηθεί δυναμική που θα του εξασφαλίσει τη νίκη στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους.
Το κόμμα δεν κατάφερε να επικρατήσει σε αρκετές μεγάλες πόλεις που είχε στοχοποιήσει, όπως η Μασσαλία, η Τουλόν και η Νιμ. Εξαίρεση αποτέλεσε η Νίκαια, όπου ο Ερίκ Κιοτί - πρώην κορυφαίο στέλεχος της παραδοσιακής δεξιάς και πλέον σύμμαχος του RN - κέρδισε την αναμέτρηση, δίνοντας στην άκρα δεξιά και τους συμμάχους της τον έλεγχο της πέμπτης μεγαλύτερης πόλης της Γαλλίας.
Το επιχείρημα του Εθνικού Συναγερμού είναι ότι τα παραδοσιακά κόμματα -ιδίως η Αριστερά- είναι ισχυρά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ωστόσο εκτιμά ότι αυτό δεν είναι ενδεικτικό για το τι συμβαίνει σε εθνικό επίπεδο, όπου, σύμφωνα με τον Εθνικό Συναγερμό, η ευρύτερη πολιτική τάση είναι προς τα Δεξιά.
Οι εκλογές ανέδειξαν επίσης σαφέστερα σημάδια κατακερματισμού στη κεντροδεξιά και στο στρατόπεδο του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Η ήττα του Φρανσουά Μπαϊρού - επίσης πρώην πρωθυπουργού του Mακρόν - στην πόλη Πο της νοτιοδυτικής Γαλλίας υπογράμμισε τις αδυναμίες της ευρύτερης προεδρικής συμμαχίας.
Η συμμετοχή παρέμεινε ζήτημα ανησυχίας. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, η συμμετοχή στη μητροπολιτική Γαλλία έφτασε το 48,1%, υψηλότερη από τις εκλογές του 2020 που είχαν επηρεαστεί από την πανδημία Covid-19, αλλά χαμηλότερη από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Γερμανία: Πρωτιά για το CDU, κέρδη για το AfD
Στη Γερμανία και ειδικότερα στο κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου, τo CDU πήρε την πρωτιά με 31% (+3,), μπροστά από τους Σοσιαλδημοκράτες που με μεγάλες απώλειες υποχώρησαν στο 25,9% (-9,8%). Η δραματική αυτή ήττα των Σοσιαλδημοκρατών έχει προγραμματικές συνέπειες, αλλά όχι αλλαγή ηγεσίας του SPD. Το δίδυμο προέδρων του SPD Λαρς Κλίνκμπαϊλ και Μπέρμπελ Μπας παραμένουν στην ηγεσία του κόμματος και στην κυβέρνηση συνασπισμού του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.
Νέος πρωθυπουργός του κρατιδίου θα είναι ο νικητής των εκλογών χριστιανοδημοκράτης, Γκόρντον Σνίντερ, με κυβερνητικό εταίρο τους Σοσιαλδημοκράτες και άνετη πλειοψηφία στην τοπική βουλή του Μάιντς. Αριθμητικά θα υπήρχε πλειοψηφία του CDU με το AfD, αλλά όλα τα κόμματα απορρίπτουν κατηγορηματικά τη συνεργασία με την Ακροδεξιά.
Στους νικητές των χθεσινών εκλογών ανήκει και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που με 19,5% (+11,2%) υπερδιπλασίασε τη δύναμή της και δείχνει ότι έχει και στα κρατίδια της δυτικής Γερμανίας διψήφια ποσοστά.
Οι Πράσινοι κράτησαν με μικρές απώλειες τις δυνάμεις τους με 7,9% (-1.4%) - συμμετείχαν στην απερχόμενη κυβέρνηση, αλλά θα περάσουν στην αντιπολίτευση, όπως συνέβη και στην κεντρική σκηνή στο Βερολίνο.
Από τον πολιτικό χάρτη εξαφανίζονται οι Φιλελεύθεροι (FDP), που συμμετείχαν στην κυβέρνηση αλλά μένουν με 2,1% (-3,4%) εκτός τοπικής βουλής, όπως και πριν δύο εβδομάδες στις τοπικές εκλογές της Βάδης/Βυρτεμβέργης. Άνοδο είχε και η Αριστερά, αλλά με 4,4% (+1,9%) μένει επίσης εκτός βουλής του Μάιντς.
Σύμφωνα πάντως με τη σημερινή δημοσκόπηση που διενήργησε το ARD, η AfD είναι η πρώτη δύναμη μεταξύ των νέων 18-24 ετών, αν και το 71% των ψηφοφόρων του κρατιδίου ωστόσο αντιτίθεται στην προοπτική συμμετοχής της στην κυβέρνηση.
