Άρθρο γνώμης της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι μια σκληρή υπενθύμιση του πόσο διασυνδεδεμένος είναι ο κόσμος μας. Οι κλυδωνισμοί από τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο εξαπλώνονται γρήγορα στην παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας τις τιμές του πετρελαίου και του αερίου και ανεβάζοντας το κόστος όλων των αγαθών, από τα χημικά προϊόντα έως τα λιπάσματα και τα τρόφιμα. Σ’ αυτή την εποχή των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, πρέπει να έρθουμε πιο κοντά στους εταίρους που συμμερίζονται τις αξίες και το όραμά μας για έναν κόσμο βασισμένο σε κανόνες.
Γι’ αυτό βρίσκομαι σήμερα στην Αυστραλία. Γεωγραφικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η Αυστραλία βρίσκονται στους αντίποδες της υδρογείου — και οι σημερινές προκλήσεις μπορούν να κάνουν την απόσταση αυτή να μοιάζει ακόμη μεγαλύτερη. Αλλά σύμφωνα με την ιστορία, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Επανειλημμένα, μέσα από τις κρίσεις που καθόρισαν τον περασμένο αιώνα, παραμείναμε ενωμένοι. Δεν είμαστε μακρινοί ξένοι — μοιραζόμαστε μια πραγματική φιλία. Και σ’ αυτή τη νέα περίοδο αστάθειας, πρέπει να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο αυτούς τους δεσμούς.
Η Αυστραλία βρίσκεται στην καρδιά του Ινδοειρηνικού, μιας περιοχής που εξελίσσεται ραγδαία στο κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας. Η περιοχή αυτή φιλοξενεί περίπου το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού και ορισμένες απ’ τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στον κόσμο. Πάνω από το 40% των εισαγωγών της ΕΕ προέρχονται από τον Ινδοειρηνικό, και οι θαλάσσιες οδοί που τον διασχίζουν στηρίζουν την ευημερία μας. Για την Ευρώπη, η ενίσχυση των δεσμών με την περιοχή αυτή αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα.
Η στενότερη συνεργασία ΕΕ–Αυστραλίας θα κάνει πιο ασφαλείς αμφότερες τις κοινωνίες μας. Εδώ και πολύ καιρό είμαστε ενωμένοι στην προάσπιση της ελευθερίας, από την απόβαση στις ακτές της Νορμανδίας έως τον σημερινό ρόλο της Αυστραλίας που αποτελεί τον μεγαλύτερο υποστηρικτή της Ουκρανίας εκτός ΝΑΤΟ. Όπως δείχνουν και πάλι τα τρέχοντα γεγονότα στη Μέση Ανατολή, η αστάθεια σε μια περιοχή έχει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα. Η σταθερότητα στον Ινδοειρηνικό είναι επομένως άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια και την ευημερία της ίδιας της Ευρώπης.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δρομολογούμε μια εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας μεταξύ της ΕΕ και της Αυστραλίας. Μια εταιρική σχέση που θα επεκτείνει τις κοινές ασκήσεις, θα εμβαθύνει τη συνεργασία για τις υβριδικές κυβερνοαπειλές, και θα εντείνει τη σύνδεση μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών μας. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν ήδη σημαντική παρουσία στην Αυστραλία — η Thales απασχολεί εκεί σχεδόν 3.800 άτομα, και η Rheinmetall είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής στρατιωτικών οχημάτων στις ένοπλες δυνάμεις της Αυστραλίας. Η συγκεκριμένη εταιρική σχέση θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη συνεργασία, θα δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας και θα μειώσει το κόστος και για τις δύο πλευρές.
Η κοινή ευημερία αποτελεί τον μεγαλύτερο εγγυητή της κοινής ασφάλειας. Αυτή είναι η θεμελιώδης αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καθορίζει και τη σχέση μας με την Αυστραλία. Με μια οικονομία ύψους 1,7 τρισ. ευρώ, η Αυστραλία είναι ήδη ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος και ο δεύτερος μεγαλύτερος επενδυτικός προορισμός για την ΕΕ. Μας συνδέουν όχι μόνο το εμπόριο, αλλά και οι κοινές δημοκρατικές αξίες και κανόνες, από τα εργασιακά δικαιώματα έως την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
Ωστόσο, η οικονομική μας σχέση δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τις φιλοδοξίες μας. Είναι καιρός να την εκσυγχρονίσουμε. Γι’ αυτό η ΕΕ και η Αυστραλία σκοπεύουν να υπογράψουν μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών που θα αποτελέσει ορόσημο. Μια συμφωνία που θα καταργήσει τους δασμούς στις περισσότερες εμπορικές συναλλαγές ΕΕ–Αυστραλίας και μπορεί να προσθέσει 4 δισ. ευρώ στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ έως το 2030. Μια συμφωνία που θα ελευθερώσει τις επενδυτικές ροές και προς τις δύο κατευθύνσεις. Σήμερα, οι Ευρωπαίοι επενδυτές στην Αυστραλία υπόκεινται σε υψηλότερα όρια ελέγχου από τους Ασιάτες ανταγωνιστές τους. Ταυτόχρονα, τα αυστραλιανά συνταξιοδοτικά ταμεία, τα οποία διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν 3 τρισ. ευρώ, αναζητούν σταθερούς προορισμούς στο εξωτερικό. Η Ευρώπη είναι μια αυτονόητη επιλογή. Το άνοιγμα αυτών των διαύλων είναι ξεκάθαρα επωφελές για όλους.
Οι οικονομίες μας δεν είναι απλώς ευθυγραμμισμένες· είναι συμπληρωματικές. Όπως δήλωσε ο Πρωθυπουργός κ. Αλμπανίζι, η Αυστραλία διαθέτει αποθέματα από σχεδόν ολόκληρο τον περιοδικό πίνακα των κρίσιμων ορυκτών. Είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής λιθίου στον κόσμο και διαθέτει ύλες απαραίτητες για τις καθαρές τεχνολογίες του μέλλοντος, από ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Ισπανία έως τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών που αναπτύσσονται στην Ελλάδα. Η συγκεκριμένη συμφωνία μάς βοηθά να εξασφαλίσουμε την πρόσβαση σ’ αυτές τις βασικές ύλες. Και καθώς καταργεί τους δασμούς όχι μόνο στα ακατέργαστα βασικά προϊόντα, αλλά και στα μεταποιημένα προϊόντα, προάγει τις κοινές επενδύσεις στην τοπική μεταποίηση και τη μεταποίηση υψηλότερης αξίας.
Σε μια εποχή που οι κρίσιμοι πλουτοπαραγωγικοί πόροι χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως όπλο, η Ευρώπη και η Αυστραλία μπορούν να αποτελέσουν ένα διαφορετικό παράδειγμα. Μαζί, μπορούμε να φτιάξουμε ασφαλείς και υπεύθυνες αλυσίδες εφοδιασμού που θα στηρίζουν τις τοπικές κοινότητες και παράλληλα θα τηρούν υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα.
Οι συμφωνίες αυτές αποτελούν μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της Ευρώπης για στρατηγική ανεξαρτησία. Σ’ έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις και οικονομικό εξαναγκασμό, κυριαρχία σημαίνει μείωση της εξάρτησης. Σημαίνει ότι καμία χώρα δεν πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιεί ως όπλο την πρόσβαση στην ενέργεια, τους ημιαγωγούς ή τα ορυκτά σπάνιων γαιών για να κρατά τις οικονομίες μας σε ομηρία. Η ανεξαρτησία αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί εάν είμαστε απομονωμένοι. Απαιτεί ισχυρές, διαφοροποιημένες εταιρικές σχέσεις με αξιόπιστους συμμάχους.
Πρόκειται για μια κοινή φιλοδοξία της Ευρώπης, της Αυστραλίας και πολλών άλλων. Οι εμπορικές ροές δεν συρρικνώνονται, αλλά μεταβάλλονται. Από την Ινδία έως το Μεξικό, από τη Βραζιλία έως την Αυστραλία, οι χώρες επιδιώκουν τους ίδιους στόχους: ασφάλεια, ευημερία και ελευθερία να επιλέγουν τη δική τους πορεία.
Σ’ αυτό το εξελισσόμενο τοπίο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεχωρίζει ως ένας σταθερός και αξιόπιστος εταίρος. Επεκτείνουμε τις σχέσεις μας σε ολόκληρο τον κόσμο. Μόλις στους τρεις πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, προωθήσαμε ιστορικές συμφωνίες με τη Μερκοσούρ, την Ινδία και τώρα την Αυστραλία — μια πραγματική εμπορική τριλογία. Μαζί, οικοδομούμε ένα δίκτυο προσηλωμένο στο ανοικτό και δίκαιο εμπόριο.
Εντέλει όμως, αυτό που οικοδομούμε είναι η εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη ότι ο ανοικτός χαρακτήρας και η ασφάλεια μπορούν να συμβαδίζουν. Ότι η κυριαρχία ενισχύεται και δεν αποδυναμώνεται μέσα απ’ τις εταιρικές σχέσεις. Και αποδεικνύουμε ότι, σ’ έναν αβέβαιο κόσμο, οι φίλοι είναι πιο δυνατοί όταν είναι ενωμένοι.
