Για να επιταχυνθεί η πρόοδος, όλα τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να προωθήσουν και να προστατεύσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των περιθωριοποιημένων και ευάλωτων ομάδων που υφίστανται διακρίσεις. Τι σχέση έχει ο σοσιαλισμός με την ισότητα γενικότερα, και πιο ειδικά, με την ισότητα των φύλων;
Στο πιο γενικό επίπεδο, μπορούμε να πούμε ότι η ισότητα βρίσκεται στο επίκεντρο του σοσιαλισμού και ότι η ισότητα περιλαμβάνει την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Όμως, η έννοια της ισότητας έχει αμφισβητηθεί ευρέως και αυτό το επίπεδο γενικότητας, δεν αποδίδει. Ο Καρλ Μαρξ ήταν πάντα μάλλον επιφυλακτικός απέναντι σε κενές αξιώσεις ισότητας, και ο προτιμώμενος στόχος του - «από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» - φαίνεται απόλυτα συμβατός με έναν καταμερισμό εργασίας που αναθέτει διαφορετικές ευθύνες στις γυναίκες και στους άνδρες.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να επιτευχθεί αυτό; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να είναι πιο περίπλοκη από ό,τι φαίνεται, καθώς υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανισότητα. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε μια ρεαλιστική άποψη των γεγονότων, προκειμένου να αναλύσουμε σωστά τα δεδομένα και τις στατιστικές στον συγκεκριμένο τομέα και να εξασφαλίσουμε αποτελεσματικούς μηχανισμούς που θα οδηγήσουν την κοινωνία μας προς ένα μέλλον ισότητας.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η ΕΕ έχει εργαστεί για τη δημιουργία μιας πιο ισότιμης κοινωνίας, προτείνοντας διάφορες νομοθετικές και μη νομοθετικές πρωτοβουλίες, ανακοινώνοντας φιλόδοξες στρατηγικές και διοργανώνοντας πολυάριθμες εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης για το θέμα αυτό. Οι αρχές της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φυλής, φύλου και πεποιθήσεων αποτελούν βασικές αξίες στα συντάγματα όλων των κρατών μελών της ΕΕ και στις σύγχρονες δημοκρατίες σε όλο τον κόσμο.
Αν και έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος, δεν έχουμε ακόμη φτάσει στο επίπεδο ισότητας που έχει θέσει η Ευρώπη. Είναι σαφές ότι οι νομοθετικές πρωτοβουλίες δεν αρκούν από μόνες τους και ότι υπάρχει ζωτική ανάγκη για στρατηγικά σχέδια που περιέχουν κατάλληλα μέτρα και δράσεις για την καταπολέμηση των ανισοτήτων με βάση τη φυλή, τη θρησκεία και το φύλο.
Για να σημειωθεί ταχύτερη πρόοδος, όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν και να προστατεύσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των περιθωριοποιημένων και ευάλωτων ομάδων που υφίστανται διακρίσεις. Πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες για τη βελτίωση των μέτρων που προτείνουν για την εξασφάλιση της ισότητας.
Πάνω απ' όλα, ο αγώνας για την ισότητα και την απαγόρευση των διακρίσεων και η προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών είναι συλλογική ευθύνη. Η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου και οι στρατηγικές μη διάκρισης σε όλες τις πολιτικές αποτελούν προϋπόθεση για την πρόοδο σε κάθε κοινωνία, καθώς επηρεάζουν όλους τους τομείς της ζωής. Όλες οι δράσεις, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρέπει να σέβονται τις όποιες διαφορές μεταξύ των πολιτών και να ενθαρρύνουν την ενότητα στην πολυμορφία.
Χωρίς την ενίσχυση της δημοκρατίας, είναι δύσκολο να υλοποιηθεί οποιοδήποτε άλλο έργο στην Ευρώπη. Η εποχή της «επιτρεπτικής συναίνεσης» των ελίτ στην ευρωπαϊκή πολιτική έχει τελειώσει. Μπορεί οι ευρωσκεπτικιστές να μην έχουν το πάνω χέρι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να θεωρούμε δεδομένους τους φιλοευρωπαίους πολίτες.
Θέλουν περισσότερη διαφάνεια στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και θέλουν να έχουν λόγο για τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Θέλουν επίσης η ΕΕ να λειτουργεί γι' αυτούς και όχι μόνο για λίγους προνομιούχους, γεγονός που αναδεικνύει το ζήτημα της ισότητας. Η διαφάνεια δεν πρέπει να αφορά μόνο τη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων.
Η ΕΕ είναι πρωτίστως ένας οικονομικός γίγαντας και οι πολίτες θα πρέπει να έχουν περισσότερες πληροφορίες για οικονομικά και συμβατικά θέματα. Η ύπαρξη φορολογικών παραδείσων στην Ευρώπη είναι ιδιαίτερα θλιβερή και το γεγονός ότι το μάθαμε από το WikiLeaks λέει πολλά για την επιλεκτική διαφάνεια των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.
Σε μια εποχή που ο φιλελεύθερος ατομικισμός βρίσκεται στην επίθεση, ο σοσιαλισμός αναζητά την ταυτότητά του και ψάχνει να ανοίξει τον δρόμο για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που θα ενσωματώσει περισσότερη δικαιοσύνη, ισότητα και κοινωνική πρόνοια με όσο το δυνατόν πιο πολλούς τρόπους. Εμπόδιο μεγάλο παραμένουν οι νέες ανισότητες και οι τρομακτικες συνέπειες που έχουν στο παρόν.
Κάθε είδους ανάπτυξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς ισότητα και αλληλεγγύη. Μιλάμε συνεχώς για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κοινωνικοοικονομική ανισότητα και την κλιματική κρίση. Πρέπει να συνδυάσουμε όλους αυτούς τους δείκτες και να κινηθούμε προς την κατεύθυνση της ισότητας. Το κοινωνικό κράτος έχει κάνει τεράστια βήματα προόδου τον τελευταίο αιώνα.
Πρέπει να συνεχίσουμε σε αυτή την πορεία, ιδίως στην εκπαίδευση, την υγεία, την κοινωνική προστασία, την προοδευτική φορολογία, την προσοχή στο δημόσιο χρέος και τον έλεγχο του κλίματος. Οι σοσιαλιστικές προτάσεις του Pierre-Joseph Proudon, του Charles Fourier, του Pierre Leroux, του Jean Jaurès και του Claude Blum επιστρέφουν σε πλήρη ισχύ.
Ας διαβάσουμε ξανά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη κι ας ανατρέξουμε στην έννοια που έδιναν στην ισότητα για να επιβεβαιώσουμε την σημασία της και να την ταυτίσουμε με την πρόοδο του ανθρώπου, της κοινωνίας, των κομμάτων και των ηγετών μας. Ο σοσιαλισμός έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του σε ένα μικτό οικονομικό σύστημα.
Ενώ μπορεί να προάγει την κοινωνική ισότητα και να παρέχει βασικές υπηρεσίες, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αναποτελεσματικότητα και έλλειψη καινοτομίας. Τελικά, η αποτελεσματικότητα του σοσιαλισμού σε ένα μικτό οικονομικό σύστημα εξαρτάται από τον τρόπο εφαρμογής και διαχείρισής του. Το μέλλον μάλλον βρίσκεται μόνο στην σοσιαλιστική ισότητα, προσαρμοσμένη στους νέους καιρούς.
