Στις κορυφαίες θέσεις σε Ευρώπη και παγκοσμίως κατατάσσεται η Ελλάδα ως προς το ποσοστό κάλυψης ηλεκτροπαραγωγής από φωτοβολταϊκά με την «επόμενη μέρα» να προδιαγράφεται ανάλογα ελπιδοφόρα για τον κλάδο την επόμενη τετραετία.
Τα παραπάνω συνιστούν το βασικό συμπέρασμα του Οδικού Χάρτη 2026-2030 που παρουσίασε εχθές ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών για τον κλάδο με τον πρόεδρο Παναγιώτη Μουρτοπάλα και τον σύμβουλο Στέλιο Ψωμά να υπογραμμίζουν την αξία αλλά και την συμβολή των φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, πράγμα βέβαια που δεν παρατηρείται μόνο στην Ελλάδα αλλά συνιστά μια γενικότερη εικόνα και εκτίμηση.
«Τα φωτοβολταϊκά αποτελούν την κυρίαρχη τεχνολογία. Έχουν καθοριστική συμβολή στην ενεργειακή ασφάλεια, καθοριστική συμβολή στη μείωση του ενεργειακού κόστους και βέβαια καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της χώρας» επισήμανε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΣΕΦ για να συμπληρώσει ο κύριος Ψωμάς ότι «πρόκειται για την πιο φθηνή τεχνολογία που υπάρχει», γεγονός που εξηγεί και την διάδοσή της τόσο σε εθνικό όσο και ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
«Πρωταθλητής» τα φωτοβολταϊκά με 13 GW
Ενδεικτικά, η Ελλάδα κατατάσσεται 2η στην Ευρώπη και 3η στον κόσμο ως προς το ποσοστό κάλυψης της ηλεκτροπαραγωγής από φωτοβολταϊκά με το νούμερο να φτάνει στο τέλος του 2025 στο 22%. Οι εν λειτουργία ηλιακοί σταθμοί όλων των τύπων και κατηγοριών υπολογίζονται στα 13 GW μέχρι και τον Μάιο του 2026, πράγμα που σημαίνει 1,25 εγκατεστημένα κιλοβάτ φωτοβολταϊκών ανά κάτοικο με βάσιμη προοπτική αυτό να αυξηθεί στα 2 kWp ανά κάτοικο έως το 2030. Σημειώνεται ότι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα ορίζει στόχο εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών στα 13,5 GW μέχρι το 2030 πράγμα που, όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει επιτευχθεί ήδη.
Τα περιθώρια ανάπτυξης μέχρι το 2030
Υπό αυτό το πρίσμα, η οικεία αγορά, όπως επισήμανε η διοίκηση του συνδέσμου, αναμένει να γνωρίσει σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, συνιστώντας πρακτικά και ουσιαστικά, την «ατμομηχανή» του πράσινου ενεργειακού μίγματος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΣΕΦ, ο κλάδος παρουσιάζει ανεκτέλεστο και εν δυνάμει έργα συνολικά 14 Γιγαβάτ, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα έργα που έχουν κατοχυρώσει θέση στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ, όσο και τα περιθώρια του δικτύου μέχρι το 2030 όπως αναλύονται στον οδηγό του Συνδέσμου.
Η «μεγάλη εικόνα» που προκύπτει είναι μια δυνητική αγορά της τάξης των 27 GW με τον ΣΕΦ, όπως επισημαίνεται σχετικά, να εκτιμάει ως πιθανότερο σενάριο να φτάσουμε τα 20 GW εγκατεστημένα έργα μέχρι το 2030. Η ανάλυση περιλαμβάνει και άλλα σενάρια με το αισιόδοξο να κάνει λόγο για 22 GW και το συντηρητικό για 18 GW μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Σε κάθε περίπτωση, τα παραπάνω νούμερα επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει μια μαγιά για να αναπτυχθεί η αγορά που με την σειρά της θα στηριχθεί σε 3 βασικούς πυλώνες: τα εμπορικά έργα, στην αυτοκατανάλωση και την αποθήκευση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η «επόμενη μέρα» του κλάδου δεν περιλαμβάνει μόνο μεγάλα έργα αλλά και μικρότερες εφαρμογές κάτω του 1 MW με τον σχετικό όγκο να υπολογίζεται περί τα 5.000 MW συνολικά επί των 14 GW ανεκτέλεστο και εν δυνάμει έργα.
Οι 3 πυλώνες ανάπτυξης
Η παραπάνω «τυπολογία» των έργων που θα «γεμίσουν» το χαρτοφυλάκιο του κλάδου τα επόμενα χρόνια διατηρεί την σημασία της καθώς κάθε κατηγορία συνεισφέρει κατά μέρος στις συνολικότερες επιδιώξεις της ενεργειακής μετάβασης, καθιστώντας το όλο εγχείρημα πιο αποτελεσματικό και ανθεκτικό. Συγκεκριμένα, όπως επισημάνθηκε, ο πρώτος πυλώνας αφορά στα εμπορικά έργα (κυρίως τα μεγάλα) που πλέον έχουν ωριμάσει αδειοδοτικά και προσφέρουν γιγαβάτ και φθηνή ενέργεια.
Ο δεύτερος πυλώνας εστιάζει στην αυτοκατανάλωση που με την σειρά της στηρίζει θέσεις εργασίας και διευρύνει την «στεφάνη» των συμμετεχόντων παικτών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο τρίτος πυλώνας είναι η αποθήκευση που πλέον συνιστά συστατικό στοιχείο κάθε νέας «πράσινης» μονάδας ηλεκτροπαραγωγής και δη των φωτοβολταϊκών.
Υπενθυμίζεται ότι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το κλίμα προβλέπει 4,3 GW σε μονάδες αποθήκευσης μέχρι το 2030, πράγμα που ωστόσο έχει ήδη ξεπεραστεί με τα έργα που έχουν ανακοινωθεί και παίρνουν δρόμο προς υλοποίηση να προσεγγίζουν τα 6 GW. Από την πλευρά του ο ΣΕΦ καλεί σε περαιτέρω αναθεώρηση του στόχου προς τα πάνω, εκτιμώντας ότι το βέλτιστο μέγεθος κυμαίνεται περί τα 8 GW και χωρητικότητας 20 GWh μέχρι το 2030, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη του ενεργειακού μίγματος της χώρας μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Μάλιστα, όπως υπογραμμίστηκε σχετικά, η διείσδυση των μπαταριών αναμένεται να είναι γοργή με πρόσθετο «κινητήριο μοχλό» να αποτελεί η συντριπτική μείωση στο κόστος του εξοπλισμού που έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας πιο ελκυστική την όλη επένδυση. Επομένως το ζητούμενο σήμερα ως προς την αποθήκευση είναι «να πολεμήσουμε την γραφειοκρατία που δημιουργεί καθυστερήσεις και να αφήσουμε ανεμπόδιστη την τεχνολογία να κάνει την δουλειά της».
«Κλειδί» ο εξηλεκτρισμός
Από εκεί και πέρα, η Διοίκηση του Συνδέσμου, κατά την παρουσίαση του οδηγού, αναφέρθηκε εκτενώς στις ευρωπαϊκές οδηγίες και κατευθύνσεις που χαράσσουν πορεία μαζικού εξηλεκτρισμού τα επόμενα χρόνια με την έμφαση να πρέπει να δοθεί σε μεταφορές και κτίρια. Το ευρωπαϊκό σχέδιο για τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας που αναμένεται να ανακοινωθεί την Παρασκευή προβλέπει 32% μέχρι το 2030 με την Επιτροπή να αυξάνει το ποσοστό κάλυψης στο 42% το 2040 και 50% το 2050, πράγμα που με την σειρά του δύναται να δώσει διέξοδο στο θέμα της ζήτησης που συνιστά και τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» ως προς την αξιοποίηση της πλεονάζουσας παραγόμενης πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας.
Να μπει τάξη στα ρυθμιστικά
Τέλος, η Διοίκηση του Συνδέσμου υπογράμμισε την ανάγκη να ξεπεραστούν μια σειρά θεσμικές αδυναμίες που κατά περιπτώσεις αντιβαίνουν ακόμη και με το κοινοτικό πλαίσιο και καταλήγουν να «ναρκοθετούν» την αγορά. Η πρόσφατη Υπουργική Απόφαση για την αυτοκατανάλωση και αυτοπαραγωγή που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση συνιστά ένα θετικό «δείγμα γραφής» προς αυτή την κατεύθυνση, μιας και επιλύει μια σειρά ζητήματα, ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, δεν αρκεί για να ανακάμψει η αγορά που εγκλωβίστηκε στον πάγο εδώ και 22 μήνες.
Σε αυτή την βάση ο Σύνδεσμος ζητεί πρωτίστως την τήρηση των θεσμοθετημένων προθεσμιών κατά την διαδικασία αδειοδότησης των έργων. Η ανάλυση των στοιχείων του ΔΕΔΔΗΕ δείχνει ότι ο μέσος χρόνος από την αίτηση μέχρι την ενεργοποίηση φτάνει τις 280 μέρες στα οικιακά συστήματα, τις 326 μέρες στα εμπορικά έργα κάτω των 100 kW και τις 260 ημέρες στα μεγαλύτερα εμπορικά συστήματα.
