Στις «ράγες» μπαίνει το νέο μοντέλο αξιοποίησης δημόσιας γης μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής, στο οποίο κράτος και ιδιώτες κατασκευαστές θα συνεργάζονται για την παραγωγή προσιτής κατοικίας, με αντάλλαγμα εμπορικά δικαιώματα και συμμετοχή στην εκμετάλλευση των ακινήτων.
Μετά την έκδοση των δύο πρώτων ΚΥΑ που καθορίζουν αναλυτικά το πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τις ανάδοχες εταιρείες, περιγράφοντας τους όρους, τις υποχρεώσεις, τις ρήτρες και τα δικαιώματα κάθε πλευράς, την προηγούμενη εβδομάδα υπεγράφη η σχετική σύμβαση μεταξύ του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και του Υπερταμείου (ΕΕΣΥΠ).
Αντικείμενο της σύμβασης αποτελεί η εξειδίκευση και η άσκηση από την ΕΕΣΥΠ των αρμοδιοτήτων για την υλοποίηση των πρώτων διαγωνισμών ανάθεσης των ακινήτων που θα αξιοποιηθούν για κοινωνική κατοικία, έως την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων, έναντι ποσού 460.000 ευρώ.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανέγερση ή ανακαίνιση κατοικιών σε δημόσια οικόπεδα και κρατικά ακίνητα, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας που θα διατίθεται προς ενοικίαση με χαμηλό τίμημα σε νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά.
Στην πράξη, οι ιδιώτες κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου με δικά τους κεφάλαια την κατασκευή ή ανακατασκευή πολυκατοικιών σε ακίνητα του Δημοσίου. Σε αντάλλαγμα, θα αποκτούν μέρος της κυριότητας ή δικαιώματα εμπορικής αξιοποίησης των κατοικιών που θα κατασκευάζονται. Η λίστα με τα πρώτα 8 ακίνητα που θα διατεθούν για κοινωνική κατοικία είναι η ακόλουθη:
Στις εν λόγω περιοχές -ιδιοκτησίας ΔΥΠΑ- εκτιμάται ότι θα κατασκευαστούν περίπου 400 νέες κατοικίες, από τις οποίες περίπου 130 διαμερίσματα θα αποδοθούν με κοινωνικά κριτήρια και χαμηλό μίσθωμα σε νέους και οικογένειες που δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία. Τα υπόλοιπα θα διατεθούν από τον ιδιώτη ανάδοχο, ως αντάλλαγμα για την κατασκευή των διαμερισμάτων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περίπου το 30% κάθε συγκροτήματος θα κατευθύνεται σε προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, ενώ το υπόλοιπο θα αξιοποιείται εμπορικά από τον ανάδοχο μέσω πώλησης ή εκμετάλλευσης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσοστό υπέρ του Δημοσίου μπορεί να αυξάνεται ανάλογα με την αξία του οικοπέδου, τη θέση του ακινήτου και τη συνολική οικονομική βιωσιμότητα του έργου.
Τι αναλαμβάνει η ΕΕΣΥΠ
Οι ενέργειες που αναλαμβάνει η ΕΕΣΥΠ, με βάση τη σύμβαση με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα:
α) αξιολόγηση της ωριμότητας, από νομική και τεχνική σκοπιά, των ακινήτων που προτείνονται, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη της διαδικασίας έκδοσης των ΚΥΑ μεταφοράς της αποκλειστικής διαχείρισης τους στο ΥΚΟΙΣΟ. Τα προς αξιολόγηση της ωριμότητας ακίνητα δεν δύναται να υπερβαίνουν τον αριθμό των εξήντα (60),
β) ωρίμανση, από νομικής και τεχνικής σκοπιάς, των ακινήτων, προς τον σκοπό της αξιοποίησης τους με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής, μέσα από την εξασφάλιση των τυχόν απαραίτητων γνωμοδοτήσεων, εγκρίσεων ή/και τυχόν αδειών, για τα οποία έχει αποτυπωθεί η ανάγκη αυτή,
γ) ωρίμανση, υπό την έννοια της εξειδίκευσης, του νομοθετικού πλαισίου που θα διέπει τις διαγωνιστικές διαδικασίες της κοινωνικής αντιπαροχής (άρ. 6 και 7 ν. 5229/2025),
δ) εκπόνηση των οικονομοτεχνικών μελετών, για κάθε μια εκάστη σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής (άρ. 5 ν. 5229/2025),
ε) εκπόνηση των τευχών διακήρυξης εκάστου διαγωνισμού κοινωνικής αντιπαροχής, και
στ) διενέργεια των διαγωνιστικών διαδικασιών, προς τον σκοπό της αξιοποίησης με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής έως και τριάντα (30) ακινήτων του Δημοσίου.
