Η Ελλάδα έχει αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές της τα τελευταία χρόνια, διπλασιάζοντας σχεδόν την αναλογία εξαγωγών προς το ΑΕΠ σε σχέση με πριν από 20 χρόνια στο 40%, ποσοστό που προσεγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (49%). Και όμως, το καθαρό κέρδος της ελληνικής οικονομίας από τις εξαγωγές είναι πολύ μικρότερο, ενώ την ίδια στιγμή, το εξωτερικό έλλειμμα της χώρας μεγεθύνεται.
Όπως αναφέρει ειδική έκθεση του ΔΝΤ, αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, οι εξαγωγές μας είναι χαμηλής προστιθέμενης αξίας στην οικονομία και δεύτερον, μεγάλο τμήμα της ανταγωνιστικότητας που ενισχύει τις εξαγωγές οφείλεται κατά βάση στους χαμηλούς μισθούς.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ, κάθε 1 ευρώ εξαγωγών παράγει μόλις 0,43 ευρώ προστιθέμενης αξίας στην ελληνική οικονομία. Τα υπόλοιπα 0,57 ευρώ, τα «τρώνε» εισαγωγές προϊόντων που αξιοποιούνται για τις εξαγωγές. Και αυτό, γιατί παρά την σημαντική ανάπτυξη των τελευταίων ετών οι εξαγωγές μας παραμένουν επικεντρωμένες σε δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας όπως τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου, τα μέταλλα και τα προϊόντα αγροδιατροφής.
Την ίδια στιγμή, το μερίδιο προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και υψηλότερης προστιθέμενης αξίας όπως τα φάρμακα, στις συνολικές εξαγωγές παραμένει πολύ μικρό. Και αυτό, παρά τη σημαντική ανάπτυξη που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια.
Ανταγωνιστικότητα κόστους
Το χαμηλό αντίκρισμα των αυξημένων εξαγωγών στην πραγματική οικονομία, αποδίδεται και σε ένα ακόμη χαρακτηριστικό. Η αύξηση των εξαγωγών έχει υποστηριχθεί κατά βάση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας κόστους που έχει καταγραφεί στην ελληνική οικονομία, λόγω των χαμηλότερων μισθών και των μεταρρυθμίσεων στην πραγματική οικονομία. Όμως, η παραγωγικότητα της εργασίας που ενισχύει δομικά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, δεν έχει βελτιωθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα η χώρα μας να παραμένει πολύ πίσω σε σχέση με τους ανταγωνιστές της.
Οι προτάσεις
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΔΝΤ, η ενίσχυση της εξωτερικής θέσης προϋποθέτει την αναβάθμιση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και την επέκταση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας. Το μεγάλο στοίχημα είναι η αύξηση της ικανότητας των επιχειρήσεων να παράγουν εγχώρια προστιθέμενη αξία, ενώ θα πρέπει η ανάπτυξη να μεταφράζεται σε υψηλότερο εγχώριο εισόδημα.
Αυτό, σύμφωνα με το ΔΝΤ, προϋποθέτει διαρθρωτικές πολιτικές που ενισχύουν την παραγωγικότητα, προωθούν τη διαφοροποίηση προς δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και εμβαθύνουν τους δεσμούς μεταξύ των εξαγωγέων και της ευρύτερης οικονομίας.
