Οι χώρες που αποτελούν τον Ευρωπαϊκό Νότο, αναφέρονταν πάντοτε ως μια ξεχωριστή κατηγορία στα αγροτικά θέματα. Παλαιότερα, με τα χαρακτηριστικά αγροτικά προϊόντα που παρήγαγε η περιοχή και χρειάζονταν ιδιαίτερες πολιτικές στήριξης (βαμβάκι, οπωρολαχανικά, λάδι) ενώ σήμερα διαμορφώνεται σταδιακά μια νέα πραγματικότητα: συνεχής αύξηση της παραβατικότητας στα θέματα των αγροτικών επιδοτήσεων.
Γι' αυτό άλλωστε η γνωστή μας πια κα. Λάουρα Κοβέσι, έγινε τακτική μας επισκέπτρια. Κατά την πρόσφατη παρέμβασή της στο Φόρουμ των Δελφών, έδειξε ότι της είναι αδιανόητο να υπάρχει παραβατικότητα στην διαχείριση δημόσιων, άρα και Κοινοτικών υποθέσεων, και κυρίως όταν εμπλέκονται σε αυτή δημόσιοι παράγοντες
Ο ελληνικός ΟΠΕΚΕΠΕ, αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο σκάνδαλο στον χώρο της κατάχρησης, κατασπατάλησης, κακοδιαχείρισης και υπεξαίρεσης αγροτικών επιδοτήσεων που έχει κληθεί να χειριστεί η νεοσύστατη (ιδρύθηκε μόλις το 2019 με την κ. Κοβέσι να είναι η πρώτη επικεφαλής) Ευρωπαϊκή εισαγγελία, EPPO. Το οικονομικό εύρος των ποσών που δεν έφτασαν σωστά στον παραλήπτη τους, δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ακρίβεια, είναι όμως σε κάθε περίπτωση μεγάλο.
Ας σημειωθεί, ότι στις έρευνες της Ευρωπαϊκής εισαγγελίας, εξαιρούνται τα ποσά κάτω των 10.000 ευρώ, που θεωρείται ως μικροπαραβατικότητα. Όποιος όμως δραστηριοποιείται πέριξ των δικαιούχων του ΟΣΔΕ, γνωρίζει ότι υπάρχει πλήθος δηλώσεων με «διευκολύνσεις». Αυτές φαίνεται ότι έχει αρχίσει να «τακτοποιεί» η ΑΑΔΕ, τώρα που ανέλαβε αυτή την διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων, με αρχή από τα ενοικιαστήρια γης.
Βοσκότοποι στο επίκεντρο των ερευνών στην Ιταλία
Είναι πια παράδοση, όταν συζητάμε για αγροτικά θέματα να κάνουμε την ερώτηση: «Οι άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, τι κάνουν στο θέμα αυτό;». Την συνηθισμένη αυτή ερώτηση, ερευνήσαμε μέσα από τις ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που ερευνά φακέλους με αγροτικά θέματα στις χώρες αυτές. Και φυσικά πρώτα από όλα στην γειτονική Ιταλία, τον συνήθη ύποπτο, αφού εκεί τα παράνομα κυκλώματα έχουν μακρά παράδοση στην παρέμβαση όπου οσφραίνονται φλέβα χρήματος.
Η EPPO, ζήτησε στην Πάντοβα το περασμένο φθινόπωρο, το πάγωμα επιδοτήσεων ύψους 17,2 εκατ. ευρώ, αφού ερευνά το δεύτερο σε αξία σκάνδαλο αγροτικών επιδοτήσεων στην ΕΕ, εκτιμώμενου ύψους 20 εκατ. ευρώ μεταξύ των ετών 2017 και 2022. Στην υπό διερεύνηση υπόθεση, φαίνεται να εμπλέκονται τουλάχιστον 48 αγρότες υπό την καθοδήγηση 2 ατόμων, με σκοπό την παράκαμψη του γνωστού περιορισμού είσπραξης αγροτικών επιδοτήσεων μέχρι ύψους 500.000 ευρώ ανά δικαιούχο.
Αυτό που εντυπωσιάζει, είναι ότι κι εδώ η περίπτωση, όπως στα καθ’ ημάς αφορά θέματα βοσκοτόπων! Στην ιταλική περίπτωση, τα πράγματα έγινα πιο ωμά: 12 εταιρείες-κελύφη συστάθηκαν στις περιοχές του Abruzzo, Veneto, Lazio, Marche και Umbria, ώστε να παρακαμφθεί ο εθνικός περιορισμός του 2015, όπου δικαιούχοι να βόσκουν σε δημόσιους βοσκότοπους ήταν μόνο όσοι ήταν πραγματικοί χρήστες. Μια διαφορετική εκδοχή της δικής μας τεχνικής λύσης…
Πλέον της ζημιάς που προαναφέρθηκε και αφορά μόνο τα κοινοτικά κονδύλια, οι ύποπτοι έχουν παραπεμφθεί στις τοπικές εισαγγελικές αρχές, με το ερώτημα της πρόκλησης ζημιάς σε εθνικούς πόρους αξίας 31,2 εκατ. ευρώ. Μεγάλωσαν επικίνδυνα τα νούμερα, σε βαθμό που... τίθεται σε αμφιβολία η πρώτη μας θέση στο βάθρο της παρανομίας.
Τι πάει λάθος με την στήριξη της κτηνοτροφίας κι γεννάει σκάνδαλα;
Προκαλεί πάντως εντύπωση το γεγονός, ότι τόσο στην Ιταλία όσο και την Ελλάδα, καρδιά του σκανδάλου ήταν οι επιδοτήσεις προς κτηνοτρόφους. Όταν τελειώσουν οι δικαστικές διώξεις κι έχουμε πιο πλήρη εικόνα, θα πρέπει να ξεκινήσει μια άλλου τύπου έρευνα που θα αφορά το γιατί φτάσαμε στο σημείο αυτό. Τι σχεδιάστηκε λάθος σε επίπεδο πολιτικής, τι υλοποιήθηκε εσφαλμένα ή καθ’ υπερβολή στην πράξη και όλα αυτά σε συνδυασμό με το μεγάλο ζητούμενο, να συνεχιστεί η κτηνοτροφική παραγωγή στις δύσκολες πραγματικές και κοινωνικές συνθήκες του Ευρωπαϊκού Νότου.
Το βασικό ερώτημα αγροτικής πολιτικής είναι εάν αρκεί ένας πακτωλός χρημάτων προς δικαιούχους αγρότες και κτηνοτρόφους, για να συνεχίσουν την κτηνοτροφική τους δραστηριότητα ή χρειάζονται και άλλα συνοδευτικά μέτρα, η έλλειψη των οποίων προσελκύει παράνομα κυκλώματα. Αλλά προς το παρόν, ας μείνουμε στην καταγραφή των παράνομων γεγονότων που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Άλλωστε και στην τοποθέτησή της στο Φόρουμ των Δελφών, η επικεφαλής του εν λόγου οργανισμού κ. Κοβέσι, έδειξε να επιμένει στις έννοιες, απάτη, διαφθορά, υπεξαίρεση, χωρίς να ενδιαφέρεται για τις αιτίες που τις προκάλεσαν. Αυτό βέβαια, είναι αντικείμενο άλλων, δικιά της δουλειά είναι να εντοπίζει παρανομίες.
Η «οικολογική» Πορτογαλία
Σε μια άλλη χώρα του Ευρωπαϊκού Νότου, οι έρευνες της ΕΡΡΟ, έχουν στραφεί προς την κατεύθυνση των δασών και της προστασίας του περιβάλλοντος. Εκεί, υπό τον τίτλο «Καμμένη γη» διερευνάται πιθανή απάτη ύψους 3,6 εκατ. ευρώ σε πρόγραμμα αναδάσωσης στην περιοχή της Μαδέρα. Στημένοι διαγωνισμοί με την καθοδήγηση υπηρεσιακών ή και άλλων παραγόντων αποτελούν το αντικείμενο της έρευνας.
Μια δεύτερη έρευνα που διεξάγεται στην περιοχή, αφορά την πρόκληση πιθανής οικολογικής ζημιάς στην περιοχή της πόλης Qurem, όπου φαινομενικά ανεξάρτητες εταιρείες ενώ αποτελούσαν θυγατρικές του ίδιου ομίλου, είχαν οικονομική δραστηριότητα εντός περιοχής οικολογικής σημασίας, χωρίς καμία απολύτως οριστική άδεια!!! Αποθρασυνόμενες σταδιακά, όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις αυτές, οι εν λόγω εταιρείες, ζήτησαν την ενίσχυση των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων καθώς και της ψηφιοποίησης και διεθνοποίησης των εργασιών τους, τόσο από το Κοινωνικό Ταμείο της ΕΕ όσο και το νεότευκτο τότε ταμείο Ανάκαμψης. Φαίνεται ότι όχι μόνο δεν έγινε το έργο που υποσχέθηκαν, αλλά προκλήθηκε και περιβαλλοντική ζημιά.
Εδώ είναι Βαλκάνια!
Στο χορό της κακοδιαχείρισης αγροτικών επιδοτήσεων, έχουν μπει και οι «νέες χώρες», Ρουμανία και Βουλγαρία, που και αυτές σε όρους αγροτικής πολιτικής λογίζονται σαν χώρες του Νότου. Εδώ το αντικείμενο του πόθου, ήταν συχνά το Επιχειρησιακό πρόγραμμα Αλιείας. Στην πόλη Sulina στην Ρουμανία, ο προηγούμενος Δήμαρχος, είχε υποβάλει ψευδείς δηλώσεις οτι έχει ολοκληρωθεί ένα έργο που εμείς θα αποκαλούσαμε αλιευτικό καταφύγιο, ενώ ο εξοπλισμός παρελήφθη αρκετά αργότερα. Η εκτιμώμενη ζημιά ανέρχεται σε 135.000 ευρώ για τα κοινοτικά ταμεία και 45.000 ευρώ για τα εθνικά.
Στην γειτονική Βουλγαρία, ο Δήμαρχος και οι περιφερειακές αρχές της περιοχής Βάρνας, κατά το κοινώς λεγόμενο, το τερμάτισαν: ζήτησαν κι επέτυχαν την εκταμίευση 3,4 εκατ. ευρώ για εργασίες σε αλιευτικό λιμάνι που απλώς...δεν υφίστατο! Παρόμοιας λογικής και οι έρευνες για την επιχορήγηση ιδιωτικής εταιρείας παραγωγής οστράκων νότια του ακρωτηρίου Emine, όπου υποβρύχιες έρευνες, έδειξαν οτι οι υποτιθέμενες θεμελιώσεις της πρότυπης μονάδας, ήταν απλώς άμμος! Οι δικαιούχοι έχουν ήδη λάβει το ποσό των 280.230 ευρώ, από τα οποία 210.160 ευρώ είναι κοινοτικά χρήματα.
Μικροποσά θα πει κάποιος, αλλά σίγουρα η κ. Κοβέσι θα απαντούσε «Νέοι είναι και θα πρέπει να προλάβουμε την...εξέλιξή τους».
Η Ρουμανία, έχει φαίνεται αποκτήσει και μια άλλη επιπλέον εξειδίκευση, τις απάτες σε αρδευτικά έργα. Στις περιοχές Bucșani, Galicea and Olanu, στην επαρχία Vâlcea, αρδευτικά έργα ύψους 4 εκατ. ευρώ είχαν σοβαρές ατέλειες τόσο στην αρχική αίτηση, όσο και στις αιτήσεις πληρωμών. Φαίνεται οτι οι αρχικές προκαταβολές ύψους 300.000 ευρώ πήγαν σε ιδιωτικές τσέπες και όχι για τις ανάγκες των έργων.
Σε άλλη περίπτωση Αγροτικού Συνεταιρισμού στην Κωνστάντσα, φαίνεται οτι ο Πρόεδρος και ο Δ/ντης της οργάνωσης είχαν υποβάλει ελλιπή και ψευδή έγγραφα για επιδότησης ύψους 800.000 ευρώ, που αφορά αρδευτικό έργο στην περιοχή. Βλέπετε, η ξηρασία που εμμένει στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, έχει εξάψει την φαντασία και δημιουργικότητα επιτηδείων, παράλληλα ίσως με την χαλαρότητα και θετική προδιάθεση βοήθειας από μεριάς των τοπικών αρχών.
Και η μικρή Μάλτα στο κόλπο!
Και για να ολοκληρώσουμε την σύντομη και σε καμία περίπτωση εξαντλητική επισκόπηση περιπτώσεων έρευνας της Ευρωπαϊκής εισαγγελίας στον αγροτικό Ευρωπαϊκό νότο, ας αναφερθούμε στην μικρή Μάλτα. Εκεί οι τοπικές αρχές, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της ΕΡΡΟ, ερευνούν την περίπτωση ενός νέου αγρότη που εισέπραξε 56.000 ευρώ (το 80% του συνολικού ποσού που αιτήθηκε) χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα. Και σα να μην έφτανε αυτό πούλησε και τη γη του!!!
