Μια νέα μεγάλη υποδομή διαχείρισης απορριμμάτων, αυτή τη φορά στη Στερεά Ελλάδα, είναι στα «σκαριά». Ο λόγος γίνεται για την υλοποίηση «Υποδομών Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.) Χαλκίδας και Λαμίας», με Σύμπραξη Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) εκτιμώμενης αξίας 158,84 εκατ. ευρώ, ήτοι κοντά στα 197 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Αναθέτουσα Αρχή είναι Περιφερειακός Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Στερεάς Ελλάδας (ΦοΔΣΑ Στερεάς Ελλάδας), με την α’ φάση του διαγωνισμού, δηλαδή το στάδιο της εκδήλωσης ενδιαφέροντος, να έχει οριστεί για τις 23/06/2026.
Η συνολική χρονική διάρκεια της Σύμπραξης έχει ενδεικτικά εκτιμηθεί από την Αναθέτουσα Αρχή κατά μέγιστο σε είκοσι οκτώ (28) έτη από τη θέση σε ισχύ της Σύμβασης Σύμπραξης. Εξ αυτών, η περίοδος μελετών, αδειοδοτήσεων, κατασκευής και δοκιμαστικής λειτουργίας έχει εκτιμηθεί περίπου στα τρία (3) έτη και ο χρόνος λειτουργίας σε είκοσι πέντε (25) έτη. Η ακριβής συνολική χρονική διάρκεια της Σύμβασης θα καθορισθεί ειδικότερα στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και θα προσδιορισθεί ειδικότερα στην Πρόσκληση Υποβολής Δεσμευτικών Προσφορών.
Το αντικείμενο της Σύμπραξης αφορά στη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση, τεχνική διαχείριση και λειτουργία των υποδομών του έργου: «Υποδομές Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.) Χαλκίδας και Λαμίας». Ο Δημόσιος Φορέας, μετά την έναρξη λειτουργίας του Έργου, θα καταβάλλει στον Ι.Φ.Σ. περιοδικές πληρωμές διαθεσιμότητας, οι οποίες, έχουν ενδεικτικά εκτιμηθεί σε καθαρά παρούσα αξία, σε ποσό 96,86 εκατ. ευρώ, προ ΦΠΑ, λαμβανομένης υπόψη ενδεικτικής Χρηματοδοτικής Συμβολής Δημοσίου Φορέα ποσού 61,98 εκ. ευρώ κατά μέγιστο, προ ΦΠΑ.
Πού θα γίνουν οι μονάδες, ποια η δυναμικότητά τους
Όπως αναφέρεται στη σχετική διακήρυξη, στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει προγραμματιστεί η υλοποίηση των εξής δύο έργων σε συμφωνία με το οικείο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, το οποίο βρίσκεται υπό επικαιροποίηση - αναθεώρηση, σύμφωνα με τις Οδηγίες του Υ.Π.ΕΝ., τα οποία έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά:
- Μονάδα & Χ.Υ.Τ.Υ. Χαλκίδας (Ο.Ε.Δ.Α. Χαλκίδας).
- Μονάδα & Χ.Υ.Τ.Υ. Λαμίας (Ο.Ε.Δ.Α. Λαμίας).
Επίσης, προγραμματίζεται η κατασκευή και η λειτουργία Σ.Μ.Α. (Σταθμού Μεταφόρτωσης Αποβλήτων) στον Δήμο Δελφών.
Συγκεκριμένα προτείνεται μία πλήρης μονάδα ανάκτησης και ανακύκλωσης αποβλήτων (Μ.Α.Α.) και ένας Χ.Υ.Τ.Υ., για την ταφή των υπολειμμάτων από τη Μ.Α.Α., για τη Χαλκίδα, μία πλήρης μονάδα ανάκτησης και ανακύκλωσης αποβλήτων (Μ.Α.Α.) και ένας Χ.Υ.Τ.Υ. για τη Λαμία, και ένας Σταθμός Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (Σ.Μ.Α.) στο Δήμο Δελφών.
Η δυναμικότητα σχεδιασμού βασίζεται στις εκτιμήσεις των ποσοτήτων που περιλαμβάνονται στο Ολιστικό Σύστημα Χωριστής Συλλογής (Ο.Σ.Χ.Σ.) της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας και το οποίο θα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του υπό αναθεώρηση ΠΕ.Σ.Δ.Α. Στερεάς Ελλάδας. Η Μονάδα της Χαλκίδας θα έχει συνολική ονομαστική δυναμικότητα 88.006 t/έτος και ειδικότερα θα επεξεργάζεται:
• σύμμεικτα Α.Σ.Α. 31.234 t/έτος
• χωριστά συλλεγέντα βιοαποβλήτα 20.012 t/έτος και 11.545 t/έτος πράσινα κλαδέματα κ.λπ.,
• χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιμα υλικά 25.215 t/έτος. Τα υπολείμματα επεξεργασίας της Μονάδας θα οδηγούνται/μεταφέρονται/διατίθενται στον Χ.Υ.Τ.Υ. που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργεί στον χώρο από τον Ιδιώτη Φορέα Σύμπραξης.
Η Μονάδα της Λαμίας θα έχει συνολική ονομαστική δυναμικότητα 71.621 t/έτος και ειδικότερα θα επεξεργάζεται: • σύμμεικτα Α.Σ.Α. 27.583 t/έτος • χωριστά συλλεγέντα βιοαποβλήτα 14.050 t/έτος και 8.105 t/έτος πράσινα κλαδέματα κ.λπ., • χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιμα υλικά 21.883 t/έτος. Τα υπολείμματα επεξεργασίας της Μονάδας θα οδηγούνται/μεταφέρονται/διατίθενται στον Χ.Υ.Τ.Υ. που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργεί στον χώρο από τον Ι.Φ.Σ..
Σημειώνεται ότι στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνεται και: • ένας Χ.Υ.Τ.Υ. για την ταφή των υπολειμμάτων από τη Μ.Α.Α. Χαλκίδας, • ένας Χ.Υ.Τ.Υ για την ταφή των υπολειμμάτων από τη Μ.Α.Α. Λαμίας, και • ένας Σταθμός Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (Σ.Μ.Α.) στον Δήμο Δελφών, με ενδεικτική ετήσια δυναμικότητα μεταφόρτωσης 7.000 tn απόβλητων.
Το έργο της Χαλκίδας, το οποίο αφορά στην κατασκευή και λειτουργία μιας Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.), χωροθετείται σε γήπεδο έκτασης περίπου 198.371,5 τ.μ., στη θέση "ΠΕΙ ΔΟΚΟΥ" του Δήμου Χαλκιδέων Π.Ε. Ευβοίας». Στον ίδιο χώρο έχει αδειοδοτηθεί και ο Χ.Υ.Τ.Υ., ο οποίος θα δέχεται το υπόλειμμα της επεξεργασίας των αποβλήτων που θα πραγματοποιείται στη Μονάδα.
Το έργο της Λαμίας το οποίο αφορά στην κατασκευή και λειτουργία μιας Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.) χωροθετείται εντός γηπέδου εμβαδού περίπου 243,3 στρεμμάτων, στη θέση «Νευρόπολη» του Δήμου Λαμιέων Π.Ε. Φθιώτιδας.
Τι θα κάνει ο Ιδιωτικός Φορέας Σύμπραξης
Ο Ιδιωτικός Φορέας Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.) που θα επιλεγεί, θα αναλάβει, ενδεικτικά, τα εξής:
• τη σύνταξη του συνόλου των απαραίτητων μελετών που θα υποβληθούν κατά την εκτέλεση της Σύμβασης Σύμπραξης, καθώς και το σύνολο των ενεργειών και δράσεων για τη σύνταξη των εγγράφων που απαιτούνται για να διασφαλισθεί η έγκαιρη έκδοση του συνόλου των αδειοδοτήσεων και των εγκρίσεων που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις για την κατασκευή, πλήρη αποπεράτωση, λειτουργία και συντήρηση των Έργων,
• το σύνολο των εργασιών κατασκευής, τη λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και διαλογής, των εγκαταστάσεων διάθεσης του υπολείμματος, καθώς και της εγκατάστασης μεταφόρτωσης για το Δήμο Δελφών. Η λειτουργία και συντήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια της Σύμβασης Σύμπραξης συνίσταται, ιδίως, στην καθημερινή λειτουργία του συνόλου των εγκαταστάσεων με ίδια μέσα, τη συνήθη, προληπτική και διορθωτική συντήρηση, τη βαριά συντήρηση και την περιοδική αντικατάσταση/ανανέωση τμημάτων, στοιχείων και εξαρτημάτων του εξοπλισμού (lifecycle cost) του συνόλου των εγκαταστάσεων, την καθημερινή διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων και συστημάτων, των κτιριακών υποδομών και του περιβάλλοντος χώρου, όπως αυτά θα αναφέρονται αναλυτικά στη Β΄ Φάση του Διαγωνισμού, ούτως ώστε το Έργο να είναι απολύτως κατάλληλο και διαθέσιμο, σύμφωνα με τις απαιτήσεις διαθεσιμότητας, τις προδιαγραφές και τους στόχους της ελληνικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα οριστούν στη Β΄ Φάση του Διαγωνισμού,
• τη χρηματοδότηση του Έργου με ίδια ή/και δανειακά κεφάλαια (με την επιφύλαξη ενδεχομένης Χρηματοδοτικής Συμβολής της Αναθέτουσας Αρχής στο κατασκευαστικό κόστος του έργου). Η τυχόν χρηματοδοτική συμβολή της Αναθέτουσας Αρχής θα διαμορφωθεί στο πλαίσιο της διαγωνιστικής διαδικασίας του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και θα οριστικοποιηθεί εν όψει της Πρόσκλησης σε Υποβολή των Δεσμευτικών Προσφορών των Διαγωνιζομένων,
• την ασφάλιση των ευθυνών που απορρέουν από το Έργο καθώς και των κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων και συστημάτων των υποδομών που αποτελούν αντικείμενο της Σύμβασης Σύμπραξης, τόσο κατά την περίοδο μελέτης και κατασκευής του Έργου (περίοδος εργασιών), όσο και κατά την περίοδο λειτουργίας του (περίοδος υπηρεσιών),
• την εμπορική εκμετάλλευση μέρους ή του συνόλου των παραγόμενων δευτερογενών προϊόντων,
• την ευθύνη διαχείρισης των δευτερογενών προϊόντων προς κατάλληλα αδειοδοτημένους αποδέκτες,
• τη διαχείριση του υπολείμματος στους Χ.Υ.Τ.Υ. Χαλκίδας και Λαμίας,
• τη διαχείριση των εγκαταστάσεων μεταφόρτωσης για τον Δήμο Δελφών,
• τη μεταβίβαση των υποδομών στο Δημόσιο Φορέα (Φο.Δ.Σ.Α. Στερεάς Ελλάδας Α.Ε.) μετά τη λήξη της Σύμβασης Σύμπραξης.
Η σκοπιμότητα του έργου
Η Σύμπραξη εντάσσεται στο πλαίσιο του νέου Ε.Σ.Δ.Α. και του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕ.Σ.Δ.Α.) Στερεάς Ελλάδας. Από την υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης στερεών αποβλήτων προκαλούνται αρνητικές επιπτώσεις σε πολλούς τομείς της ζωής της περιοχής αναφοράς, και ως εκ τούτου η κατασκευή σωστά οργανωμένων εγκαταστάσεων επεξεργασίας στερεών αποβλήτων κρίνεται τουλάχιστον κρίσιμη και επείγουσα.
Η έλλειψη εγκαταστάσεων επεξεργασίας στερεών αποβλήτων συνεπάγεται τη μειωμένη αξιοποίηση στερεών αποβλήτων, με αποτέλεσμα την απώλεια πρώτων υλών και ενέργειας αλλά και τη μη επίτευξη των στόχων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Εκτός των αναμφισβήτητων περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η υφιστάμενη κατάσταση έχει και κοινωνικές (αντιδράσεις πληθυσμού, υποβάθμιση περιοχών) και οικονομικές επιπτώσεις, καθώς επίσης και επιπτώσεις στην αναπτυξιακή πορεία (όχληση τουριστικών δραστηριοτήτων, δραστηριοτήτων αναψυχής) της περιοχής.
Με το συγκεκριμένο έργο, πέρα από τη περιβαλλοντικά φιλική και ολοκληρωμένη διαχείριση επιτυγχάνεται και η ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών στερεών αποβλήτων. Η παραγωγή ενέργειας από τη διαχείριση απορριμμάτων αποτελεί βήμα για την ανάπτυξη της αειφόρου διαχείρισης αποβλήτων στην Ελλάδα η οποία αναδεικνύεται πλέον σε ζήτημα κομβικής σημασίας.
Ειδικότερα, η υλοποίηση του Έργου, υπαγορεύεται ενδεικτικά από τα κάτωθι: ▪ εκτροπή βιοαποδομήσιμου κλάσματος των αποβλήτων από ταφή, ▪ προώθηση της ανακύκλωση, ▪ παραγωγή και αξιοποίηση δευτερογενών προϊόντων και ενέργειας, ▪ εξοικονόμηση πρώτων υλών και ενέργειας, ▪ αύξηση διάρκειας ζωής Χώρου Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤ), ▪ εναρμόνιση με τις επιταγές της Ελληνικής και Ενωσιακής Νομοθεσίας, ▪ εναρμόνιση με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, ▪ ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, ▪ δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
