Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανοίγει τη «γραμμή σωτηρίας» της σε ευρώ - το Eurep- σε σχεδόν όλες τις ξένες χώρες, προκειμένου να ενισχύσει τον παγκόσμιο ρόλο του ενιαίου νομίσματος εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων και διαρρηγμένων συμμαχιών.
Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι δυνητικά «όλες οι κεντρικές τράπεζες» εκτός της ζώνης του ευρώ θα μπορούν να δανείζονται ευρώ, παρέχοντας ως εγγύηση περιουσιακά στοιχεία εκφρασμένα στο νόμισμα της ευρωζώνης.
Η κίνηση, που μεταδόθηκε πρώτα από το Reuters, αποσκοπεί στο να διευκολύνει τις ξένες κεντρικές τράπεζες να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση σε ευρώ σε περιόδους χρηματοπιστωτικής πίεσης. Αποτελεί το πιο πρόσφατο μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απόκτηση εμπορικών και πολιτικών συμμάχων και για τη διατήρηση της ισχύος της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκαρντ, να αξιοποιήσει αυτό που η ίδια έχει αποκαλέσει «παγκόσμια στιγμή» του ευρώ, καθώς η απρόβλεπτη οικονομική πολιτική των ΗΠΑ έχει εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τη μακροχρόνια κυριαρχία του δολαρίου.
Ακολουθούν τα βασικά χαρακτηριστικά της ανανεωμένης διευκόλυνσης Eurep της ΕΚΤ, η οποία θα τεθεί σε λειτουργία τον Ιούλιο.
Τι είναι το EUREP
Δημιουργημένη κατά τη διάρκεια της πανδημίας το 2020, η διευκόλυνση repos του Ευρωσυστήματος για κεντρικές τράπεζες, γνωστή ως Eurep, επιτρέπει στις συμμετέχουσες κεντρικές τράπεζες να δανείζονται ευρώ από την ΕΚΤ έναντι υψηλής ποιότητας εγγυήσεων εκφρασμένων στο ενιαίο νόμισμα.
Η πρόσβαση σε μια τέτοια διευκόλυνση, γνωστή ως συμφωνία επαναγοράς (repurchase agreement), ενισχύει την ικανότητα μιας ξένης χώρας να αντεπεξέρχεται σε κρίσεις ρευστότητας σε ξένο συνάλλαγμα.
Αυτό μπορεί να είναι κρίσιμο για τη σταθεροποίηση του εγχώριου τραπεζικού τομέα.
Ποιοι θα μπορούν να δανειστούν από το EUREP;
Όλες οι ξένες κεντρικές τράπεζες είναι ευπρόσδεκτες να συμμετάσχουν στη διευρυμένη διευκόλυνση, εκτός από αυτές που υπόκεινται σε διεθνείς κυρώσεις – όπως η Ρωσία – ή εκείνες που εμπλέκονται σε ξέπλυμα χρημάτων ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
Μέχρι τώρα, το Eurep ήταν περιορισμένο σε μόλις οκτώ χώρες γειτονικές με την ΕΕ.
Μια κεντρική τράπεζα μπορεί να ζητήσει μόνιμη πρόσβαση μέσω επίσημου αιτήματος από τον διοικητή της προς την πρόεδρο της ΕΚΤ.
Πόσο μπορούν να δανειστούν οι κεντρικές τράπεζες;
Σύμφωνα με τους νέους όρους, οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να δανειστούν έως 50 δισεκατομμύρια ευρώ (59,34 δισεκατομμύρια δολάρια) η καθεμία, παρέχοντας ως εγγύηση ομόλογα κυβερνήσεων της ευρωζώνης με καλή πιστοληπτική ικανότητα.
Το νέο ανώτατο όριο είναι πολύ υψηλότερο από το προηγούμενο. Ως εργαλείο έκτακτης ανάγκης, οι γραμμές repo χρησιμοποιούνται σπάνια και η ζήτηση τους ήταν περιορισμένη τους τελευταίους μήνες.
Γιατί η ΕΚΤ διεύρυνε το EUREP;
Το Eurep θα δώσει στους ξένους δανειστές κίνητρο να δανείζουν, να εμπορεύονται και να επενδύουν σε ευρώ, έχοντας την ασφάλεια ότι μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στη «γραμμή ζωής» της ΕΚΤ μέσω της δικής τους κεντρικής τράπεζας αν χρειαστεί.
Αυτό θα ενισχύσει τον ρόλο του ευρώ στη διεθνή σκηνή, όπου παραμένει σε απόσταση από το αμερικανικό δολάριο.
Παράλληλα, η γραμμή repo θα βοηθήσει στην προστασία της ευρωζώνης από πιέσεις στις αγορές που προέρχονται από το εξωτερικό.
Πώς θα λειτουργεί το EUREP στην πράξη;
Οι συμφωνίες επαναγοράς θα χορηγούνται από μερικές από τις 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, τις οποίες η ΕΚΤ δεν έχει κατονομάσει.
Δεν υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση των χρημάτων από τις ξένες κεντρικές τράπεζες. Μέχρι τώρα, αυτά ήταν προορισμένα για δανεισμό στις εγχώριες τράπεζες τους.
Ποτέ θα ξέρουμε αν μια κεντρική τράπεζα χρησιμοποιήσει το EUREP;
Δεν θα το γνωρίζουμε, καθώς η ΕΚΤ θα σταματήσει να δημοσιεύει στοιχεία για τη χρήση της διευκόλυνσης από μεμονωμένες χώρες. Θα παρέχει μόνο συνολικά στοιχεία για τις εβδομαδιαίες αναλήψεις ρευστότητας σε ευρώ σε όλες τις γραμμές repo.
