Ας κάνουμε ένα νοητικό πείραμα. Φανταστείτε ότι αύριο το πρωί, ο Tim Cook, ο CEO της Apple, αποφασίζει να επενδύσει στην ελληνική γεωργία. Αγοράζει έναν ελαιώνα στην Κρήτη ή στη Μεσσηνία και αποφασίζει να λανσάρει το δικό του ελαιόλαδο. Πώς θα έμοιαζε άραγε αυτό το προϊόν;
Σίγουρα δεν θα πωλούνταν σε τενεκέ των 17 κιλών. Σίγουρα δεν θα έφευγε χύμα με βυτία για την Ιταλία και… σίγουρα δεν θα ανταγωνιζόταν το ισπανικό λάδι για το ποιος θα πουλήσει 10 λεπτά φθηνότερα στο ράφι.
Η Apple είναι μια εταιρεία (αν όχι Η εταιρεία) με τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία στον κόσμο, όχι επειδή πουλάει τα περισσότερα τηλέφωνα (σε όγκο η Samsung συχνά την περνάει, ενώ δεν έχουν μεγάλη απόσταση και άλλες παρόμοιες εταιρείες κολοσσοί), αλλά επειδή πουλάει με το μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους.
Η ελληνική γεωργία, από την άλλη, ενώ διαθέτει ένα προϊόν παγκόσμιας κλάσης (το ελαιόλαδο), συμπεριφέρεται συχνά σαν εργοστάσιο φασόν. Αν μιλήσουμε με όρους τεχνολογίας, παράγουμε «hardware» (το λάδι μας), αλλά ξεχνάμε να βάλουμε το «software» (brand, ιστορία, εμπειρία και πολλά άλλα).
Τι θα έκανε, λοιπόν, η Apple αν πουλούσε λάδι;
1. Το Design δεν είναι περιτύλιγμα, είναι υπόσχεση: Όποιος έχει ανοίξει ένα κουτί iPhone, ξέρει την αίσθηση. Το unboxing είναι ιεροτελεστία. Η Apple ξέρει ότι η αξία ξεκινάει από το μάτι. Στην Ελλάδα, συχνά θεωρούμε τη συσκευασία «κόστος». Βάζουμε το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδό μας σε φθηνά διαφανή πλαστικά μπουκάλια, που θυμίζουν απορρυπαντικό, ή το διακινούμε σε ανώνυμους τενεκέδες.Αν η Apple πουλούσε λάδι, το μπουκάλι θα ήταν μάλλον έργο τέχνης... Θα προστάτευε το προϊόν από το φως, θα είχε τέλεια εργονομία και θα έπειθε τον καταναλωτή ότι κρατάει στα χέρια του «υγρό χρυσάφι», πριν καν το δοκιμάσει. Η υπεραξία χτίζεται σε πρώτη φάση από την εικόνα.
2. Πούλησε «Οικοσύστημα», όχι Θερμίδες: Η Apple δεν σου πουλάει απλώς ένα κινητό. Σου πουλάει είσοδο σε ένα οικοσύστημα (iCloud, Watch, Mac). Σου πουλάει ασφάλεια, δημιουργικότητα, status. Εμείς πουλάμε λιπαρά οξέα και οξύτητα; Μάλλον κάνουμε Λάθος. Το ελληνικό ελαιόλαδο πρέπει να πωλείται ως «εισιτήριο» για το Μεσογειακό Οικοσύστημα (αντίστοιχo με το οικοσυστημα της Apple..). Θα πρέπει ο καταναλωτής να γνωρίζεις πως δεν αγοράζει λάδι … αγοράζει μακροζωία, υγεία, γαστρονομική κουλτούρα, τον ελληνικό ήλιο και πολλά άλλα χαρακτηριστικά που ένα διαφημιστής μπορεί να προσδώσει στο προϊόν. Το λάδι είναι απλώς το μέσο για να ζήσεις την εμπειρία. Το storytelling είναι αυτό που δικαιολογεί την υψηλή τιμή τελικά… και όχι η χημική ανάλυση.
3. Έλεγχος της Αλυσίδας: Η εμμονή της Apple είναι να ελέγχει τα πάντα: Από τον σχεδιασμό του επεξεργαστή μέχρι το κατάστημα λιανικής (Apple Store). Δεν αφήνει μεσάζοντες να αλλοιώσουν την εμπειρία ή να «φάνε» το κέρδος. Στην Ελλάδα κάνουμε το αντίθετο. Ο παραγωγός πουλάει στον έμπορο, ο έμπορος στο μεσάζοντα, ο μεσάζοντας το τυποποιεί και το πουλάει ως "Blend of EU countries" στην Αμερική ή σε άλλες χώρες. Και κάπως έτσι… το κέρδος φεύγει από τη χώρα. Το μοντέλο της Apple διδάσκει την καθετοποίηση. Ο Έλληνας παραγωγός (ή οι Συνεταιρισμοί/Ομάδες) πρέπει να ελέγξουν την τυποποίηση, τη συσκευασία και τη διανομή και τελικά να φτάσουν στο ράφι με τη δική τους ετικέτα.
4. "Think Different" (ή μάλλον "Eat Different"): Από την άλλη… η Apple δεν φοβήθηκε ποτέ να είναι ακριβή! Όταν όλοι έφτιαχναν φθηνά laptop, εκείνη έφτιαχνε το Premium MacBook. Γιατί; Γιατί ήξερε ότι υπάρχει κοινό που πληρώνει για αυτή την ποιότητα. Το ελληνικό λάδι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί το ισπανικό στον όγκο και στην τιμή. Είναι χαμένη μάχη. Ίσως πρέπει να στοχεύουμε όλο και περισσότερο στο Premium. Να γίνουμε η "boutique" του παγκόσμιου ελαιολάδου (φράση που την ακούμε πολύ συχνά από γνώστες του είδους). Λιγότερη ποσότητα, υψηλότερη ποιότητα, ακριβότερη τιμή.
Δεν χρειάζεται να γίνουμε τεχνολογικός κολοσσός για να μάθουμε από τη Silicon Valley. Πρέπει όλοι να καταλάβουμε πως η γεωργία του 2026 δεν είναι μόνο «τσάπα» και τρακτέρ. Είναι Marketing, είναι Branding, είναι Στρατηγική και πολλές άλλες επιστήμες, έξω από το χωράφι. Όσο συνεχίζουμε να πουλάμε το λάδι μας ως "Commodity" (χύμα εμπόρευμα), θα είμαστε φτωχοί συγγενείς. Αν αρχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε ως Product (επώνυμο προϊόν εμπειρίας), τότε ίσως δούμε και εμείς τα περιθώρια κέρδους που βλέπουν οι κολοσσοί της τεχνολογίας. Η ποιότητα υπάρχει στο χωράφι. Ήρθε η ώρα να βάλουμε και το «μήλο» στη συσκευασία. Το ελαιόλαδο είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα και προφανώς το ίδιο μοντέλο ανάπτυξης μπορεί και πρέπει μάλλον να εφαρμοστεί και σε άλλα ελληνικά γεωργικά προϊόντα.
