Ο Κέβιν Γουόρς πληροί μια μακρά λίστα κριτηρίων για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως επιλογή του για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve): διαθέτει μακροχρόνιους πολιτικούς και κοινωνικούς δεσμούς με τον πρόεδρο, βαθιές διασυνδέσεις στη Wall Street και μια προσεγμένη, επαγγελματική παρουσία. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόσο βαθιά και πόσο γρήγορα θα μειώσει τα επιτόκια και πόσο επιθετικά θα επιδιώξει την «αλλαγή καθεστώτος» που έχει εξαγγείλει στη Fed.
Ο Τραμπ έχει καλέσει σε μειώσεις επιτοκίων σε επίπεδα που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν κρίσης, ίσως γύρω στο 1%. Πρόκειται για έναν στόχο που ο Γουόρς - γνωστός για τη σκληρή στάση του απέναντι στον πληθωρισμό κατά την προηγούμενη θητεία του ως διοικητής της Fed από το 2006 έως το 2011- ενδέχεται να θεωρήσει υπερβολικά επιθετικό, και τον οποίο τα οικονομικά δεδομένα καθώς και οι απόψεις των 18 συναδέλφων του που συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής μπορεί να καταστήσουν ανέφικτο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων συνέχισαν να προεξοφλούν μόλις δύο μειώσεις κατά 25 μονάδες βάσης το 2026, από το τρέχον εύρος του 3,50%–3,75%, και δεν παρουσίασαν αξιοσημείωτη μεταβολή μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας από τον Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ομοίως, τα χρόνια κριτικής του Γουόρς προς τη Fed - που ξεκίνησαν μετά την αποχώρησή του από το Διοικητικό Συμβούλιο το 2011 και εντάθηκαν τον τελευταίο χρόνο, καθώς ο Τραμπ τον εξέταζε ως διάδοχο του νυν προέδρου Τζερόμ Πάουελ - έρχονται τώρα αντιμέτωπα με την πρόκληση του πώς θα μετατραπούν οι ομιλίες σε δεξαμενές σκέψης (think tanks) και τα άρθρα γνώμης στον Τύπο σε μεταρρυθμίσεις που μπορούν να περάσουν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed, να λάβουν την έγκριση του Τραμπ και του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και να ξεπεράσουν το εμπόδιο του Κογκρέσου των ΗΠΑ, εάν απαιτηθεί τροποποίηση του Νόμου περί Ομοσπονδιακής Τράπεζας.
Με άλλα λόγια, η αλλαγή μπορεί να είναι ευκολότερη στα λόγια παρά στην πράξη.
Ο Γουόρς «είναι πραγματιστής και δεν θα θελήσει να χάσει την εμπιστοσύνη των αγορών προχωρώντας σε μειώσεις επιτοκίων που δεν δικαιολογούνται. Το μακρύ ιστορικό του ανησυχίας για τον πληθωρισμό υποδηλώνει ότι δεν θα επιτρέψει στην οικονομία να υπερθερμανθεί», δήλωσε η Χέδερ Λονγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Navy Federal Credit Union. «Έχει υπάρξει έντονος επικριτής του ισολογισμού της Fed και της ομαδικής σκέψης. Χρειάζεται περισσότερη σαφήνεια σχετικά με το πόσο μακριά σκοπεύει να φτάσει» στην επιδίωξη άλλων αλλαγών στη Fed.
Μπορεί επίσης να απαιτηθούν περισσότερα από το απλό «να σπάσει μερικά κεφάλια» στη Fed, όπως το έθεσε ο Γουόρς σε συνέντευξή του τον Ιούλιο στο Fox News, αναφερόμενος στους ανθρώπους που πρόκειται να γίνουν συνάδελφοί του.
Αναχαιτίζοντας τη «θεσμική ολίσθηση»
Η Fed, ιδίως τα τελευταία 20 χρόνια, έχει εξελιχθεί σε έναν σύνθετο, υβριδικό οργανισμό, ο οποίος διογκώθηκε με την επέκταση των εξουσιών του κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της πανδημίας. Αυτό ακριβώς φαίνεται να έχουν κατά νου ο Γουόρς και ο υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ στις πρόσφατες παρεμβάσεις τους, όπου ασκούν κριτική.
Ο συνδυασμός των αρμοδιοτήτων νομισματικής πολιτικής της Fed - που θεωρούνται αποκλειστικό της πεδίο - με ρυθμιστικές εξουσίες που συνήθως ανήκουν στην εκτελεστική εξουσία, καθώς και με ένα θεσμικό πλαίσιο που καθορίζεται από το Κογκρέσο, έχει αφήσει ακόμη και δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου να απορούν για το πού ακριβώς εντάσσεται η Fed στο ομοσπονδιακό σύστημα. Πρόκειται για ένα σύνθετο νομικό ζήτημα με βαθιές συνέπειες. Το θέμα ήρθε στην επιφάνεια όταν το δικαστήριο εξέταζε αν ο Τραμπ θα μπορούσε να αποπέμψει τη διοικήτρια Λίζα Κουκ - ένα ερώτημα που γίνεται όλο και πιο περίπλοκο όσο η Fed θεωρείται πιο απομακρυσμένη από την αμερικανική κυβέρνηση.
Ορισμένα στοιχεία αυτού που ο Γουόρς και άλλοι έχουν χαρακτηρίσει ως «θεσμική ολίσθηση» θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν εσωτερικά. Υπό τον Πάουελ, και δεδομένης της κατεύθυνσης της κυβέρνησης Τραμπ, η Fed έχει ήδη σταματήσει τη συμμετοχή της σε μια παγκόσμια κοινοπραξία για την κλιματική αλλαγή και έχει περιορίσει το έργο της σε ζητήματα διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης.
Ο πρόεδρος της Fed θα μπορούσε να αλλάξει τον τόνο της επικοινωνίας της, να αποθαρρύνει τον καταιγισμό ομιλιών από τους 12 προέδρους των περιφερειακών τραπεζών ή ακόμη και από άλλους διοικητές, ώστε να ελέγχεται πιο στενά το μήνυμα, ή να συνεργαστεί στενότερα με τον Μπέσεντ και να αναδιαμορφώσει τη σχέση της Fed με το Υπουργείο Οικονομικών.
Ο Γουόρς «φαίνεται να έχει προδιάθεση για πιο θεμελιώδεις αλλαγές… ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο η επιτροπή προσεγγίζει την καθοδήγηση για το μέλλον (forward guidance), βασιζόμενη υπερβολικά σε βραχυπρόθεσμες προβλέψεις και σε αυξημένη εξάρτηση από τα δεδομένα», έγραψαν αναλυτές της TD Securities σε ανάλυσή τους για την υποψηφιότητά του.
Οικονομικά μοντέλα στο μικροσκόπιο
Η κριτική του Γουόρς στα μοντέλα και τις προβλέψεις της Fed θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει μια πρώιμη δοκιμασία των προθέσεών του. Στην τελευταία του συνέντευξη Τύπου, ο Πάουελ απηύθυνε μια πρόκληση προς τον επόμενο πρόεδρο: «Αν το ζήτημα είναι η χρήση καλύτερων μοντέλων, φέρτε τα. Πού είναι; Θα τα δεχτούμε».
Ο μεγάλος ισολογισμός της Fed έχει αποτελέσει ιδιαίτερο σημείο εστίασης για τον Γουόρς. Είχε αντιταχθεί σε ορισμένες από τις πολιτικές «ποσοτικής χαλάρωσης» που εφαρμόστηκαν όσο βρισκόταν στη Fed, στηρίζοντας δημόσια τον τότε πρόεδρο Μπεν Μπερνάνκι στις ψηφοφορίες, αλλά τελικά παραιτήθηκε - εν μέρει σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Και σε αυτό το μέτωπο, όμως, μπορεί να βρει τα χέρια του δεμένα.
Ο ισολογισμός είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένος με τον έλεγχο των επιτοκίων από τη Fed και παρέχει ρευστότητα στις τράπεζες και δολάρια στον υπόλοιπο κόσμο. Εκτός αν αυτό αλλάξει, μπορεί να συρρικνωθεί μόνο μέχρι ενός σημείου.
Το μέγεθός του, το «αποτύπωμα στις αγορές» που επικαλούνται οι επικριτές, «είναι περίπου σωστό», δήλωσε την Παρασκευή στο CNBC ο απερχόμενος πρόεδρος της Fed της Ατλάντα, Ραφαέλ Μπόστιτς. «Όταν η οικονομία αναπτύσσεται, ο ισολογισμός πρέπει να μεγαλώνει μαζί της».
