Η επιλογή του Κέβιν Γουόρς από τον Ντόναλντ Τραμπ για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ λειτούργησε ως καταλύτης για απότομες και βίαιες ανακατατάξεις στις διεθνείς αγορές. Το δολάριο ενισχύθηκε, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων μετακινήθηκαν απότομα και τα πολύτιμα μέταλλα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση τους εδώ και χρόνια, σε μια αιφνίδια αναστροφή ενός ράλι ιστορικών διαστάσεων. Πίσω από τις κινήσεις των αγορών βρίσκεται ο φόβος – και η αβεβαιότητα – για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής και τα όρια της ανεξαρτησίας της Fed στη νέα εποχή Τραμπ.
Ο Γουόρς, ο οποίος υπηρέτησε στο δ.σ της Fed από το 2006 έως το 2011 και έχει στο παρελθόν συμβουλεύσει τον Τραμπ σε θέματα οικονομικής πολιτικής, θα διαδεχθεί τον Τζερόμ Πάουελ όταν λήξει η θητεία του στην ηγεσία της Fed τον Μάιο. Πρόκειται για μια επιστροφή για τον 55χρονο Γουόρς, τον πιο νέο πρόεδρο στην ιστορία της Fed, τον οποίο ο Tραμπ είχε παρακάμψει το 2017 για την κορυφαία θέση, επιλέγοντας τότε τον Πάουελ.
Σειρά δυσκολιών
Εφόσον εγκριθεί από τη Γερουσία, ο πρώην διοικητής της Fed θα αναλάβει τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ σε μια περίοδο κατά την οποία πολλοί οικονομολόγοι και επενδυτές θεωρούν ότι η παραδοσιακή ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας από τους αιρετούς αξιωματούχους απειλείται από τον Λευκό Οίκο. Ο Γουόρς ευθυγραμμίστηκε με τον πρόεδρο το 2025, υποστηρίζοντας δημόσια τη μείωση των επιτοκίων, σε αντίθεση με τη μακροχρόνια φήμη του ως «γερακιού» στον πληθωρισμό.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη Fed, ο Γουόρς ήταν σταθερά επιφυλακτικός απέναντι στον πληθωρισμό και συχνά υποστήριζε υψηλότερα επιτόκια. Πέρυσι, ωστόσο, επανέλαβε την άποψη του Τραμπ ότι τα επιτόκια θα μπορούσαν να είναι σημαντικά χαμηλότερα. Η προθυμία για μείωση των επιτοκίων θεωρείται κριτήριο-δοκιμασία για τον επόμενο πρόεδρο, γεγονός που ανησυχεί οικονομολόγους και αναλυτές ότι θα υπονομευθεί η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Η επιλογή του Γουόρς δεν εγγυάται ωστόσο αλλαγή πολιτικής στη Fed. Τα επιτόκια καθορίζονται με πλειοψηφική ψήφο από τη 12μελή Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία αποτελείται από επτά διοικητές της Fed, που είναι μόνιμοι και πέντε από τους 12 προέδρους των περιφερειακών τραπεζών της Fed. Η FOMC διατήρησε αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο αυτή την εβδομάδα, αφού το είχε μειώσει τρεις συνεχόμενες φορές στα τέλη του 2025, ενώ τα επιτόκια παραμένουν αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα που επιθυμεί ο Τραμπ.
Η έγκριση του Γουόρς από τη Γερουσία ενδέχεται επίσης να περιπλακεί από την έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης για την κεντρική τράπεζα. Στις 9 Ιανουαρίου, η Fed έλαβε κλητεύσεις που αφορούν την κατάθεση του Πάουελ στο Κογκρέσο το 2025 σχετικά με έργο ανακαίνισης κτιρίου. Ο Πάουελ προέβη σε μια ασυνήθιστη βιντεοσκοπημένη δήλωση καταγγέλλοντας την έρευνα, ενώ αρκετοί Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες έσπευσαν να υπερασπιστούν την κεντρική τράπεζα, με έναν εξ αυτών να δεσμεύεται ότι θα μπλοκάρει οποιεσδήποτε υποψηφιότητες για τη Fed έως ότου διευθετηθεί το νομικό ζήτημα.
Συχνός επικριτής της Fed
Ο Τραμπ βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τον Πάουελ σχεδόν από τότε που ο νυν πρόεδρος της Fed ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018. Το 2020, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του που επέλεξε τον Πάουελ αντί του Γουόρς για τη θέση: «Κέβιν, θα μπορούσα να σε είχα χρησιμοποιήσει λίγο εδώ. Γιατί δεν ήσουν πιο δυναμικός όταν ήθελες αυτή τη δουλειά;», είχε πει τότε.
Ο Γουόρς έχει συμβουλεύσει τον Τραμπ σε θέματα οικονομικής πολιτικής ήδη από την πρώτη προεκλογική του εκστρατεία. Από τότε που αποχώρησε από τη Fed, έχει επικρίνει συχνά το ίδρυμα, δηλώνοντας πρόσφατα ότι χρειάζεται αλλαγή καθεστώτος και προτείνοντας σχέδιο για χαμηλότερα επιτόκια.
Ο Γουόρς διορίστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed από τον πρόεδρο Τζορτζ Γ. Ου. Μπους το 2006, μετά από θητεία στον Λευκό Οίκο της κυβέρνησης Μπους και νωρίτερα στη Wall Street. Αν και δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός όταν εντάχθηκε στην κεντρική τράπεζα, η εμπειρία και οι επαφές του στις χρηματοοικονομικές αγορές και στον τραπεζικό κλάδο αποδείχθηκαν καθοριστικές κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
Ο διορισμός του τον κατέστησε τον νεότερο άνθρωπο που υπηρέτησε ποτέ ως διοικητής της Fed, καθώς και έναν από τους πλουσιότερους. Είναι παντρεμένος με την Τζέιν Λόντερ, κόρη του εξέχοντος Ρεπουμπλικανού δωρητή Ρόναλντ Λόντερ - γιου της ιδρύτριας της αυτοκρατορίας καλλυντικών Estée Lauder και πρώην συμφοιτητή του Τραμπ στη Σχολή Wharton. Ο Λόντερ δώρισε 5 εκατ. δολάρια τον Μάρτιο στο MAGA, το υπερ-πολιτικό ταμείο δράσης του Τραμπ. Η οικογενειακή αυτή εγγύτητα ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι ο Γουόρς δεν είναι απλώς μια τεχνοκρατική επιλογή, αλλά και μια πολιτικά «ασφαλής» λύση για τον Λευκό Οίκο.
- Διαβάστε ακόμα - Μπόστιτς (Fed): Τα επιτόκια χρειάζεται να παραμείνουν αμετάβλητα λόγω υψηλότερου πληθωρισμού
Ο Γουόρς παραιτήθηκε από τη Fed το 2011, λίγο αφότου αυτή ξεκίνησε έναν δεύτερο γύρο αγορών ομολόγων για τη στήριξη μιας οικονομίας που είχε πληγεί από την κρίση. Έκτοτε έχει επικρίνει την επέκταση του ισολογισμού της Fed και πλέον υποστηρίζει ότι, μειώνοντάς τον πιο επιθετικά, η κεντρική τράπεζα θα μπορούσε επίσης να μειώσει περισσότερο τα επιτόκια.
Αυτή η διάθεση υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων σηματοδοτεί αλλαγή για τον Γουόρς, ο οποίος κάποτε ήταν τόσο προσεκτικός απέναντι στον πληθωρισμό ώστε ζητούσε αυξήσεις επιτοκίων ακόμη και στο αποκορύφωμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Βίαιη διόρθωση στα πολύτιμα μέταλλα
Μετά την είδηση επιλογής του Γουόρς, το δολάριο κατέγραψε ράλι καθώς οι traders θεωρούν τον Γουόρς δυνητικά πιο «σκληρό» από άλλους υποψηφίους για τη θέση, δεδομένης της έντονης ανησυχίας του για τον πληθωρισμό κατά τη θητεία του στη Fed και της πιο πρόσφατης κριτικής του στο διογκωμένο ισολογισμό της.
Αντίθετα, ο χρυσός και το ασήμι βρέθηκαν σε ελεύθερη πτώση, σε μια απότομη αναστροφή της ανοδικής πορείας που εκτόξευσε τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ο χρυσός υποχωρούσε περίπου 12%, διασπώντας καθοδικά το όριο των 5.000 δολαρίων ανά ουγγιά, ενώ το ασήμι κατρακύλησε κάτω και από τα 80 δολάρια, καθώς το κύμα ρευστοποιήσεων σάρωσε το σύνολο της αγοράς μετάλλων, οδεύοντας προς τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση όλων των εποχών. Σε ελεύθερη πτώση και ο χαλκός, αφού την Πέμπτη είχε εκτιναχθεί πάνω από τα 14.000 δολάρια τον τόνο για πρώτη φορά, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ενδοσυνεδριακή άνοδό του από το 2008. Η βίαιη διόρθωση στην αγορά πολύτιμων μετάλλων πυροδοτήθηκε από την ενίσχυση του δολαρίου.
Η κίνηση του χρυσού «επιβεβαιώνει το προειδοποιητικό αφήγημα του γρήγορα πάνω, γρήγορα κάτω», δήλωσε στο Bloomberg ο Κρίστοφερ Γουόνγκ, στρατηγικός αναλυτής στην Oversea-Chinese Banking Corp. Παρότι οι αναφορές για την υποψηφιότητα Γουόρς αποτέλεσαν τον καταλύτη, η διόρθωση ήταν αναμενόμενη, είπε. «Είναι σαν μία από εκείνες τις αφορμές που περιμένουν οι αγορές για να ξεφουσκώσουν αυτές τις παραβολικές κινήσεις».
Τα πολύτιμα μέταλλα ήταν ήδη προετοιμασμένα για ακραίες κινήσεις, καθώς οι εκρηκτικές τιμές και η μεταβλητότητα πίεζαν τα μοντέλα κινδύνου και τους ισολογισμούς των traders.
Πάντως, τα στοιχήματα στις αγορές παραγώγων δείχνουν ότι οι επενδυτές αναμένουν τα επιτόκια να υποχωρήσουν περίπου στο 3% έως το τέλος του 2026, από το εύρος 3,5%–3,75% όπου βρίσκονται σήμερα, επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα που θα επιθυμούσε ο Τραμπ.
