Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με οξεία ενεργειακή κρίση, καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα πετρελαίου επαρκούν για μόλις 15 έως 20 ημέρες, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ενεργειακών δεδομένων Kpler. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν μπλοκάρει τις παραδόσεις πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, ενώ το Μεξικό –ο βασικός προμηθευτής της Κούβας το προηγούμενο έτος– φέρεται να έχει αναστείλει προγραμματισμένη αποστολή για τον Ιανουάριο.
Εάν οι παραδόσεις δεν επαναληφθούν άμεσα, η χώρα κινδυνεύει να οδηγηθεί σε αυστηρό δελτίο καυσίμων, με σοβαρές επιπτώσεις στην ηλεκτροπαραγωγή και την καθημερινότητα των πολιτών. Ήδη μεγάλο μέρος της Κούβας βιώνει σχεδόν καθημερινές διακοπές ρεύματος, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω μια οικονομία σε παρατεταμένη κρίση. Αν και τα αποθέματα έχουν βρεθεί και σε χαμηλότερα επίπεδα στο πρόσφατο παρελθόν, το σημερινό περιβάλλον θεωρείται ιδιαίτερα πιεστικό λόγω της πολιτικής βούλησης της Ουάσινγκτον να περιορίσει κάθε ενεργειακή «ανάσα» προς την Αβάνα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι στόχος του είναι να «στεγνώσει» ενεργειακά το κομμουνιστικό νησί, υποστηρίζοντας πρόσφατα ότι το καθεστώς βρίσκεται «πολύ κοντά στην κατάρρευση». Στις 11 Ιανουαρίου, δύο ημέρες μετά την τελευταία καταγεγραμμένη παράδοση πετρελαίου από το Μεξικό, ο Τραμπ δεσμεύτηκε δημόσια ότι «δεν θα σταλεί άλλο πετρέλαιο» στην Κούβα.
Το Μεξικό, το οποίο κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της Κούβας το 2023, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο έντονων αμερικανικών πιέσεων. Η πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ δεν διέψευσε πληροφορίες περί αναστολής αποστολής για τον τρέχοντα μήνα, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «κυρίαρχη», αν και στη συνέχεια διευκρίνισε ότι οι εξαγωγές δεν έχουν διακοπεί πλήρως και ότι οι παραδόσεις πραγματοποιούνται είτε μέσω συμβολαίων της Pemex είτε στο πλαίσιο ανθρωπιστικής βοήθειας. Αναλυτές εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος του πετρελαίου προς την Κούβα παραχωρούνταν με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους ή ακόμη και δωρεάν.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί της αγοράς, η ενεργειακή εξάρτηση της Κούβας από περιορισμένο αριθμό συμμάχων καθιστά την κατάσταση εξαιρετικά εύθραυστη. «Η Κούβα βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στη Βενεζουέλα. Αν τώρα απομένει μόνο το Μεξικό και αυτό δεν μπορεί ή δεν θέλει να εξάγει λόγω των πιέσεων των ΗΠΑ, τότε η χώρα αντιμετωπίζει ένα εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα», σημειώνει ο ενεργειακός σύμβουλος Γκονσάλο Μονρόι. Με τη Βενεζουέλα ουσιαστικά εκτός παιχνιδιού και το Μεξικό σε αμφίσημη στάση, η Αβάνα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με τον κίνδυνο μιας βαθύτερης και δυνητικά αποσταθεροποιητικής ενεργειακής ασφυξίας.
