Τα καλά νέα της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ είναι ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί την αναπτυξιακή της πορεία. Τα κακά νέα είναι ότι παραμένει ευάλωτη, ιδιαίτερα από τα σοκ που μπορούν να δημιουργήσουν οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι εμπορικές διαμάχες. Σοκ τα οποία σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΙΟΒΕ, Γιάννη Ρέτσο, είναι κάτι παραπάνω από πιθανά.
«Τα νερά στα οποία πλέουμε είναι αχαρτογράφητα και δεν βλέπω να υπάρχει επαγρύπνηση και προετοιμασία για την θύελλα που κατά τη γνώμη μου έρχεται», τόνισε ο κ. Ρέτσος κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση στην παρουσίαση της έκθεσης για το γ’ τρίμηνο. «Έχουμε πρωτόγνωρες εξελίξεις παγκοσμίως και στη χώρα μας. Βλέπω από την άλλη μια μακαριότητα και μια ησυχία που μου δημιουργεί πάρα πολλές απορίες. Δεν έχει τελειώσει ο Ιανουάριος και έχουμε γεγονότα που σε άλλες περιόδους θα είχαν προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις» υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ για να προσθέσει στη συνέχεια πως η χώρα μας έχει ισχυροποιηθεί οικονομικά θεσμικά «αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως είμαστε μια πολύ μικρή χώρα και μια από τις μικρότερες οικονομίες στην ΕΕ που σε μια πανευρωπαϊκή κρίση δεν θα αντέξει».
Ο κ. Ρέτσος έστειλε μήνυμα για την συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στην ελληνική οικονομία, τη δημόσια διοίκηση και τη δικαιοσύνη, μια διαδικασία που σύμφωνα με τον ίδιο έχει παγώσει τα τελευταία χρόνια. «Η ελληνική οικονομία μπορεί να θωρακιστεί με επιπλέον μεταρρυθμίσεις. Αυτό δεν το βλέπω να συμβαίνει. Όλο το οικονομικό πολιτικό σύστημα ασχολείται όχι με τα μείζονα αλλά με θέματα που δεν αξίζει να ασχοληθεί κανείς… Οι αγορές ανεβαίνουν, θα έχουμε σε 14 μήνες το πολύ εκλογές, με ένα εξαιρετικά ρευστό πολιτικό σκηνικό και φαίνεται πως έχουν προεξοφλήσει πως έχουμε αλλαγές και δεν ανησυχούν», υπογράμμισε.
«Υπάρχει μια τελείως ανισόρροπη κατάσταση που θα σκάσει. Με προβληματίζει το γεγονός πως εσωτερικά ασχολούμαστε με τα λάθος πράγματα. Και αυτό που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση με το κομμάτι των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για να είναι και να φαίνεται η Ελλάδα, σοβαρή χώρα, θα πρέπει να συνεχιστεί», επεσήμανε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ.
Σταθερές οι προβλέψεις - Αυξάνονται οι κίνδυνοι
Παρουσιάζοντας τα ευρήματα της έκθεσης για την ελληνικής οικονομία ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας είπε πως είμαστε μια χώρα που έχει σταθεροποιηθεί μεν σαν οικονομία, αλλά όχι μια οικονομία που να είναι τόσο ελκυστική για να μπορεί να μπει σε έναν θετικό κύκλο. Και ενόψει των όποιων διαταραχών μπορούν να υπάρξουν αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις για το 2025 το ΙΟΒΕ εκτιμά πως η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί κοντά στο 2,1%, η ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί κατά 2,5% και η δημόσια κατανάλωση κατά 1,3%. Το ΙΟΒΕ εκτιμά πως οι πάγιες επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 7,6% οι εξαγωγές κατά 1,5% και οι εισαγωγές θα μειωθούν κατά 1,5%. Η ανεργία θα κλεισει στο 8,9% φθάνοντας τα μακροχρόνια επίπεδα πριν από την κρίση.
Γεγονός που προβληματίζει είναι η διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα. «Ο ελληνικός εναρμονισμένος πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και πλέον καθοδηγείται όχι από την ενέργεια αλλά κυρίως από τις υπηρεσίες. Αν αυτό είναι συστημικό πέρα από την επιβάρυνση που έχει στα νοικοκυριά και ειδικά στα πιο ευάλωτα θα έχει και επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας», είπε ο κ. Βεττας.
Για το 2026 το ΙΟΒΕ προβλέπει ανάπτυξη 2,2%, αύξηση των παγίων επενδύσεων κατά 8,2%, ανεργία 8,6% και πληθωρισμό στο 2,4%.
Τα βασικό σενάρια του ΙΟΒΕ για το 2025 και το 2026 έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
- Η οικονομία της Ευρωζώνης ακολουθεί το βασικό σενάριο της ΕΚΤ (Δεκέμβριος 2025) για ανάπτυξη +1,4% το 2025 (έναντι -1,2% τον Σεπτέμβριο 2025) και +1,2% το 2026 (έναντι +1,0% τον Σεπτέμβριο 2025). Ο πληθωρισμός αποκλιμακώθηκε το 2025 (+2,1%) και αναμένεται περαιτέρω μείωσή του το 2026 (+1,9%). Παράλληλα, η ενισχυμένη ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί.
- Τα επιτόκια ακολουθούν την τάση των σημερινών προθεσμιακών συμβολαίων, δηλαδή το Euribor 3 μηνών σταδιακά αυξάνεται από κοντά στο 2,0% στην αρχή του έτους προς την περιοχή του 2,1% (από προσδοκία για 2,0% το προηγούμενο τρίμηνο) στα τέλη του 2026 και του 2,4% στα τέλη του 2027.
- Οι διεθνείς τιμές ενέργειας υποχωρούν σταδιακά, αλλά παραμένουν σε σχετικά αυξημένα επίπεδα αντανακλώντας τόσο τη μερική εξομάλυνση της προσφοράς όσο και τους συνεχιζόμενους γεωπολιτικούς και διαρθρωτικούς περιορισμούς στην αγορά ενέργειας.
- Διατήρηση της γεωπολιτικής έντασης στην Ουκρανία και ανάδυση νέων εστιών αβεβαιότητας, ιδίως μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν, ωστόσο χωρίς μετάβαση σε σενάριο ευρύτερης γεωπολιτικής κλιμάκωσης.
- Οι εμπορικές πολιτικές παραμένουν πιο περιοριστικές από το παρελθόν, αλλά χωρίς νέα γενικευμένα κύματα προστατευτισμού. Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εισέρχεται στο στάδιο τελικής υλοποίησης εντός του 2026.
- Η τουριστική δραστηριότητα εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί το 2026 σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα του 2025 σε πραγματικούς όρους, υποδηλώνοντας φάση σταθεροποίησης μετά την περίοδο ισχυρής ανάκαμψης.
