Την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υποστηρίξει τη συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur χαιρέτισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν.
«Σήμερα η Ευρώπη στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα τις προτεραιότητές μας. Τη δέσμευσή μας για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και στη δημιουργία ανάπτυξης, θέσεων εργασίας και εξασφάλιση ευκαιριών για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες», τονίζει.
«Η σκληρή δουλειά απέδωσε καρπούς και χαιρετίζω την απόφαση του Συμβουλίου, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε μπροστά. Ανυπομονώ να υπογράψω σύντομα αυτή την ιστορική συμφωνία υπό την προεδρία της Παραγουάης, η οποία μόλις ξεκίνησε, μετά την ισχυρή ηγεσία και την καλή συνεργασία του Προέδρου Λούλα», τονίζει.
Προσθέτει ότι η συμφωνία με τη Mercosur εντάσσεται στη στρατηγική της Ένωσης «να διεθνοποιήσει το εμπόριό της, να διαφοροποιήσει τους εταίρους της και να μειώσει τις εξαρτήσεις της», σε μια συγκυρία όπου «το εμπόριο και οι εξαρτήσεις εργαλειοποιούνται».
«Μία κοινή αγορά 700 εκατ. ανθρώπων»
«Με τη Mercosur, δημιουργούμε μια κοινή αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων- τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο» επισήμανε η Λάιεν. «Το μήνυμά μας προς τον κόσμο είναι σαφές: η εταιρική σχέση δημιουργεί ευημερία και η ανοικτότητα οδηγεί στην πρόοδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, η Λάιεν υπογραμμίζει ότι «Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές εταιρείες εξάγουν στη Mercosur, οι μισές από αυτές είναι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, θα εξοικονομήσουν περίπου 4 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο σε εξαγωγικούς δασμούς και θα επωφεληθούν από απλούστερες τελωνειακές διαδικασίες. Κυρίως, θα δώσει επίσης στις εταιρείες μας καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες».
Η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαιώνει ότι «έχουμε ακούσει τις ανησυχίες των αγροτών μας και του γεωργικού μας τομέα και έχουμε ενεργήσει βάσει αυτών. Αυτή η συμφωνία περιέχει ισχυρές διασφαλίσεις για την προστασία των μέσων διαβίωσής τους. Εντείνουμε επίσης τις ενέργειές μας σε σχέση με τους ελέγχους εισαγωγών, επειδή οι κανόνες πρέπει να τηρούνται, ακόμη και από τους εισαγωγείς».
Απαντήσεις στις ανησυχίες των αγροτών
Μάλιστα σημειώνει ότι οι ευκαιρίες που προσφέρει η συμφωνία αυτή θα αξιοποιηθούν για τους αγρότες αναφέροντας ως παράδειγμα ότι περιλαμβάνει 350 γεωγραφικές ενδείξεις περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη εμπορική συμφωνία της ΕΕ.
Πρόκειται για μία «win win» συμφωνία, όπως την χαρακτηρίζει. Για την Ευρώπη που αποτελεί έναν από τους κύριους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της Mercosur, αυτή η συμφωνία θα δημιουργήσει περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και θα προωθήσει τις ευρωπαϊκές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 50 δισ. ευρώ έως το 2040 και οι εξαγωγές της Mercosur θα αυξηθούν με τη σειρά τους έως και 9 δισ. ευρώ.
«Τέλος, πρόκειται για κάτι περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία που βασίζεται σε ισότιμη εταιρική σχέση. Δημιουργούμε μια πλατφόρμα για πολιτικό διάλογο, η οποία θα ενισχύσει τη σχέση μεταξύ Ευρώπης και Mercosur και θα μας επιτρέψει να ευθυγραμμιστούμε καλύτερα με τους διεθνείς εταίρους μας», καταλήγει η Λάιεν.
Με την έγκριση της συμφωνίας, τα κράτη-μέλη εξουσιοδοτούν την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να μεταβεί στην Παραγουάη για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας. Ωστόσο, η Φον ντερ Λάιεν δεν επιβεβαίωσε την ακριβή ημερομηνία της υπογραφής.
Today’s Council decision to support the EU-Mercosur deal is historic.
Europe is sending a strong signal.
We are serious about creating growth, jobs and securing the interests of Europeans consumers and businesses.
With Mercosur, we are creating a shared market of 700 million… pic.twitter.com/WMGXWzFgua— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 9, 2026
Ειδικότερα, το Συμβούλιο της EE ενέκρινε σήμερα δύο αποφάσεις που ανοίγουν τον δρόμο για την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου, οι δύο συμφωνίες αποτελούν κομβικό βήμα στην πολυετή σχέση των δύο πλευρών και θέτουν ένα σύγχρονο πλαίσιο πολιτικού διαλόγου, συνεργασίας και εμπορίου. Η EMPA καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων, όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, το περιβάλλον, το κλίμα, η ψηφιακή μετάβαση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κινητικότητα και η ασφάλεια, ενισχύοντας παράλληλα τον συντονισμό ΕΕ-Mercosur σε διεθνή φόρα. Μετά την υπογραφή της, σημαντικό μέρος των πολιτικών και συνεργατικών κεφαλαίων θα εφαρμοστεί προσωρινά, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών επικύρωσης.
Η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία αποσκοπεί στην άμεση εφαρμογή των εμπορικών δεσμεύσεων, έως ότου τεθεί σε πλήρη ισχύ η συνολική συμφωνία. Προβλέπει μειώσεις δασμών και διευρυμένη πρόσβαση στις αγορές για αγαθά και υπηρεσίες, με οφέλη για τομείς όπως η γεωργία, η αυτοκινητοβιομηχανία, τα φαρμακευτικά και τα χημικά προϊόντα. Περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για τις επενδύσεις, τις ψηφιακές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, καθώς και για την πρόσβαση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς στις χώρες της Mercosur. Η iTA εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και δεν απαιτεί επικύρωση από τα κράτη-μέλη.
Παράλληλα, προβλέπονται προσωρινές δικλίδες ασφαλείας για την προστασία ευαίσθητων αγροτικών τομέων της ΕΕ, επιτρέποντας την ταχεία ενεργοποίηση μέτρων σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς από εισαγωγές. Τα μέτρα αυτά θα ισχύουν έως την υιοθέτηση μόνιμου κανονιστικού πλαισίου.
Επόμενο βήμα είναι η επίσημη υπογραφή των συμφωνιών από τα συμβαλλόμενα μέρη. Για την ολοκλήρωσή τους απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ η πλήρης έναρξη ισχύος της EMPA θα εξαρτηθεί και από την επικύρωσή της από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η ανακοίνωση της Κομισιόν
«Η Επιτροπή πιστεύει ακράδαντα στη γεωστρατηγική σημασία αυτής της συμφωνίας για την παγκόσμια θέση της Ευρώπης. Θα εδραιώσει την εμπορική και πολιτική μας παρουσία στη Λατινική Αμερική και θα παράσχει μια πλατφόρμα βασισμένη σε κανόνες και εμπιστοσύνη για να βοηθήσει στην πλοήγηση στο σημερινό ταραχώδες γεωπολιτικό τοπίο», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.
Η Κομισιόν διευκρινίζει, ότι η συμφωνία αυτή παρέχει μια ισχυρή ώθηση στη στρατηγική διαφοροποίησης του εμπορίου της ΕΕ με ομοϊδεάτες εμπορικούς εταίρους. Επιτρέποντας στις εταιρείες της ΕΕ να εξοικονομούν περισσότερα από 4 δισ. ευρώ σε εξαγωγικούς δασμούς ετησίως, θα αυξήσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά μας. Θα ενισχύσει επίσης την οικονομική μας ασφάλεια διασφαλίζοντας και διαφοροποιώντας τις αλυσίδες εφοδιασμού μας, συμπεριλαμβανομένου του τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών. Θα δημιουργήσει τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες, ανοίγοντας ευκαιρίες εξαγωγών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ όχι μόνο για τις 30.000 επιχειρήσεις που ήδη εξάγουν στην περιοχή της Λατινικής Αμερικής, αλλά και για τις πολλές εταιρείες για τις οποίες η συμφωνία θα προσφέρει τη δυνατότητα νέων εξαγωγών, υποστηρίζοντας έτσι εκατοντάδες χιλιάδες ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας.
Για τους αγρότες της ΕΕ, η συμφωνία παρουσιάζει νέες ευκαιρίες, με πιθανή αύξηση 50% στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς την περιοχή, και προστασία των υψηλής ποιότητας παραδοσιακών (ΓΕ) προϊόντων τροφίμων και ποτών της ΕΕ από απομιμήσεις.
Απαντώντας στις ανησυχίες των αγροτών της ΕΕ και των κρατών μελών, η συμφωνία παρέχει επίσης ένα πρωτοφανές σύνολο μέτρων για την προστασία των ευαίσθητων αγροδιατροφικών τομέων, συμπεριλαμβανομένων:
- πολύ περιορισμένων ποσοστώσεων εισαγωγής σε ευαίσθητα προϊόντα, που θα εφαρμόζονται σταδιακά.
- των ισχυρότερων που έχουν επιτευχθεί ποτέ εγγυήσεων έναντι οποιασδήποτε αύξησης των εισαγωγών που προκαλεί ζημία στους παραγωγούς της ΕΕ.
Παράλληλα, η Επιτροπή έχει θεσπίσει μια σειρά μέτρων για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας των αγροτών στην παγκόσμια σκηνή:
- ενισχυμένων ελέγχων και ελέγχων εισαγωγών για τη διασφάλιση της αυστηρής και αποτελεσματικής εφαρμογής των προτύπων υγείας και ασφάλειας των τροφίμων της ΕΕ.
- συγκεκριμένη δέσμευση για την επίτευξη της ευθυγράμμισης των προτύπων παραγωγής.
- όλα υποστηρίζονται από ένα δίχτυ ασφαλείας 6,3 δισ. ευρώ.
Πρακτικά, η εταιρική σχέση ΕΕ-Mercosur θα αποτελέσει ακρογωνιαίο λίθο του δικτύου ομοϊδεατών και αξιόπιστων εταίρων της ΕΕ. Η ΕΕ και η Λατινική Αμερική μοιράζονται βαθιούς πολιτιστικούς και πολιτικούς δεσμούς και τηρούν τις δημοκρατικές αξίες και το κράτος δικαίου.
Επιπρόσθετα, η συμφωνία με τις χώρες της Mercosur θα ενισχύσει τις οικονομικές, διπλωματικές και γεωπολιτικές μας σχέσεις και θα επιτρέψει τη δημιουργία της μεγαλύτερης εμπορικής ζώνης στον κόσμο. Είναι μια συμφωνία τεράστιας σημασίας, ειδικά στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο.
Θα μειώσει τους δασμούς της Mercosur για τις εταιρείες της ΕΕ, υποστηρίζοντας μια εκτιμώμενη αύξηση 39% στις ετήσιες εξαγωγές προς τη Mercosur (περίπου 49 δισεκατομμύρια ευρώ).
Η Επιτροπή διασφάλισε ότι πρόκειται για μια ισορροπημένη συμφωνία και ότι όλες οι ανησυχίες της ΕΕ αντιμετωπίστηκαν πλήρως, ιδίως προτείνοντας πρόσθετα μέτρα και εργαλεία για την παροχή εγγυήσεων για τους ευαίσθητους αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ.
Από την ολοκλήρωση των πολιτικών διαπραγματεύσεων με τη Mercosur τον Δεκέμβριο του 2024, η Επιτροπή έχει συνεργαστεί εντατικά με τους Ευρωπαίους αγρότες, τους καταναλωτές, τα κράτη μέλη και τους ευρωβουλευτές και έχει ενεργήσει αποφασιστικά ανταποκρινόμενη σε όλα τα αιτήματα προκειμένου να στηρίξει την ανταγωνιστικότητα των αγροτών της ΕΕ:
- Ισχυρές, νομικά δεσμευτικές δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των ευαίσθητων ευρωπαϊκών προϊόντων από οποιαδήποτε επιβλαβή αύξηση των εισαγωγών από τη Mercosur.
- Ταχεία εφαρμογή των πρωτοβουλιών που ορίζονται στο «Όραμα για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα», συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης εκτίμησης επιπτώσεων για την ανάλυση της πιθανής ευθυγράμμισης των προτύπων παραγωγής μεταξύ εγχώριων και εισαγόμενων προϊόντων, ιδίως όσον αφορά τα φυτοφάρμακα και την καλή διαβίωση των ζώων.
- Ενισχυμένοι έλεγχοι στα τρόφιμα, τα ζωικά και φυτικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ - αυξάνοντας τον αριθμό των ελέγχων και των ελέγχων σε τρίτες χώρες και ενισχύοντας τους ελέγχους στα σύνορα της ΕΕ. Αυτή η πρωτοβουλία θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών της ΕΕ ότι τα τρόφιμα που εισάγονται στην ΕΕ εξακολουθούν να είναι επαρκώς ασφαλή και υγιεινά, υποστηρίζοντας παράλληλα την επισιτιστική ασφάλεια.
- Στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, η πρόταση για ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας (6,3 δισ. ευρώ) για την υποστήριξη των αγροτών στην απίθανη περίπτωση που η συμφωνία έχει αρνητικό αντίκτυπο στις αγροτικές αγορές της ΕΕ.
