Το 2025 σηματοδότησε μια σαφή μετατόπιση στις ισορροπίες στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, με το δολάριο να περνά από τη θέση του αδιαμφισβήτητου πρωταγωνιστή σε εκείνη του νομίσματος υπό αμφισβήτηση. Η σταδιακή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής της Fed, η εμπορική πολιτική, η δημοσιονομική αβεβαιότητα και η επιτάχυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης άσκησαν έντονες πιέσεις στο αμερικανικό νόμισμα, οδηγώντας το στη χειρότερη ετήσια επίδοσή του εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.
Την ίδια στιγμή, το ευρώ, παρά τις γνωστές διαρθρωτικές προκλήσεις της Ευρωζώνης, κατάφερε να σταθεί πιο ανθεκτικό από ό,τι ανέμεναν πολλοί αναλυτές, αξιοποιώντας τη σύγκλιση των παγκόσμιων ρυθμών ανάπτυξης και τη σταθερότερη στάση της ΕΚΤ. Ωστόσο, η ισχύς του έχει να κάνει με την αδυναμία του δολαρίου και όχι με τη δυναμική της Ευρωζώνης, παρά τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης της Γερμανίας.
Απογοητευτικό έτος για το δολάριο
Το 2025 αποδείχθηκε απογοητευτικό για το δολάριο με πολλούς επενδυτές να πιστεύουν ότι η πτώση του νομίσματος θα συνεχιστεί και το 2026, καθώς η παγκόσμια ανάπτυξη επιταχύνεται και η Fed χαλαρώνει περαιτέρω τη νομισματική πολιτική της.
Το «πράσινο χαρτονόμισμα» έχει καταγράψει απώλειες άνω του 9% από τον Ιανουάριο του 2025, έναντι ενός καλαθιού βασικών νομισμάτων, καταγράφοντας την χειρότερη επίδοση τουλάχιστον από το 2015. Υποχώρησε αρκετά απότομα στο πρώτο μισό του έτους, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με υψηλούς δασμούς συμμάχους και άλλους εμπορικούς εταίρους και η Φέντεραλ Ριζέρβ μείωσε τα επιτόκια για να διατηρήσει τη δυναμική της αμερικανικής οικονομίας.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και των αρχών του φθινοπώρου, το δολάριο σταθεροποιήθηκε σε ένα σχετικά σταθερό μοτίβο - χωρίς να ανεβαίνει ή να πέφτει ιδιαίτερα. Όμως από τα μέσα Νοεμβρίου άρχισε και πάλι να υποχωρεί σταδιακά.
Οι επενδυτές αναμένουν περαιτέρω αποδυνάμωση του δολαρίου, καθώς άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες διατηρούν αμετάβλητη ή καθιστούν πιο αυστηρή τη νομισματική τους πολιτική και καθώς νέος πρόεδρος της Fed αναλαμβάνει καθήκοντα - μια αλλαγή που αναμένεται να σηματοδοτήσει μια πιο χαλαρή στάση για την κεντρική τράπεζα.
Το δολάριο συνήθως υποχωρεί όταν η Fed μειώνει τα επιτόκια, καθώς τα χαμηλότερα επιτόκια στις ΗΠΑ καθιστούν τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια λιγότερο ελκυστικά για τους επενδυτές, μειώνοντας τη ζήτηση για το νόμισμα.
Υπερτιμημένο δολάριο
Η σωστή εκτίμηση της πορείας του δολαρίου είναι σημαντική για τους επενδυτές, δεδομένου του κεντρικού ρόλου του νομίσματος στην παγκόσμια χρηματοδότηση. Ένα ασθενέστερο δολάριο ενισχύει τα κέρδη των αμερικανικών πολυεθνικών, αυξάνοντας την αξία των εσόδων από το εξωτερικό όταν μετατρέπονται σε δολάρια, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την ελκυστικότητα των διεθνών αγορών, προσφέροντας συναλλαγματικό όφελος πέρα από την απόδοση των ίδιων των περιουσιακών στοιχείων.
Η πραγματική ευρεία αποτελεσματική συναλλαγματική ισοτιμία του δολαρίου - η αξία του σε σχέση με ένα μεγάλο καλάθι ξένων νομισμάτων, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό - βρισκόταν στο 108,7 τον Οκτώβριο, μόλις ελαφρώς χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 115,1 τον Ιανουάριο, γεγονός που δείχνει ότι το αμερικανικό νόμισμα παραμένει υπερτιμημένο, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών.
Η παγκόσμια ανάπτυξη
Οι προσδοκίες για αποδυνάμωση του δολαρίου βασίζονται στη σύγκλιση των παγκόσμιων ρυθμών ανάπτυξης, με το πλεονέκτημα των ΗΠΑ να αναμένεται να περιοριστεί καθώς και άλλες μεγάλες οικονομίες αποκτούν δυναμική.
«Νομίζω ότι αυτό που είναι διαφορετικό είναι πως ο υπόλοιπος κόσμος απλώς θα αναπτυχθεί περισσότερο την επόμενη χρονιά», δήλωσε στο Υahoo Finance ο Ανουτζίτ Σαρίν, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στη Brandywine Global.
Το δημοσιονομικό πακέτο στήριξης της Γερμανίας, η υποστήριξη πολιτικής στην Κίνα και οι βελτιωμένες προοπτικές ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να μειώσουν το πλεονέκτημα ανάπτυξης των ΗΠΑ που έχει στηρίξει το δολάριο τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με επενδυτές.
«Όταν ο υπόλοιπος κόσμος αρχίζει να φαίνεται καλύτερος από πλευράς ανάπτυξης, αυτό ευνοεί τη συνέχιση της αποδυνάμωσης του δολαρίου», δήλωσε και ο Παρές Ουπαντχιάγια, διευθυντής στρατηγικής σταθερού εισοδήματος και συναλλάγματος στην Amundi, τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων.
Ακόμη και επενδυτές που πιστεύουν ότι το χειρότερο της πτώσης του δολαρίου έχει περάσει, λένε ότι οποιοδήποτε σοβαρό πλήγμα στην ανάπτυξη των ΗΠΑ θα μπορούσε να επιβαρύνει το νόμισμα.
«Αν δούμε οποιαδήποτε αδυναμία σε κάποιο σημείο την επόμενη χρονιά, αυτό θα μπορούσε πιθανότατα να είναι αρνητικό για τις αγορές, αλλά σίγουρα θα μπορούσε να επηρεάσει και το δολάριο», δήλωσε ο Τζακ Χερ, αναλυτής επενδύσεων στην εταιρεία αμοιβαίων κεφαλαίων GuideStone Funds, ο οποίος δεν προβλέπει σημαντική περαιτέρω υποτίμηση του δολαρίου ως βασικό σενάριο για το 2026.
Η νομισματική πολιτική
Οι προσδοκίες ότι η Fed θα συνεχίσει να μειώνει τα επιτόκια, ακόμη και καθώς άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες τα διατηρούν ή τα αυξάνουν, θα μπορούσαν επίσης να πιέσουν το δολάριο.
Μια έντονα διχασμένη Fed μείωσε τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, με τη μέση άποψη των υπευθύνων χάραξης πολιτικής για το επόμενο έτος να προβλέπει ακόμη μία μείωση κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας.
Καθώς ο Τζερόμ Πάουελ αναμένεται να αποχωρήσει για να διοριστεί ο επόμενος πρόεδρος της Fed από τον πρόεδρο Τραμπ, η αγορά ενδέχεται επίσης να προεξοφλήσει μια πιο υποστηρικτική κεντρική τράπεζα την επόμενη χρονιά, δεδομένης της πίεσης του Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια.
Αρκετοί από τους γνωστούς επικρατέστερους υποψηφίους για τη θέση του προέδρου — μεταξύ των οποίων ο οικονομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου Κέβιν Χάσετ, ο πρώην διοικητής της Fed Κέβιν Γουόρς και ο νυν διοικητής Κρις Γουόλερ — έχουν ταχθεί υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων από τα σημερινά.
«Αν και η αγορά αναμένει περιορισμένη δράση από τη Fed την επόμενη χρονιά, πιστεύουμε ότι η τάση είναι προς χαμηλότερη ανάπτυξη και ασθενέστερη απασχόληση», δήλωσε ο Έρικ Μέρλις της Citizens στη Βοστώνη, προσθέτοντας ότι έχουν αρνητική θέση στο δολάριο ΗΠΑ έναντι άλλων νομισμάτων της ομάδας G10.
Ισοτιμία ευρώ/δολαρίου
Από την άλλη, traders εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά το 2026, αν και μια αύξηση δεν έχει αποκλειστεί πλήρως. Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά της επιτόκια στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου και αναθεώρησε προς τα πάνω ορισμένες από τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου παρέμεινε αρκετά «νευρική» από τα μέσα του καλοκαιριού, καθώς κινήθηκε με μία διακύμανση μεταξύ 1,14 και 1,18. Αυτό ίσχυσε ξεκάθαρα από τα μέσα Ιουνίου και μετά, με τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα να συνδέεται με τις συνεδριάσεις της Φέντεραλ Ριζέρβ. Από τεχνική άποψη, η αγορά δυσκολεύεται επανειλημμένα να διασπάσει τεχνικές αντιστάσεις.
Οι ανοδικές κινήσεις στη συγκεκριμένη ισοτιμία βασίζονταν συνήθως σε αρνητικά αφηγήματα για το δολάριο. Δεν ήταν απαραίτητα λόγοι υπέρ του ευρώ - περισσότερο επρόκειτο για ανησυχίες γύρω από το δολάριο. Η ισοτιμία πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς εστιάζοντας στο δολάριο και όχι στο ευρώ, επειδή ήδη η Ευρωζώνη παραμένει αρκετά στάσιμη και αυτό είναι πιθανό να συνεχιστεί.
Η απόκλιση των νομισματικών πολιτικών θα συνεχίσει να ευνοεί το ευρώ, χωρίς ωστόσο να υποτιμούνται άλλοι παράγοντες. Η επίμονη γεωπολιτική μεταβλητότητα - συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στην Ουκρανία, των εντάσεων με την Κίνα, του εμπορίου και των δασμών – θα λειτουργήσει προς όφελος του δολαρίου. Όσο πιο χαοτικά γίνονται τα πράγματα, τόσο καλύτερα για το δολάριο.
Όχι γραμμική η πορεία του δολαρίου
Ωστόσο, παρά τις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις για αποδυνάμωση του δολαρίου, μια βραχυπρόθεσμη ανάκαμψη δεν μπορεί να αποκλειστεί, προειδοποιούν οι επενδυτές. Η συνεχιζόμενη επενδυτική αισιοδοξία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και οι επακόλουθες ροές κεφαλαίων προς τις αμερικανικές μετοχές θα μπορούσαν να στηρίξουν το δολάριο βραχυπρόθεσμα.
Η ώθηση στην ανάπτυξη των ΗΠΑ από την επαναλειτουργία της κυβέρνησης μετά το φετινό κλείσιμο, καθώς και από τις φορολογικές περικοπές που εγκρίθηκαν φέτος, θα μπορούσε να ενισχύσει το δολάριο το πρώτο τρίμηνο, δήλωσε ο Σαρίν της Brandywine.
«Αλλά τείνουμε να πιστεύουμε ότι αυτό δεν είναι πιθανό να αποτελέσει έναν διατηρήσιμο παράγοντα στήριξης του δολαρίου για όλη τη χρονιά», είπε.
