Μέσα στους επόμενους 24 μήνες η Ελλάδα καλείται να καταγράψει αθροιστικά πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης των 10 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, ο στόχος του προγράμματος για το 2017 αναφέρεται σε πρωτογενές πλεόνασμα 1,75% του ΑΕΠ (3,3 δισ. ευρώ) και για το 2018 σε πρωτογενές πλεόνασμα 6,6 δισ. ευρώ ή 3,5% του ΑΕΠ.
Για να καταστεί εφικτό αυτό ήδη η κυβέρνηση ψήφισε για το 2017 δημοσιονομικές παρεμβάσεις 4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 3 δισ. ευρώ είναι νέοι φόροι και το 1 δισ. ευρώ περικοπές δαπανών. Αλλά τα μέτρα αυτά από μόνα τους δεν αρκούν για να πιαστεί ο στόχος του πλεονάσματος του 2018, ειδικά δε εάν η ανάπτυξη δεν ανέλθει στα προσδοκώμενα επίπεδα. Στη βάση αυτή το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής που θα καταρτίσει η κυβέρνηση το νέο έτος θα προβλέπει και νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, ώστε να διασφαλιστεί η επίτευξη του πλεονάσματος των 6,6 δισ. ευρώ ή 3,5% του ΑΕΠ το 2018.
Τα «κτηνώδη» αυτά πρωτογενή πλεονάσματα καθιστούν την όπια συζήτηση για δημοσιονομική υπεραπόδοση και διανομή κοινωνικού μερίσματος στο μέλλον απλά μη ρεαλιστική. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει το Κράτος μέσα στους επομένους 24 μήνες να έχει δαπάνες που θα υπολείπονται των εσόδων πολύ περισσότερο από 10 δισ. ευρώ! Αλλά για να γίνει αυτό είτε οι δαπάνες του Δημοσίου θα υποχωρήσουν σημαντικά, είτε τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν ανάλογα.
Στην περίπτωση που υπάρξει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος, δηλαδή στην περίπτωση που το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού θα είναι μεγαλύτερο του υπολογιζόμενου αυτό θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε στοχευμένα μέτρα για την ενδυνάμωση της κοινωνικής προστασίας, όπως Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης, για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών, για τη μείωση των φορολογικών βαρών που προκύπτουν από τις μνημονιακές δεσμεύσεις ή για τη δημιουργία ενός «μαξιλαριού ρευστότητας» (cash buffer).
Αλλά για να υπάρξει ένα τέτοιο «υπερβάλλον πλεόνασμα» θα δοκιμαστούν υπέρμετρα οι αντοχές της κοινωνίας, ειδικά μάλιστα εάν οι προβλέψεις θεσμών και κυβέρνησης για τους ρυθμούς ανάπτυξης δεν επιβεβαιωθούν.
