Αντιμέτωπη με… μεγάλες φουρτούνες έχει βρεθεί το τελευταίο διάστημα η παγκόσμια ναυτιλία, με αφορμή τις ραγδαίες εξελίξεις που σημειώνονται σε ολόκληρη τη βιομηχανία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Τα «μαύρα σύννεφα» είχαν από καιρό φανεί, όμως η «καταιγίδα» ξέσπασε στις 31 Αυγούστου, όταν έγινε γνωστό το «κανόνι» της Hanjin Shipping. Πρόκειται για την έβδομη μεγαλύτερη εταιρεία πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων του πλανήτη, με έδρα τη Νότια Κορέα. Το αίτημα της εταιρείας για προστασία έναντι των πιστωτών της έχει ως αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή, να περιπλανώνται στις θάλασσες, χωρίς σαφή προορισμό, περί τα 66 πλοία, τα οποία μεταφέρουν αγαθά συνολικής αξίας 14,5 δισ. δολαρίων!
Σύμφωνα με τον Economist, η κατάσταση που διαμορφώνεται στην τρέχουσα συγκυρία στο παγκόσμιο εμπόριο είναι πρωτοφανής. Μεγάλα λιμάνια ανά τον κόσμο – μεταξύ των οποίων και εκείνο του Τόκιο – δεν επιτρέπουν την είσοδο στα πλοία της Hanjin Shipping, αρνούμενα να ξεφορτώσουν τα φορτία που μεταφέρουν, υπό το φόβο πως δεν θα πληρωθούν. Άλλα, μάλιστα, πλοία της νοτιοκορεατικής εταιρείας έχουν ήδη κατασχεθεί από τους πιστωτές της.
Οι προσπάθειες της εταιρείας να εξασφαλίσει είσοδο των πλοίων της στα μεγαλύτερα λιμάνια του κόσμου κορυφώνονται, ενώ την ίδια ώρα αυξάνονται οι πιέσεις και στην κυβέρνηση της χώρας να αναλάβει δράση, ώστε να αρθεί το αδιέξοδο.
Όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, ήδη τα τελευταία 24ωρα καταβάλλονται προσπάθειες προκειμένου πλοίο της Hanjin Shipping να κατορθώσει να ολοκληρώσει τη διαδικασία εκφόρτωσης στην Καλιφόρνια. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πως εάν αυτό καταστεί εφικτό, τότε θα ανοίξει ο δρόμος ώστε και τα υπόλοιπα πλοία της νοτιοκορεατικής ναυτιλιακής να μπορέσουν να «δέσουν» στα λιμάνια των ΗΠΑ και των άλλων χωρών του κόσμου, ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα η διαδικασία εφοδιασμού, το «πάγωμα» της οποίας προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
Εκπρόσωπος της Hanjin Shipping στη Σεούλ δήλωσε ότι τουλάχιστον τρία ακόμη πλοία της εταιρείας θα λάβουν σύντομα το «πράσινο φως» ώστε να μπορέσουν να ξεφορτώσουν τα φορτία που μεταφέρουν σε αμερικανικά λιμάνια. Σύμφωνα με επίσημα νομικά και επιχειρηματικά έγγραφα, συνολικά 13 πλοία της εταιρείας έχουν, τη δεδομένη στιγμή, προορισμό τα λιμάνια των ΗΠΑ.
Μόλις το σαββατοκύριακο, η νοτιοκορεατική ναυτιλιακή πήρε μια προσωρινή «ανάσα» ρευστότητας, όταν η Korean Air Lines – η τρίτη μεγαλύτερη εμπορική αεροπορική εταιρεία στον κόσμο και ο μεγαλύτερος μέτοχος της Hanjin Shipping – συμφώνησε να της χορηγήσει, με τη μορφή δανείου, ποσό ύψους 54 εκατ. δολαρίων, χρησιμοποιώντας ως collateral (εγγυήσεις) ορισμένα assets της Hanjin Shipping.
Η συμφωνία της Korean Air Lines αποτελεί μέρος της ευρύτερης δέσμευσης της Hanjin Group – του ομίλου στον οποίο ανήκουν Korean Air Lines και Hanjin Shipping – να βάλει τέλος στην κρίση που έχει ξεσπάσει στην παγκόσμια βιομηχανία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Το δικαστήριο της Σεούλ έχει δώσει άλλωστε χρονικό περιθώριο ως τις 25 Νοεμβρίου στην εταιρεία προκειμένου η ίδια να καταθέσει ένα συνολικό πλάνο αναμόρφωσης, ώστε να αποφασιστεί εάν η ναυτιλιακή είναι σε θέση να συνεχίσει να λειτουργεί ή εάν ήρθε η ώρα της εκκαθάρισης, γεγονός που θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες στη σκακιέρα του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ναυτιλίας. Για τους περισσότερους αναλυτές, όμως, το ενδεχόμενο μια ελεγχόμενη διαδικασίας εκκαθάρισης της Hanjin Shipping, κρίνεται και το πιο πιθανό. Και αυτό γιατί η ίδια η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας έχει αφήσει να εννοηθεί πως δεν «βλέπει» μέλλον για τη Hanjin Shipping.
Το ενδεχόμενο «κανόνι» της Hanjin Shipping σε αριθμούς
Εάν τελικά η νοτιοκορεατική εταιρεία οδηγηθεί στη λύση της εκκαθάρισης, τότε το μέλλον της διεθνούς ναυτιλίας θα είναι σίγουρα διαφορετικό. Οι αριθμοί άλλωστε μιλούν από μόνοι τους…
Τα στοιχεία που παρουσιάζει το πρακτορείο Reuters είναι ενδεικτικά:
- 14 δισ. δολάρια: Η εκτιμώμενη αξία του συνολικού φορτίου των πλοίων της Hanjin που δεν τους έχει επιτραπεί η είσοδος στα μεγαλύτερα λιμάνια του πλανήτη και περιπλανώνται στη θάλασσα.
- 400.000: Ο εκτιμώμενος αριθμός εμπορευματοκιβωτίων που έχουν φορτωθεί στα πλοία της Hanjin.
- 8.300: Ο εκτιμώμενος αριθμός των ιδιοκτητών εμπορευματοκιβωτίων που εμπλέκονται σε ολόκληρη την υπόθεση.
- 38 εκατ. δολάρια: Η αξία των συσκευών της Samsung που έχουν φορτωθεί σε δύο πλοία της Hanjin.
- 7,8%: Το ποσοστό του όγκου συναλλαγών της Ασίας που μεταφέρεται, μέσω της Hanjin, στην αμερικανική αγορά.
- 141: Ο αριθμός των πλοίων που κατέχει η Hanjin. Περισσότερα από τα μισά δεν έχουν άδεια, αυτή τη στιγμή, να «δέσουν» για ξεφόρτωμα στα μεγαλύτερα λιμάνια του πλανήτη.
- 5,5 δισ. δολάρια: Το χρέος της Hanjin μέχρι και τα τέλη του περασμένου Ιουνίου.
- 226 δισ. δολάρια: Οι λειτουργικές ζημιές της Hanjin για το διάστημα Απριλίου – Ιουνίου, με έσοδα 1,3 δισ. δολάρια.
Πληθαίνουν τα «μαύρα σύννεφα» στον κλάδο
H περίπτωση της Hanjin μπορεί να είναι η τελευταία ένδειξη των σοβαρών προβλημάτων που διέρχεται η παγκόσμια ναυτιλία, αλλά σίγουρα δεν είναι η μοναδική. Από τις 12 μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες του πλανήτη που δημοσιοποίησαν τα οικονομικά τους μεγέθη για το περασμένο τρίμηνο, οι 11 εμφάνισαν τεράστιες ζημιές. Και μερικοί από τους πιο «μικρούς» παίκτες της βιομηχανίας φλερτάρουν ήδη από καιρό με το «φάντασμα» της χρεοκοπίας.
Μόνο στην Ιαπωνία, τρεις εταιρείες και συγκεκριμένα οι Mitsui OSK Lines, NYK Line και Kawasaki Kisen Kaisha, εμφανίζονται ολοένα και πιο αδύναμες, με τη διεθνή επενδυτική κοινότητα να ζητά επιτακτικά τη συγχώνευσή τους, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα.
Και η Ευρώπη όμως βιώνει το δικό της ναυτιλιακό «Γολγοθά», αφού και οι πιο ισχυροί «παίκτες» της βιομηχανίας δείχνουν να υποφέρουν. Η γαλλική CMA CGM, η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο ανακοίνωσε σημαντικές ζημιές για το πρώτο εξάμηνο του 2016. Ακόμη και η «ναυαρχίδα» του κλάδου, η Maersk Line, η μεγαλύτερη εταιρεία του κολοσσού A.P. Moller-Maersk, εμφάνισε ζημιές ύψους 107 εκατ. δολαρίων για τους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της συμβουλευτικής εταιρείας Drewry, για το σύνολο του 2016, η παγκόσμια ναυτιλία θα μπορούσε να μετρήσει ζημιές έως και 10 δισ. δολάρια και έσοδα της τάξης των 170 δισ. δολαρίων.
Όπως επισημαίνουν οι καλά γνωρίζοντες τα ναυτιλιακά, δύο είναι οι βασικοί λόγοι που κρύβονται πίσω από τις αναταράξεις που βιώνει ο κλάδος. Ο πρώτος λόγος έγκειται στη διαρκή αποδυνάμωση που χαρακτηρίζει το διεθνές εμπόριο, ήδη από τα χρόνια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ενδεικτικό είναι ότι το 2015, για πρώτη φορά μετά τη δεκαετία του ’50, το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξήθηκε ταχύτερα από τους ρυθμούς με τους οποίους «έτρεξε» το διεθνές εμπόριο.
Ο δεύτερος λόγος αφορά στην αύξηση του μεγέθους του παγκόσμιου στόλου εμπορευματοκιβωτίων. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική δυνατότητα έχει σχεδόν «συνθλίψει» τα ναύλα. Η αποστολή ενός κοντέινερ από τη Σαγκάη στην Ευρώπη σήμερα έχει το μισό ακριβώς κόστος από ότι είχε το 2014.
«Η παγκόσμια ναυτιλία έχει βιώσει αρκετές κρίσεις, αλλά λίγες μοιάζουν τόσο σοβαρές όσο η τρέχουσα», δηλώνουν παράγοντες της αγοράς στον Economist. Tα μάτια όλων στρέφονται στη Maersk Line, γιατί ως «ναυαρχίδα» του κλάδου, συνηθίζει να δείχνει τον δρόμο σε ολόκληρη τη βιομηχανία. Καμία ζημιά ή απώλεια για τον κολοσσό δεν γίνεται αποδεκτή από τη διοίκησή της.
Η τελευταία «μεγάλη επιχειρηματική ιδέα» της ισχυρότερης ναυτιλιακής εταιρείας του κόσμου έγκειται στην ανάγκη δημιουργίας «εξυπνότερων» πλοίων. Πως θα γίνει αυτό; Μέσω της ενσωμάτωσης στα ναυτιλιακά δρώμενα της ψηφιακής τεχνολογίας. Εάν το «στοίχημα» της ψηφιοποίησης πετύχει, τότε όλος ο κλάδος θα ακολουθήσει τον δρόμο της Maersk Line. «Απλά παρακολουθούμε τι κάνει η Maersk Line και την αντιγράφουμε», δεν δίστασε πρόσφατα να παραδεχθεί διευθυντικό στέλεχος μεγάλης ανταγωνιστικής ναυτιλιακής εταιρείας.
Ωστόσο, για τους καλά γνωρίζοντες, η μετάβαση στην εποχή της ψηφιοποίησης δεν αρκεί για να οδηγήσει μακριά από την τρέχουσα καταιγίδα την παγκόσμια ναυτιλία. Θα απαιτηθούν σίγουρα πολύ περισσότερα…
