Οικονομία | Ελλάδα
12-12-2021 | 08:30

Πώς Bundestag και Κομισιόν στρώνουν το «χαλί» στην Ελλάδα για μέτρα στήριξης και το 2022 – Τα σενάρια &  οι ασάφειες της «Όμικρον»

Δήμητρα Καδδά
Μοιράσου το
Πώς Bundestag και Κομισιόν στρώνουν το «χαλί» στην Ελλάδα για μέτρα στήριξης και το 2022 – Τα σενάρια &  οι ασάφειες της «Όμικρον»
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Οι πρώτες νομοθετικές κινήσεις της νέας γερμανικής κυβέρνησης περιλαμβάνουν στο οικονομικό πεδίο παρεμβάσεις ρύθμισης/αναβολής πληρωμής φορολογικών οφειλών πληττόμενων από την πανδημία, αλλά και νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Bundestag και αφορά στην παράταση έως το τέλος Ιουνίου του 2022 μέτρων στήριξης επιχειρήσεων που θα έληγαν στο τέλος του χρόνου. Η παράταση δίδεται με βάση το δικαίωμα που παρέχει η απόφαση της18ης Νοεμβρίου της Κομισιόν: προέβη στην 6η τροποποίηση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, παρατείνοντάς το αντίστοιχα έως τα μέσα του 2022.

Ο λόγος για το πλαίσιο που «νομιμοποιεί» στην Ελλάδα παρεμβάσεις όπως οι Πάγιες Δαπάνες και η Επιστρεπτέα. Το ζήτημα είναι, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, πως το εν λόγω πλαίσιο της Κομισιόν δίνει το δικαίωμα αλλά όχι τα χρήματα. Δηλαδή τα όποια μέτρα στήριξης αποφασισθεί να εφαρμοστούν το 2022, θα επιβαρύνουν τον κρατικό Προϋπολογισμό. Αλλά, το 2022 έχει οριστεί ανά την ΕΕ ως έτος επαναφοράς της οικονομίας (προς μηδενικά δημοσιονομικά ελλείμματα), για να ισχύσουν από το 2023 οι (νέοι) δημοσιονομικοί κανόνες.

Η Γερμανία ωστόσο, παραδέχεται πως παρά την δέσμευση του Συμφώνου της 3 κομματικής κυβέρνησης για επιστροφή στους δημοσιονομικούς κανόνες, το 2023 δεν θα καταφέρει να πετύχει τους στόχους (σ.σ. σύμφωνα με την τελευταία αποτίμηση που έγινε με τον νέο ΥΠΟΙΚ κ. Λίντνερ), ενώ πλεονασματική θα είναι από το 2024…

Η θέση της γερμανικής πλευράς θεωρείται από αρμόδιους κύκλους, ως ένα δείγμα επιβεβαίωσης της ανάγκης για μέτρα στήριξης λόγω των δυσμενών εξελίξεων στο μέτωπο της πανδημίας αλλά και της ενεργειακής κρίσης. Και εκτιμάται πως διευκολύνει - σε έναν βαθμό -  τις κινήσεις και της Αθήνας, Αν και η Ελλάδα τελεί, εξηγούν αρμόδιες πηγές, σε σαφώς πιο δυσμενή θέση δημοσιονομικά λόγω υψηλού χρέους και ενισχυμένης εποπτείας.

Οι τελικές θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης για επιπλέον κινήσεις στήριξης της οικονομίας, σε έναν βαθμό, θα φανούν κατά την συζήτηση του Προϋπολογισμού στη Βουλή που αρχίζει την Τρίτη και ολοκληρώνεται το προσεχές Σάββατο. Η «εικόνα» των αναγκών, εξηγούν αρμόδιες πηγές είναι σε έναν βαθμό «ασαφής», λόγω της ελλιπούς εικόνας για το πως θα κινηθεί το υγειονομικό πεδίο και τι περιορισμοί θα χρειασθούν λόγω της μετάλλαξης «Όμικρον». Άρα πρέπει να υπολογιστεί και τι «πυρομαχικά» θα πρέπει να υπάρχουν, με δεδομένο πως ήδη τα μέτρα στήριξης με 43 δισ. ευρώ είναι τα 3α υψηλότερα στην ΕΕ.

Ωστόσο, επισημαίνουν, είναι δεδομένο πως τα πράγματα στο υγειονομικό πεδίο είναι σίγουρα χειρότερα από ότι αναμενόταν όταν συντάχθηκε ο Προϋπολογισμός τον Οκτώβριο, όπως επίσης είναι δεδομένο ότι η ενεργειακή κρίση και το κύμα ακρίβειας που προκαλεί είναι πολύ πιο  έντονη.

Για αυτό είναι στο τραπέζι νέες παρεμβάσεις οι οποίες καλύπτουν και το ενεργειακό πεδίο (κυρίως για τον μετριασμό του κόστους του φυσικού αερίου), αλλά και αυτό της πανδημίας. Την πρώτη θέση έχουν οι παρατάσεις μέτρων που ισχύουν και για το 2022. Ήδη έχει ανακοινωθεί η παράταση της προθεσμίας για όσες εταιρείες πρέπει να αποφασίσουν να πληρώσουν τοις μετρητοίς με έκπτωση 15% την Επιτρεπτέα και ο επιχειρηματικός κόσμος ζητά πλέον μία οριζόντια παράταση της προθεσμίας για την έναρξη καταβολής του ποσού που είναι δάνειο σε 60 δόσεις. Το ίδιο ισχύει και για τις 36 72 δόσεις για τα «παγωμένα» κορονοχρέη, αλλά και για το μέτρο των Παγίων Δαπανών το οποίο έχει προαναγγελθεί πως θα συνεχισθεί με δεδομένο και πως έχει «υπόλοιπο» στο ποσό που είχε προβλεφθεί.

Μένει να φανεί τι θα γίνει με τα επιπλέον μέτρα στήριξης που αυτή τη στιγμή είναι σε εφαρμογή,  αλλά και με νέες παρέμβαση στήριξη του επιχειρηματικού κόσμου. Σε εξέλιξη είναι και η διαβούλευση για περαιτέρω ευελιξία στα κονδύλια του νέου ΕΣΠΑ αλλά και του REACT EU (για το ποσό που αναλογεί για το 2022 και επισήμως πρέπει να πάει για πράσινες επενδύσεις όπως για παράδειγμα για νέο Εξοικονομώ).

 Παράλληλα, η κρατική μηχανή επιχειρεί να βρει κονδύλια για να πληρώσει το ταχύτερο τα μέτρα στήριξης που χρηματοδοτούνται από κοινοτικά κονδύλια όπως το ΕΣΠΑ μέσω του ΠΔΕ. Και τούτο καθώς υπάρχει εκκρεμότητα και σε Περιφερειακά Προγράμματα (οι ανάλογες εντάξεις ξεπερνούν πλέον το 1,1 δις ευρώ), αλλά και σε κλαδικές δράσεις που προκηρύχθηκαν φέτος.  Παρά τους συμπληρωματικούς Προϋπολογισμούς   του 2021 η δαπάνη για έργα του ΠΔΕ έχει «πλαφονάρει» και αυτό που αναζητείται σύμφωνα με αρμόδιες πηγές είναι ποσά που δεν πρόκειται να διανεμηθούν έως το τέλος του έτους από διάφορα προγράμματα ώστε να γίνει ανακατανομή τους αλλά και πλήρης ενεργοποίηση του ΠΔΕ του 2022 άμεσα για να γίνουν πληρωμές στην αρχή του νέου έτους.

Οι «προσωρινές» κρατικές ενισχύσεις

Η ανάγκη για στήριξη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο με βάση τους προσωρινούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ έχει και μία άλλη όψη, αναφέρουν αρμόδιες πήγες. Εξηγούν πως η Ελλάδα έχει λαμβάνειν ένα τεράστιο ποσό από Ταμείο Ανάκαμψης και από το νέο ΕΣΠΑ, αλλά όλα αυτά τα «πλαίσια» χρησιμοποιούνται  πιο πολύ από χώρες (όπως για παράδειγμα η Γερμανία), που  έχουν πιο πολλά δημοσιονομικά περιθώρια. Έτσι, η μεγαλύτερη χρήση του Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων παρέχει πιο πολλά «όπλα» στον ιδιωτικό τομέα μίας χώρας. Και τούτο αποκτά κρίσιμη σημασία σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση και τις ανατιμήσεις:  το πόσο αποτελεσματικά θα στηριχθεί η επιχειρηματικότητα έχει σχέση με την ανταγωνιστική θέση την οποία θα έχει την επόμενη μέρα της πανδημίας στο διεθνή ανταγωνισμό.

Σημειώνεται πως με την 6η τροποποίηση το προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις παρατάθηκε για 6 μήνες και θεσπίστηκαν δύο νέα μέτρα για την εκκίνηση της οικονομίας και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.

«Αυτή η παράταση θα επιτρέψει στα κράτη μέλη, όπου χρειάζεται, να επεκτείνουν τα καθεστώτα στήριξής τους και να διασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις που εξακολουθούν να πλήττονται από την κρίση δεν θα αποκοπούν ξαφνικά από την αναγκαία στήριξη» αναφέρει η Επιτροπή.

Επισημαίνεται και μία άλλη πλευρά του πλαισίου: υπάρχουν μέτρα που παρατάθηκαν έως τα μέσα του 2023. Μάλιστα, η  Ελλάδα δεν έχει κάνει (λόγω δημοσιονομικού κόστους) πλήρη χρήση των εργαλείων αυτών που ήδη υπήρχαν. Για παράδειγμα ίσχυε έως τις 30 Ιουνίου 2022 (και πλέον παρατάθηκε έως τις 30 Ιουνίου 2023) η δυνατότητα των κρατών μελών να μετατρέπουν επιστρεπτέα μέσα (π.χ. εγγυήσεις, δάνεια, επιστρεπτέες προκαταβολές) που χορηγούνται βάσει του προσωρινού πλαισίου σε άλλες μορφές ενίσχυσης, όπως άμεσες επιχορηγήσεις….

Αναφορικά με τα 2 νέα εργαλεία είναι τα εξής:

*Μέτρα στήριξης των επενδύσεων προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν το επενδυτικό κενό που άφησε η κρίση. Τα κράτη μέλη μπορούν να δημιουργήσουν κίνητρα για επενδύσεις που αναλαμβάνονται από εταιρείες και να χρησιμοποιήσουν αυτό το εργαλείο για να επιταχύνουν τόσο την πράσινη όσο και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα περιλαμβάνουν διασφαλίσεις για την αποφυγή αδικαιολόγητων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, όπως ότι τα μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν ευρεία ομάδα δικαιούχων και τα ποσά των ενισχύσεων να είναι περιορισμένα σε μέγεθος. Το μέσο αυτό είναι διαθέσιμο στα κράτη μέλη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

*Μέτρα στήριξης της φερεγγυότητας για τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και τη διάθεσή τους για επενδύσεις σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων και των εταιρειών μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν εγγυήσεις σε ιδιωτικούς ενδιάμεσους οργανισμούς, δημιουργώντας κίνητρα για επενδύσεις σε εταιρείες αυτού του είδους και να τους παρέχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση μετοχικού κεφαλαίου που συχνά είναι δύσκολο να προσελκύσουν μεμονωμένα.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Τι «αποφάσισε» το Βερολίνο για την Ευρωζώνη

Πόρισμα ESM: Η Ελλάδα πήρε το 3ο πιο ισχυρό πακέτο μέτρων στήριξης στην ΕΕ – Δεν είναι βέβαιο ότι έχουμε δει το peak της πανδημίας

Νέα επιτάχυνση πληθωρισμού στο 4,8% τον Νοέμβριο – Αυξημένες κατά 180,9% οι τιμές φυσικού αερίου