Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 15 Οκτωβρίου τέθηκε η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που αφορά στην επέκταση του υφιστάμενου χιονοδρομικού κέντρου στο Μέτσοβο (στη θέση Καρακόλι), ιδιοκτησίας Ιδρύματος Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα. Η αναβάθμιση έχει στόχο τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των επισκεπτών, την ενίσχυση των παρεχόμενων δραστηριοτήτων αναψυχής και τη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας χρήσης του χώρου, σε αρμονία με το φυσικό ανάγλυφο της περιοχής.
Το Ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα συστάθηκε το 1947 με σκοπό τη διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς και την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής του Μετσόβου
Το Χιονοδρομικό Κέντρο βρίσκεται σε απόσταση 150 μέτρων από την πόλη του Μετσόβου και περίπου 60Km από τα Ιωάννινα. Επεκτείνεται σε υψόμετρο από 1.340 m έως 1.520 m και διαθέτει τρεις πίστες συνολικού μήκους 2,2 Km περίπου. Με την παρούσα μελέτη η έκταση αυτή θα ανέρχεται πλέον σε 216.182,15 τ.μ..
Το χιονοδρομικό κέντρο λειτουργεί από το 1969 και είναι εγκατεστημένο στη θέση «Καρακόλι» Μετσόβου και για το λόγο αυτό είναι και γνωστό ως «Χιονοδρομικό Κέντρο Καρακολίου».
Εντός του κέντρου, λειτουργεί χώρος εστίασης - καφετέρια ενώ μπορούν να διατεθούν και περίπου 50 θέσεις στάθμευσης για τα αυτοκίνητα των επισκεπτών. Το κέντρο διαθέτει έναν μονοθέσιο εναέριο χιονοδρομικό αναβατήρα με σταθερή κλέμα ο οποίος κατασκευάστηκε από την Ελβετική εταιρεία Habbeger AG Thun το 1968. Από τότε 16 μέχρι και σήμερα το κέντρο παραμένει υπό την εκμετάλλευση του Ιδρύματος Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα.
Ο εκσυγχρονισμός της υποδομής
Στόχος των ανθρώπων του Ιδρύματος είναι ο εκσυγχρονισμός του Χιονοδρομικού Κέντρου, διατηρώντας πάντα τον παραδοσιακό και πρώτο στην Ελλάδα, αναβατήρα, με την παράλληλη ανάδειξη του κάλλους του τοπίου και της φύσης της ευρύτερης περιοχής καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Παράλληλο στόχο αποτελεί και η προστασία - ανάδειξη της υφιστάμενης βλάστησης και πανίδας της περιοχής, με αποτέλεσμα οι όποιες επεμβάσεις, που τυχόν απαιτηθεί να γίνουν, να είναι ήπιας μορφής. Στα πλαίσια λοιπόν των ανωτέρω στόχων παρατίθεται μια σειρά από προτάσεις, που το Ίδρυμα προτίθεται να υποβάλλει, ώστε το Χιονοδρομικό Κέντρο Μετσόβου να καταστεί πόλος έλξης για όλους τους επισκέπτες, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, έχοντας αποκτήσει το ρόλο ενός εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού προορισμού.
Ειδικότερα προβλέπονται τα εξής:
- Επέκταση της επιφάνειας προς χρήση σε 216.182,15 τ.μ..
- Αναβάθμιση των υφιστάμενων διαδρομών με σκοπό την πιο άνετη πεζοπορία και την ποδηλατοδρομία.
- Διαμόρφωση νέων διαδρομών για την ανάδειξη του κάλους της φύσης, αλλά και τη μελέτη αυτής.
- Δημιουργία χώρων ψυχαγωγίας και αθλοπαιδιών.
- Λειτουργία ενός δεύτερου χώρου για την παροχή σνακ και καφέ, στην κορυφή του βουνού, προσφέροντας πανοραμική θέα στους επισκέπτες.
Ιστορική εξέλιξη της δραστηριότητας
Το χιονοδρομικό κέντρο Μετσόβου, ξεκίνησε τη λειτουργία του το έτος 1968 όταν και κατασκευάστηκε από την Ελβετική εταιρεία Habbeger AG Thun ο εναέριος αναβατήρας. Είχε προηγηθεί η δωρεάν παραχώρηση από το Δήμο Μετσόβου, λωρίδας πλάτους 17 μέτρων και μήκους 800m στη θέση «Καρακόλι» για την εγκατάσταση του αναβατήρα. Η παραχώρηση αυτή ήταν προς το Ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα. Από τότε μέχρι και σήμερα το κέντρο παραμένει υπό την εκμετάλλευση του Ιδρύματος.
Βασικά στοιχεία της δραστηριότητας
Όπως αναφέρεται στην ΜΠΕ, η εξεταζόμενη έκταση βρίσκεται στη θέση «Καρακόλι» της Κοινότητας Μετσόβου και αποτελεί τον χώρο εντός του οποίου αναπτύσσεται και λειτουργεί το Χιονοδρομικό Κέντρο. Το ιδιοκτησιακό και διοικητικό καθεστώς της περιοχής διαμορφώθηκε διαχρονικά μέσω διαδοχικών αποφάσεων παραχώρησης του Δήμου Μετσόβου.
Ειδικότερα:
Με την υπ’ αριθμ. 129/09-09-1967 απόφαση (Παραχώρηση 1) παραχωρήθηκε έκταση εμβαδού 17.132,15 τ.μ. Με την υπ’ αριθμ. 141/12-11-1975 απόφαση (Παραχώρηση 2) παραχωρήθηκε συμπληρωματική έκταση εμβαδού 50,00 τ.μ. Οι ανωτέρω εκτάσεις αποτέλεσαν τη βάση λειτουργίας του Χιονοδρομικού Κέντρου κατά τις προηγούμενες δεκαετίες. Το ισχύον σήμερα καθεστώς διαμορφώθηκε με την υπ’ αριθμ. 29/25-01-2024 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία ελήφθη σε τακτική συνεδρίαση της 25ης.01.2024, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3852/2010, όπως ισχύει.
Με την απόφαση αυτή εγκρίθηκε η δωρεάν παραχώρηση έκτασης συνολικού εμβαδού 199.000,00 τ.μ. (Παραχώρηση 3) για χρονικό διάστημα είκοσι πέντε (25) ετών, κατόπιν υποβολής πλήρους τεχνικού φακέλου. Η Παραχώρηση 3 είναι συμπληρωματική των Παραχωρήσεων 1 και 2 και ενοποιεί το σύνολο της έκτασης σε ενιαίο διοικητικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, η συνολική γεωμετρική επιφάνεια της περιοχής ανέρχεται σε 216.182,15 τ.μ., εκ των οποίων αφαιρούνται τα ήδη παραχωρηθέντα 17.132,15 τ.μ. και 50,00 τ.μ., με αποτέλεσμα η νέα συμπληρωματική παραχώρηση να αφορά επιπλέον επιφάνεια 199.000,00 τ.μ. Κατά συνέπεια, οι τρεις παραχωρήσεις συνιστούν ενιαίο λειτουργικό σύνολο.
Η λειτουργία της δραστηριότητας
Όπως αναφέρεται, ο κάτω σταθμός του αναβατήρα βρίσκεται πλησίον της οδού Καλαμπάκας - Ιωαννίνων, σε απόσταση 1Km από τη διασταύρωση του Μετσόβου, ενώ ο άνω σταθμός βρίσκεται στο ύψωμα Καρακόλι Μετσόβου. Ο σταθμός κίνησης βρίσκεται στον κάτω σταθμό, όπως επίσης και το μηχανικό σύστημα τάνυσης. Ο αναβατήρας διαθέτει 82 μονοθέσιες καρέκλες, το κεκλιμένο μήκος του είναι περίπου 835m, διαθέτει 8 ενδιάμεσους πυλώνες ενώ η διάμετρος του συρματόσχοινου έλξης είναι 22mm. Η λειτουργία του αναβατήρα πραγματοποιείται υπό την ευθύνη δύο χειριστών, ενός για το σταθμό κίνησης και ενός ακόμη για το σταθμό επιστροφής.
Ο χειριστής του σταθμού κίνησης είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της εγκατάστασης και την ασφαλή επιβίβαση των επιβατών στις καρέκλες ενώ ο χειριστής του σταθμού επιστροφής είναι υπεύθυνος για την ασφαλή αποβίβασή τους. Επίσης, στον κάτω σταθμό υπάρχει κατά τις ώρες λειτουργίας του κέντρου ένας ταμίας, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την έκδοση εισιτηρίων. Ο χειρισμός της εγκατάστασης γίνεται από το χειριστήριο στον κάτω σταθμό. Το χειριστήριο διαθέτει όλες τις απαραίτητες ενδείξεις, διακόπτες και κουμπιά για τη λειτουργία και επιτήρηση της εγκατάστασης, ενώ η θέση του επιτρέπει στον χειριστή να βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση και να έχει πλήρη οπτική επαφή του μεγαλύτερου μέρους του αναβατήρα.
Συσχέτιση της δραστηριότητας με άλλες παρόμοιες
Στην ευρύτερη περιοχή Μετσόβου-Ανηλίου, λειτουργούν άλλα δύο χιονοδρομικά κέντρα. Συγκεκριμένα:
1. Οι Πολιτσιές (Προφήτης Ηλίας, υψόμετρα 1.360-1.620μ), βρίσκεται 4χλμ. από το Μέτσοβο, έχει εύκολες πίστες και με μικρό μήκος. Διαθέτει σαλέ με εστιατόριο και καφέ, σχολές σκι, καταστήματα ενοικίασης σκι και snow truck.
2. Ο Ζυγός-Ανήλιο (υψόμετρα 1.680-1.850μ), διαθέτει ένα εναέριο διθέσιο αναβατήρα 700 μέτρων, δύο συρόμενα και δύο baby lifts. Η πίστα δρόμου αντοχής είναι 5 έως 10 χλμ. μήκους.
Η Ιστορία
Όπως σημειώνεται στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος, ο Βαρώνος Μιχαήλ Τοσίτσας, μακρινός απόγονος του εκ Μετσόβου εθνικού ευεργέτη Μιχαήλ Α. Τοσίτσα, γεννήθηκε στο Λιβόρνο της Ιταλίας και ήταν εγκατεστημένος στη Λωζάννη της Ελβετίας. Αποξενωμένος από την γενέθλια γη των προγόνων του, δεν μιλούσε ελληνικά, ούτε είχε επισκεφτεί ποτέ την Ελλάδα. Άνθρωπος καλλιεργημένος, ιδιόρρυθμος, με μεγάλη περιουσία, ήταν ανύπαντρος, άτεκνος και ζούσε μόνος.
Ο Ευάγγελος Αβέρωφ, αναζητώντας πόρους για να βοηθηθεί το χωριό των προγόνων του, αναπτύσσει το 1937 αλληλογραφία με τον βαρώνο, μια πυκνή αλληλογραφία που συνεχίζεται για δέκα χρόνια χωρίς να έχουν γνωριστεί από κοντά. Η μακρόχρονη εξ’ αποστάσεως επικοινωνία εξελίσσεται σιγά σιγά σε φιλία και το 1947 οι δύο άντρες συναντιούνται για πρώτη φορά στη Λωζάννη.
Ο Τοσίτσας έχει πια αποφασίσει να αφήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του σε κοινωφελές ίδρυμα που θα φέρει το όνομά του και θα έχει ως στόχο την ανάπτυξη της ιδιαίτερης πατρίδας των προγόνων του. Τον Ιούνιο του 1947 κατατίθεται η συστατική πράξη του Ιδρύματος. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ ορίζεται ισόβιος πρόεδρος, αναλαμβάνοντας επίσης την υποχρέωση να προσθέσει το όνομα Τοσίτσας πλάι στο δικό του. Ο Τοσίτσας πεθαίνει το 1950 χωρίς να έχει προλάβει να επισκεφτεί την Ελλάδα.
Στα επόμενα χρόνια, υλοποιήθηκαν τα έργα που θα μεταμόρφωναν σιγά σιγά την περιοχή του Μετσόβου.
