Υπό την αίρεση των αποφάσεων που θα λάβει η Ευρώπη για την πορεία του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας CO2 (ETS) τελούν οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις σε υδρογόνο, βιομεθάνιο, πράσινα αέρια, βιοκαύσιμα και CCS με το «debate» να αφορά αν θα κινηθεί επί το «αυστηρότερον» ή θα βάλει νερό στο κρασί της σε μια προσπάθεια να διασώσει (όπως υποστηρίζεται) την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Τα παραπάνω αποτελούν το βασικό κεντρικό συμπέρασμα των εργασιών του Hydrogen & Green Gases Forum που διοργάνωσε εχθές το energypress με τους συμμετέχοντες στην αγορά να αναγνωρίζουν ευρέως την προοπτική της Ελλάδας να «πρωταγωνιστήσει» τόσο στο υδρογόνο όσο και στο βιομεθάνιο, δεδομένων πάντα τόσο των δυνατότητων της χώρας όσο και των συνεργειών που δύναται να αναπτυχθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κομβικός ο ρόλος του ETS
Από την πλευρά του, ο καθηγητής του ΕΜΠ Παντελής Κάπρος υπήρξε κατηγορηματικός υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι «η αμφισβήτηση του ETS μπορεί να ανατρέψει τα σχέδια παραγωγής πράσινου υδρογόνου με το πρόβλημα να επεκτείνεται συλλήβδην στις νέες τεχνολογίες παραγωγής συνθετικών καυσίμων μέχρι δέσμευσης και αποθήκευσης CO2», ενώ ανάλογες τοποθετήσεις υπήρξαν και από άλλους ομιλητές, συγκλίνοντας όλοι στην ανάγκη να διατηρηθεί η πορεία που έχει χαράξει η Ευρώπη ως προς την ενεργειακή μετάβαση.
Μάλιστα, ο κ. Κάπρος δεν παρέλειψε να επαναλάβει την θέση που έχει εκφράσει και στο παρελθόν επί τις σχετικής συζήτησης ότι η υποχώρηση της ενεργειακής μετάβασης δεν θα αποβεί σε όφελος της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας παρά τα όποια ενδεχομένως πρόσκαιρα οφέλη στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της συγκράτησης των τιμών CO2, καθώς η εξάρτηση από τις διακυμάνσεις των ορυκτών καυσίμων παραμένει με την Ευρώπη να καταλήγει «όμηρος» αυτών με το πλέον εκκωφαντικό παράδειγμα να αποτελεί η τελευταία κρίση στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο, φτάνοντας να πληρώσει πάνω από 20 δις επιπλέον σε εισαγωγές ενέργειας από την έναρξη του πολέμου.
Από το «green premium» στο «green ανθεκτικότητας»
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε η τοποθέτηση του Διευθύνοντα Συμβούλου της Hydrogen Europe Γιώργου Χατζημαρκάκη με τον ίδιο να υποστηρίζει χαρακτηριστικά ότι είναι η στιγμή να περάσουμε από το «green premium» στο «green ανθεκτικότητας», αναγνωρίζοντας και υπογραμμίζοντας την διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ευρωπαϊική βιομηχανία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για θεωρητική συζήτηση παρά για «διαπάλη» στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους Υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ να καλούνται στο επερχόμενο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα στις 26 Ιουνίου να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν στην «πεπατημένη» που έχει χαραχθεί ή θα επιλέξουν μια συμβιβαστική λύση, κάνοντας βήματα πίσω. Το θέμα αφορά την προτεινόμενη μείωση κατά 50% της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών CO2 για τις εγκαταστάσεις που λαμβάνουν δικαιώματα βάσει των λεγόμενων «fallback benchmarks». Ως γνωστόν, το μέτρο της απόσυρσης προβλέπεται σε ετήσια βάση και αποσκοπεί να ωθήσει τις βιομηχανίες σε επενδύσεις απανθρακοποίησης, καθιστώντας ολοένα και ακριβότερη επιλογή να παραμένουν «βρώμικες» και ρυπογόνες.
Ποια θέση παίρνει η Ελλάδα
Από την πλευρά της η Ελλάδα, σε πρόσφατη συνεδρίαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τάχθηκε κατά της απόσυρσης των δωρεάν δικαιωμάτων, παίρνοντας θέση στο πλάι ανάλογου αιτήματος βιομηχανικών ενώσεων της ΕΕ που με επιστολή τους καλούν τα κράτη-μέλη να απορρίψουν το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μη βιώσιμη επιλογή που δεν ανταποκρίνεται στην τεχνολογική πραγματικότητα των κλάδων που εκπροσωπούν.
Σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση του ETS αποτελεί την «καρδιά» του ενεργειακού σχεδιασμού της Ευρώπης με την μία ή την άλλη επιλογή να καθορίζει εν πολλοίς την «επόμενη μέρα» ακόμη κι αν στα λόγια και στα χαρτιά παραμείνουν όλα αναλλοίωτα με τους φιλόδοξους ευρωπαϊκούς «πράσινους» στόχους στη θέση τους.
Ενδεικτικά, ο κ. Χατζημαρκάκης προειδοποίησε, μεταξύ άλλων, μιλώντας για τις επιχειρήσεις που προχώρησαν στην ενσωμάτωση υδρογόνου ότι «εάν το ETS μεταβληθεί με απρόβλεπτο τρόπο, τότε οι επιχειρήσεις που κινήθηκαν πρώτες [σε πράσινες επενδύσεις] κινδυνεύουν να βρεθούν σε δυσμενή θέση» με το πρόβλημα προφανώς να μην περιορίζεται μονάχα στο κομμάτι του υδρογόνου αλλά να ακουμπάει περισσότερο ή λιγότερο το σύνολο της ενεργειακής μετάβασης.
Το κόστος ενέργειας «ναρκωθετεί» την παραγωγή πράσινου υδρογόνου
Εστιάζοντας στην παραγωγή πράσινου υδρογόνου, ο Δημήτρης Τριανταφυλλόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Hellenic Hydrogen , κοινοπραξίας των ΔΕΗ και Motor Oil που αναπτύσσει μονάδα ηλεκτρόλυσης για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου (North-1 Project) ισχύος 50 MW στο Αμύνταιο, υπογράμμισε αφενός την προοπτική της χώρας να μετρήσει σοβαρά βήματα στον εν λόγω τομέα και αφετέρου την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο στήριξης που θα ξεκινάει από την μείωση του κόστους ενέργειας, όταν αυτό αποτελεί περί το 60-70% του κόστους παραγωγής υδρογόνου.
«Το πρόβλημα του υδρογόνου δεν είναι θέμα κόστους παραγωγής αλλά θέμα κόστους ηλεκτρικής ενέργειας» ανέφερε χαρακτηριστικά για να διευκρινίσει ότι δεν αφορά το κόστος προμήθειας αλλά κύρια τα πρόσθετα βάρη (ΥΚΩ, ΕΤΜΕΑΡ, χρεώσεις δικτύου) που συνοδεύουν και καθορίζουν την τελική τιμή σε μη βιώσιμα επίπεδα.
Ενδεικτικά, όπως ανέφερε, το κόστος προμήθειας είτε μέσω της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είτε μέσω ενός PPA μπορεί να κυμαίνεται στα 55 ευρώ ανά Μεγαβατώρα για να καταλήξει να διαμορφωθεί στα 80 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, επίπεδα μη βιώσιμα και ανταγωνιστικά για το ένα τέτοιο εγχείρημα. Ανάλογος προβληματισμός υπάρχει και στην περίπτωση του βιομεθανίου με την αγορά να καλεί το ΥΠΕΝ να αναλάβει δράση με την θέσπιση ενός σχήματος στήριξης που θα επιτρέψει την ωρίμανση των σχεδιαζόμενων project.
Τα σχέδια του ΥΠΕΝ
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως τόνισε, μεταξύ άλλων, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ Δέσποινα Παληαρούτα μιλώντας από το βήμα του συνεδρίου, φαίνεται διατεθειμένο, τουλάχιστον στην περίπτωση του βιομεθανίου, να καταρτίσει σχετικό σχήμα στήριξης με τον υφιστάμενο σχεδιασμό να προβλέπει την κατάθεσή του στη Κομισιόν για έγκριση μέχρι τα τέλη του χρόνου. Στην περίπτωση του υδρογόνου δεν υπήρξε κάποια δέσμευση πέρα από τα όσα αναφέρει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που με την σειρά του αναγνωρίζει μια θέση για αυτό στο ενεργειακό μίγμα της χώρας.
