Μέσα Μαρτίου στον θεσσαλικό κάμπο και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Η θερμοκρασία ανεβαίνει, τα χωράφια στεγνώνουν και η κρίσιμη ώρα των εαρινών σπορών (βαμβάκι, καλαμπόκι, ηλίανθος) έχει φτάσει. Για να πάρει μπροστά, όμως, ο γεωργικός ελκυστήρας του αγρότη δεν χρειάζεται μόνο πετρέλαιο. Χρειάζεται ρευστότητα. Και αυτή τη στιγμή, η ρευστότητα στην ελληνική ύπαιθρο τείνει στο απόλυτο μηδέν για πολλούς και διαφόρους λόγους.
Το μοναδικό άμεσα προσβάσιμο εργαλείο χρηματοδότησης του Έλληνα παραγωγού για να αγοράσει τα γεωργικά εφόδια της άνοιξης είναι η Κάρτα Αγρότη. Όμως, μια γνώριμη ελληνική παθογένεια έρχεται και φέτος να βάλει «θηλιά» στον λαιμό του πρωτογενούς τομέα: Η διαφαινόμενη καθυστέρηση στο άνοιγμα των δηλώσεων του ΟΣΔΕ 2026, η οποία μπλοκάρει αυτόματα την ενεργοποίηση των καρτών από τις τράπεζες. Φέτος, όμως, αυτή η καθυστέρηση είναι πιο επικίνδυνη από ποτέ.
Το πρόβλημα της ρευστότητας δεν είναι απλώς το συνηθισμένο ετήσιο «αγκάθι»... Το πρόβλημα αυτό είναι εκρηκτικό, λόγω της διεθνούς συγκυρίας. Η εν εξελίξει κρίση και οι πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράν (αλλά και στην Ουκρανία που δεν έχουν σταματήσει) έχουν προκαλέσει παγκόσμιο σοκ στην αγορά ενέργειας και αγροεφοδίων.
Με τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκονται στο επίκεντρο της αστάθειας και το Ιράν να αποτελεί ιστορικά έναν από τους κορυφαίους εξαγωγείς αζωτούχων λιπασμάτων (ουρίας) παγκοσμίως, ο Έλληνας παραγωγός πηγαίνει στο κατάστημα εφοδίων και έρχεται αντιμέτωπος με ένα νέο ράλι ανατιμήσεων.
Οι τιμές στα λιπάσματα και στο αγροτικό πετρέλαιο έχουν πάρει «φωτιά» ακριβώς την περίοδο που η ζήτηση κορυφώνεται στον αγροτικό τομέα. Σε αυτό το περιβάλλον των υπερτιμημένων εισροών, η έλλειψη διαθέσιμων μετρητών είναι καταδικαστική.
Πώς λειτουργεί η Κάρτα Αγρότη;
Η κάρτα αυτή επιτρέπει στον παραγωγό να προεισπράξει ένα μεγάλο μέρος (έως και το 80%) της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης (μεγάλου μέρους των επιδοτήσεων) που δικαιούται, ώστε να καλύψει αυτά ακριβώς τα αυξημένα έξοδα.
Για να εγκρίνει όμως η τράπεζα αυτό το πιστωτικό όριο, απαιτείται η οριστικοποιημένη δήλωση ΟΣΔΕ της χρονιάς (2026).
Όσο το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και ο ΟΠΕΚΕΠΕ (ή ΓΔΕΛΕΠ, όπως ονομάστηκε η υπηρεσία εντός της ΑΑΔΕ μετά τις τελευταίες αλλαγές) καθυστερούν να ανοίξουν την πλατφόρμα ή την ανοίγουν με τεχνικά προβλήματα— οι τράπεζες έχουν δεμένα τα χέρια τους. Το μήνυμα είναι κυνικό αλλά ξεκάθαρο: «Δεν υπάρχει δήλωση ΟΣΔΕ, δεν υπάρχει πιστωτικό όριο, δεν υπάρχει Κάρτα Αγρότη».
Όταν ο παραγωγός δεν μπορεί να «τραβήξει» τη ρευστότητα της Κάρτας του τον Μάρτιο και τον Απρίλιο για να αντιμετωπίσει την εισαγόμενη ακρίβεια του πολέμου, η αλυσίδα σπάει:
1. Αδυναμία αγοράς τοις μετρητοίς: Ο αγρότης χάνει την ευκαιρία να διαπραγματευτεί καλύτερες τιμές πληρώνοντας μετρητά, τη στιγμή που κάθε ευρώ μετράει.
2. Υπερδανεισμός από τα καταστήματα εφοδίων: Το βάρος πέφτει στους τοπικούς γεωπόνους, οι οποίοι καλούνται να πιστώσουν τα πανάκριβα (λόγω Ιράν) εφόδια. Όμως, η χρηματοπιστωτική κρίση έχει χτυπήσει και τα καταστήματα, τα οποία αδυνατούν να σηκώσουν όλο το ρίσκο της αγοράς.
3. Εκπτώσεις στην παραγωγή: Υπό την πίεση αυτή, ο παραγωγός ρίχνει λιγότερο λίπασμα και αγοράζει υποδεέστερο σπόρο. Το αποτέλεσμα; Μειωμένες αποδόσεις στη συγκομιδή.
Είναι οξύμωρο να ζητάμε από τον αγρότη να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον πολεμικής και ενεργειακής κρίσης, όταν το ίδιο το κράτος αδυνατεί να λειτουργήσει εγκαίρως την πλατφόρμα δηλώσεων ΟΣΔΕ. Οι εαρινές σπορές δεν περιμένουν πότε θα λύσει η κρατική μηχανή τα μηχανογραφικά της ζητήματα. Η φύση έχει τα δικά της χρονοδιαγράμματα.
Αν το ΟΣΔΕ 2026 δεν ανοίξει άμεσα και πλήρως λειτουργικά, η Κάρτα Αγρότη θα παραμείνει ανενεργή... Και χωρίς ρευστότητα απέναντι στα διεθνή κόστη, το χωράφι πολύ απλά θα μείνει άσπαρτο…
