Πρόστιμα συνολικού ύψους άνω των 3 εκατ. ευρώ επέβαλε στο διάστημα 2022-2025 η Επιτροπή Ανταγωνισμού, για παραβάσεις που αφορούσαν σε υποθέσεις καθορισμού τιμών μεταπώλησης.
Σύμφωνα με έναν πρακτικό οδηγό που δόθηκε στη δημοσιότητα για τον καθορισμό τιμών μεταπώλησης, περί τις οκτώ υποθέσεις βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού από το 2022 μέχρι και σήμερα, με τα συνολικά πρόστιμα να ανέρχονται σε 3.177.744 ευρώ.
Μάλιστα, από το 2010 μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί περί τις 20 αποφάσεις της Επιτροπή Ανταγωνισμού στις οποίες διαπιστώθηκε η ύπαρξη καθορισμού τιμών μεταπώλησης και επιβλήθηκε πρόστιμο ή πιθανολογήθηκε παράβαση και οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ανέλαβαν δεσμεύσεις.
Οι υποθέσεις της τελευταίας τριετίας
Με την υπ’ αριθμόν 792/2022 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 1.373.307 ευρώ σε τέσσερις εταιρείες καθώς εντοπίστηκε σύστημα παρακολούθησης των τιμών μεταπώλησης, ιδίως στα ηλεκτρονικά καταστήματα του δικτύου, εντοπισμού και όχλησης λιανοπωλητών που απέκλιναν από τις καθορισμένες τιμές και σύστημα επιβολής ποινών για όσους συνεργάτες δεν συμμορφώνονταν με την τιμολογιακή πολιτική των προμηθευτών. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των μηχανοκίνητων εργαλείων χειρός και εργαλείων κήπου.
Με την υπ’ αριθμόν 798/2022 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 453.572 ευρώ σε τρεις εταιρείες καθώς εντοπίστηκε σύστημα παρακολούθησης των τιμών μεταπώλησης, ιδίως στα ηλεκτρονικά καταστήματα του δικτύου, εντοπισμού και όχλησης λιανοπωλητών που απέκλιναν από τις καθορισμένες τιμές και σύστημα επιβολής ποινών για όσους συνεργάτες δεν συμμορφώνονταν με την τιμολογιακή πολιτική των προμηθευτών. Η υπόθεση αφορούσε στον χώρο της σχολικής τσάντας και τσάντας φαγητού.
Με την υπ’ αριθμόν 816/2023 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 628.450 ευρώ σε μια εταιρεία καθώς εντοπίστηκε σύστημα παρακολούθησης των τιμών μεταπώλησης, εντοπισμού και όχλησης λιανοπωλητών που απέκλιναν από τις καθορισμένες τιμές. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των παιδικών παιχνιδιών.
Με την υπ’ αριθμόν 821/2023 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 68.779 ευρώ σε μια εταιρεία καθώς εντοπίστηκε σύμβαση με όρο περί καθορισμένων τιμών μεταπώλησης, παρακολούθηση τιμών μεταπώλησης, όχληση λιανοπωλητών που απέκλιναν από τις καθορισμένες τιμές και επιβολή ποινών σε όσους δεν συμμορφώνονταν με την τιμολογιακή πολιτική του προμηθευτή. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των παιδικών παιχνιδιών. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο προϊόντων άντλησης και διαχείρισης / αποθήκευσης μητρικού γάλακτος.
Με την υπ’ αριθμόν 834/2023 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 105.773 ευρώ σε δύο εταιρείες καθώς εντοπίστηκε επιβολή ελάχιστης διαφημιζόμενης τιμής στο διαδίκτυο από τον προμηθευτή και χρήση μέσων παρακολούθησης και συμμόρφωσης των λιανοπωλητών με την ελάχιστη διαφημιζόμενη τιμή του προμηθευτή. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο συσκευών τηλεπικοινωνίας και τηλεδιασκέψεων, ανταλλακτικών και λογισμικού κλπ.
Με την υπ’ αριθμόν 849/2024 απόφαση επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 46.160 ευρώ σε μια εταιρεία καθώς εντοπίστηκε πρακτική καθορισμού τιμών μεταπώλησης στο πλαίσιο κάθετης σύμπραξης με το δίκτυο διανομής, μέσω συχνής παρακολούθησης των τιμών λιανικής και οχλήσεων των λιανοπωλητών να διορθώσουν τις τιμές τους, με τις οποίες οι λιανοπωλητές συμμορφώνονταν. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των μεγάλων/λευκών οικιακών ηλεκτρικών συσκευών (ψυγεία, πλυντήρια, κουζίνες, απορροφητήρες κλπ).
Με την υπ’ αριθμόν 870/2024 απόφαση επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 314.389 ευρώ σε τρεις εταιρείες καθώς προέβησαν σε συστηματική παρακολούθηση των τιμών λιανικής και σε οχλήσεις στους λιανοπωλητές να διορθώσουν τις τιμές τους, με τις οποίες οι λιανοπωλητές συμμορφώνονταν. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των βρεφικών ειδών στόματος και διατροφής/παιδικά καρότσια και παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου/προϊόντα άντλησης και διαχείρισης μητρικού γάλακτος.
Με την υπ’ αριθμόν 893/2025 απόφαση επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 127.314 ευρώ σε μια εταιρεία καθώς εντοπίστηκε εφαρμογή στην πράξη ενδεικτικών τιμοκαταλόγων από τους λιανοπωλητές / αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Η υπόθεση αφορούσε στον κλάδο των δημητριακών πρωινού.
Περί καθορισμού τιμών μεταπώλησης
Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης είναι μία επιχειρηματική συμπεριφορά (συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική) με την οποία ένας προμηθευτής περιορίζει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο τη δυνατότητα του αγοραστή / μεταπωλητή του να καθορίζει ανεξάρτητα την τιμή μεταπώλησης των προϊόντων με τα οποία τον προμηθεύει και τον οδηγεί στη μεταπώληση των προϊόντων αυτών σε συγκεκριμένη ή ελάχιστη τιμή.
Η συμφωνία μεταξύ προμηθευτή και μεταπωλητή μπορεί να είναι ρητή (π.χ. μέσω συμβατικού όρου) ή μπορεί να συνάγεται όταν η μονομερής πολιτική του προμηθευτή έχει τη – ρητή ή σιωπηρή - συναίνεση του μεταπωλητή.
Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης παραβιάζει το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο περί ελεύθερου ανταγωνισμού (άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 και άρθρο 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και θεωρείται ιδιαίτερης σοβαρότητας περιορισμός του ανταγωνισμού (άρθρο 4 στοιχ. α΄ Κανονισμού (ΕΕ) 2022/720).
Η απαγόρευση καθορισμού τιμών μεταπώλησης καταλαμβάνει τις σχέσεις μεταξύ:
- προμηθευτή προϊόντος ή υπηρεσίας με παντός είδους διανομείς, χονδρεμπόρους και λιανοπωλητές,
- επιγραμμικών πλατφορμών/ marketplaces και πωλητών που χρησιμοποιούν αυτές τις υπηρεσίες για την πώληση αγαθών ή υπηρεσιών,
-δικαιοπαρόχου (franchisor) με δικαιοδόχους (franchisees) στο πλαίσιο συμβάσεων δικαιόχρησης (franchise).
H απαγόρευση δεν καταλαμβάνει τον καθορισμό από τον προμηθευτή συγκεκριμένης τιμής πώλησης προϊόντων στο πλαίσιο συμφωνίας εμπορικής αντιπροσωπείας.
Για να υπάρχει σχέση εμπορικής αντιπροσωπείας, ο αντιπρόσωπος δεν πρέπει να αναλαμβάνει επιχειρηματικό κίνδυνο (π.χ. δεν αγοράζει και δεν αποθηκεύει προϊόντα). Στην περίπτωση αυτή, κατά κανόνα ο προμηθευτής (και όχι ο αντιπρόσωπος) θέτει την τιμή πώλησης του προϊόντος.
Αν ο αντιπρόσωπος αναλαμβάνει επιχειρηματικό κίνδυνο, τότε θεωρείται μεταπωλητής έστω και αν η σύμβαση φέρει τον τίτλο «αντιπροσωπεία». Στην περίπτωση αυτή, ο «αντιπρόσωπος» πρέπει να παραμείνει ελεύθερος να καθορίζει τις τιμές πώλησης του προϊόντος.
Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης απαγορεύεται γιατί πλήττει τον ανταγωνισμό:
-μεταξύ διαφορετικών μεταπωλητών του ίδιου σήματος (ενδοσηματικός ανταγωνισμός), και
-μεταξύ διαφορετικών προμηθευτών (διασηματικός ανταγωνισμός).
