Να διαχειριστεί τους ασύμμετρους αριθμούς προσφύγων και μεταναστών στα νησιά καλείται η κυβέρνηση, η οποία θέλει να τρέξει ένα σχέδιο αποσυμφόρησης, μέχρι να ανοίξουν τα κλειστά κέντρα. 

Μια δύσκολη αποστολή αναλαμβάνει η κυβέρνηση, η οποία επιμένει στο σχέδιό της για τη δημιουργία κλειστών κέντρων στα νησιά, ενώ ακόμα οι ανοιχτές δομές παραμένουν και χαρακτηρίζονται από υπερπληθυσμό. Το επόμενο διάστημα, πάντως, η κυβέρνηση θέλει να «τρέξουν» οι διαδικασίες αποσυμφόρησης των νησιών, όχι όμως με τον τρόπο που γινόταν το προηγούμενο διάστημα, δηλαδή με μεταφορά στην ενδοχώρα. 

Και αυτό γιατί και ο ίδιος ο πρωθυπουργός γνωρίζει ότι αυτό δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς η μεταφορά αιτούντων άσυλο στην ενδοχώρα δεν στέλνει κανένα αποτρεπτικό μήνυμα στην άλλη μεριά του Αιγαίου. Άλλωστε, από το ΚΥΣΕΑ του Σεπτεμβρίου έως σήμερα μεταφέρθηκαν περίπου 9.000 άτομα στην ενδοχώρα, ενώ προσώρας έχει παγώσει το σχέδιο μεταφοράς άλλων 11.000 ατόμων, με βάση την αναφορά για μεταφορά περίπου 20.000 αιτούντων άσυλο. Πρακτικά, η μεταφορά αιτούντων άσυλο στην ενδοχώρα δεν διασφαλίζει ότι δεν έρχονται άλλοι από την Τουρκία, τουναντίον η μεταφορά λειτουργεί και ως στοιχείο έλξης (pull factor), καθώς πολλοί προσδοκούν ότι θα μεταφερθούν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στην ενδοχώρα, όπου σαφώς οι συνθήκες είναι καλύτερες. 

Πώς θα «ελαφρυνθούν» τα νησιά από τον υπερπληθυσμό

Οι εξαγγελίες της κυβέρνησης, πάντως, γεννούν ερωτήματα ως προς το πώς θα «ελαφρυνθούν» τα νησιά από τον υπερπληθυσμό που υπάρχει σήμερα. Ενδεικτικά, με βάση τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, πάνω από 40.000 μετανάστες και πρόσφυγες βρίσκονται στα νησιά. Συγκεκριμένα, στη Λέσβο βρίσκονται 21.799 άτομα, στη Χίο 5.527, στη Σάμο 7.653, στην Κω 4.380 και στη Λέρο 2.650. Συνολικά, ο αριθμός ανέρχεται σε πάνω από 42.000 άτομα. 

Με βάση τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης, τα πέντε νέα κέντρα που θα κατασκευαστούν θα έχουν χωρητικότητα περί τα 20.000 άτομα. Συγκεκριμένα, σε Λέσβο, Σάμο και Χίο οι δομές θα έχουν χωρητικότητα 5.000 ατόμων, με προοπτική μικρής αύξησης, ενώ οι δομές σε Κω και Λέρο θα χωρούν κάτι περισσότερα από 2.000 άτομα. Υπό αυτό το πρίσμα, στόχος της κυβέρνησης είναι μετά το καλοκαίρι, ο αριθμός των ατόμων που θα βρίσκονται στα νησιά να έχει μειωθεί στο μισό. 

Βεβαίως,  για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να τρέξουν και άλλες διαδικασίες. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση ποντάρει ιδιαίτερα στη νέα διαδικασία για το άσυλο, με βάση την οποία προβλέπεται ότι η επεξεργασία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέσα σε 2-3 μήνες το πολύ και στους δύο βαθμούς. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reader.gr, αυτή τη στιγμή έχει ανέβει ο αριθμός επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου από τις 25 σε 100 την εβδομάδα. Το επόμενο διάστημα ο αριθμός θα αυξηθεί, καθώς στη διαδικασία θα συμπεριληφθούν και 500 υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου. Συνακόλουθα, η κυβέρνηση θέλει να ανεβάσει και τους ρυθμούς επιστροφών σε Τουρκία και τρίτες χώρες, όπου, βεβαίως, υπάρχουν δυσκολίες. Το 2019 έγιναν 391 επιστροφές συνολικά, ενώ τον Ιανουάριο έγιναν 86. Στόχος της κυβέρνησης είναι, συνδυαστικά με το νέο πλαίσιο για το άσυλο, οι επιστροφές να ανέλθουν κοντά στις 800 σε μηναία βάση, ήτοι περίπου 200 την εβδομάδα. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση δεν είναι η Τουρκία, αλλά οι τρίτες χώρες, με τις οποίες πρέπει να γίνουν ξεχωριστές συνεννοήσεις. Χαρακτηριστική περίπτωση, φερ ειπείν, είναι το Αφγανιστάν. 

Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι μόλις ανοίξουν τα κλειστά κέντρα, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα (προβλέπεται ένα μεταβατικό διάστημα περίπου τριών εβδομάδων) θα κλείσουν οι ανοιχτές δομές. Βεβαίως, αστάθμητος παράγονταν στον σχεδιασμό είναι οι ροές από την Τουρκία, εξ ου και η κυβέρνηση θέλει δια των κλειστών δομών, των γρήγορων διαδικασιών ασύλου και των τακτικών επιστροφών να στείλει μήνυμα αποτροπής στα τουρκικά παράλια.

Πηγή: Reader.gr