Την επιθυμία του να βοηθήσει την Ελλάδα στην πάταξη της φοροδιαφυγής εξέφρασε ο υπουργός Οικονομικών του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας (ΒΡΒ), Norbert Walter-Borjans, σε συνέντευξή του στην Deutsche Welle, προσβλέποντας όπως ανέφερε στην στενότερη συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση εν όψει της φορολογικής συμφωνίας Ελλάδας και γερμανικού κρατιδίου.

«Μετά από πολλές συνομιλίες που είχαμε, καταλήξαμε στην κοινή διαπίστωση ότι θα ήταν χρήσιμο για τους υπαλλήλους του ελληνικού ΣΔΟΕ εάν παρακολουθούσαν μια φορά πώς γίνεται ο φορολογικός έλεγχος και ο υπολογισμός των φόρων στη ΒΡΒ, πώς γίνεται ο έλεγχος των υψηλών εισοδημάτων αλλά και των επιχειρήσεων. 

Επίσης πώς δουλεύει το σώμα δίωξης οικονομικού εγκλήματος, πώς αξιολογεί στοιχεία, πώς διεξάγει έρευνες. Πρόκειται δηλαδή τρόπον τινά για μια προσφορά «εντατικών μαθημάτων» για υπαλλήλους του ελληνικού ΣΔΟΕ στα κέντρα εκπαίδευσης που διαθέτουμε, με την οποία θέλουμε να συμβάλουμε στην ενίσχυση της ελληνικής φορολογικής διοίκησης».

Αρχές καλοκαιριού η έναρξη των σεμιναρίων

Ο υπουργός διευκρινίζει ότι έπειτα από μια σχετική προετοιμασία, τα σεμινάρια μετεκπαίδευσης των ελλήνων συναδέλφων μπορούν να ξεκινήσουν σχετικά άμεσα. 

Το πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι να γίνει αυτό «στις αρχές του καλοκαιριού», όπως λέει. 

Αν και το σχετικό πρόγραμμα περιορίζεται στους καταρχήν 50 υπαλλήλους, στόχος είναι να ακολουθήσουν μελλοντικά και άλλοι, σύμφωνα με τον ίδιο.

«Εάν η Ελλάδα θέλει να διατηρήσει την ικανότητα δράσης, τότε αυτό δεν επιτυγχάνεται μόνον μέσω της μείωσης των δαπανών. 

Η χώρα πρέπει να είναι σε θέση να κάνει επενδύσεις και να μπορεί να χρηματοδοτεί την κοινωνική συνοχή και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχεις έσοδα. 
Εάν θέλεις να γίνεται στην Ευρώπη αποδεκτό το αίτημα για παροχή βοήθειας τότε πρέπει να στέλνεις και το μήνυμα ότι φροντίζεις ώστε να επιτυγχάνονται όντως τα έσοδα που μπορούν να επιτευχθούν. Πιστεύω λοιπόν ότι αυτή η στήριξη θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές».

Το 2012 δεν υπήρξε ανταπόκριση

Η προσφορά μετεκπαίδευσης του Norbert Walter-Borjans δεν είναι καινούργια, αφού χρονολογείται από το 2012. 

Δεδομένου ότι η ελληνική πλευρά ανταποκρίνεται με μια καθυστέρηση τεσσάρων σχεδόν χρόνων, είναι εύλογο το ερώτημα εάν το πρόβλημα στην Ελλάδα έγκειται στην έλλειψη της απαραίτητης τεχνογνωσίας ή απλώς στην έλλειψη πολιτικής βούλησης.

«Δεν μπορώ και δεν θέλω να το κρίνω αυτό, διότι δεν θέλω να εμπλακώ στην εσωπολιτική συζήτηση (στην Ελλάδα)», σχολιάζει ο υπουργός Οικονομικών της NRW. «Όσον αφορά τις συνομιλίες του 2012, αυτό μπορώ να σας στο πω, είχα την αίσθηση ότι η ιδέα στήριξης των (φορολογικών) δομών στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκε γενικότερα θετικά, εντούτοις για λόγους που δεν γνωρίζω δεν υπήρξε ανταπόκριση. Προσωπικά επανήλθα στο θέμα και στη συνέχεια. 

Εάν υπήρχε η σαφής απάντηση ότι δεν έχουμε τέτοιες ανάγκες, τότε θα ήμουν ο τελευταίος που θα το επέβαλε στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια προσφορά εκ μέρους μας. Εάν αυτό μπορεί να βοηθήσει, τότε είμαστε πρόθυμοι να το κάνουμε».

Στα τέλη Νοεμβρίου ο ίδιος ο υπουργός παρέδωσε στις ελληνικές αρχές λίστα με περισσότερα από 10.000 δεδομένα τραπεζικών λογαριασμών ελλήνων καταθετών στην Ελβετία. 
Το γεγονός ότι από την προηγούμενη λίστα Λαγκάρντ έχουν διεκπεραιωθεί ελάχιστες υποθέσεις, δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για τον έλεγχο της λίστας Borjans, σχολιάζουν γερμανοί αναλυτές. 

Ο υπουργός Οικονομικών της ΒΡΒ δεν συμφωνεί με αυτή την ανάγνωση, εκτιμώντας ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι διαφορετικά.

«Τουλάχιστον έχω αυτή την εντύπωση. 

Καταρχήν, και στις συνομιλίες μας το 2012, η λίστα Λαγκάρντ είχε παίξει κάποιο ρόλο, υπό την έννοια ότι, όπως πιστεύω, ήταν ένας από τους λόγους (…) που τότε η Ελλάδα προτίμησε να περιμένει, πριν αποφασίσει για άλλη μια προσφορά βοήθειας από τη ΒΡΒ. 

Σήμερα έχω την εντύπωση ότι (η ελληνική πλευρά) όχι μόνον δέχθηκε ευχαρίστως τα δεδομένα, αλλά ότι υπάρχουν ήδη και οι πρώτες συνέπειες, για παράδειγμα, οι κατ΄ οίκον έρευνες. Και αυτό όμως είναι κάτι που δεν μπορώ να κρίνω. Εάν μπορούμε να βοηθήσουμε ώστε να ενισχύσουμε τη φορολογική διοίκηση στην Ελλάδα θα το κάνουμε, ωστόσο πρόκειται για μια απόφαση που λαμβάνεται στην Ελλάδα και την οποία πρέπει να σεβαστούμε. Αυτό είναι και το σωστό».

Περί φορολογικής συνείδησης των πολιτών

Η Handelsblatt χαρακτήριζε πρόσφατα τον Norbert Walter-Borjans ως τον «σκληρότερο φοροελεγκτή» της Γερμανίας, αφού αξιοποιώντας τα CD με στοιχεία γερμανών φοροφυγάδων τα τελευταία χρόνια, έχει φέρει απρόσμενα έσοδα δις στο γερμανικό δημόσιο. Πού έγκειται το μυστικό της επιτυχίας του;
«Συνδέεται άρρηκτα και με τα μηνύματα που στέλνεις στους πολίτες αλλά και με μια αλλαγή στην αντίληψή τους. 

Από την εποχή της οικονομικής κρίσης το 2008/2009 έχει ενισχυθεί η αντίληψη εδώ σε εμάς ότι όταν οι άνθρωποι αρνούνται να πληρώσουν φόρους, όταν μεταφέρουν τα εκατομμύρια και δισεκατομμύριά τους στο εξωτερικό, αυτό δεν αφορά μόνον τους φοροφυγάδες, αλλά αντιθέτως επιβαρύνει το κοινωνικό σύνολο. 

Είναι τα χρήματα που λείπουν για την εκπαίδευση, τις υποδομές. Οι πολίτες έχουν πλέον μια διαφορετική στάση σε σχέση με το παρελθόν, η οποία επηρεάστηκε σίγουρα και από τα όσα κάναμε και έκανα προσωπικά. 

Σε αυτό προστίθεται ότι αυτοί που φοροδιαφεύγουν ανήκουν κατά κανόνα σε μια κοινωνική ομάδα που αρέσκεται στο να δείχνει με το δάχτυλο τους άλλους όταν αυτοί δεν τηρούν τους νόμους, εκλαμβάνοντας τους εαυτούς τους ως πολίτες-πρότυπα. Αυτοί φυσικά δεν θέλουν τα φώτα της δημοσιότητας όταν αποκαλύπτεται ότι εξαπάτησαν το δημόσιο. 

Η συχνότητα των αποκαλύψεων φέρνει ανασφάλεια και στο τέλος αυτό φέρνει και την επιτυχία για το σώμα δίωξης οικονομικού εγκλήματος».