Στην τελική ευθεία βρίσκεται ο νέος νόμος για την προστασία της πρώτης κατοικίας, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου την Τρίτη στη Βουλή.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του insider.gr, το τελικό σχέδιο, το οποίο προέκυψε μετά και τις τελευταίες διαβουλεύσεις με τις τράπεζες την Πέμπτη, βρίσκεται ήδη στη Φρανκφούρτη όπου μελετάται διεξοδικά από τους τεχνοκράτες του SSM. 

Τα σενάρια για τον νέο νόμο

Ο επόπτης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις δικλείδες ασφαλείας που θα κρατήσουν μακριά τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, οι οποίοι αποτελούν και τη μεγάλη «πληγή« του υφιστάμενου πλαισίου. Προς αυτή την κατεύθυνση, η νέα πλατφόρμα θα έχει πρόσβαση στα στοιχεία του TaxisNet αλλά και τα τραπεζικά υπόλοιπα των αιτούντων για προστασία, η οποία δεν θα είναι επ’ αόριστον αλλά θα παρέχεται για πεπερασμένο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με πληροφορίες.

Συγκεκριμένα:

  • Για τους οφειλέτες που εμπίπτουν στα κοινωνικά κριτήρια, όπως οι άνεργοι και οι ανάπηροι, θα ισχύει ορίζοντας τριετίας
  • Για όσους εμπίπτουν μόνο στα εισοδηματικά κριτήρια και ανήκουν στα μεσαία κοινωνικά εισοδήματα, θα ισχύει ορίζοντας ενός έτους. Η λογική είναι να μην βρίσκουν στον νέο νόμο ασυλία οι στρατηγικοί κακοπληρωτές ή όσοι δουν σημαντική βελτίωση στα εισοδήματά τους.

Όσον αφορά στα εισοδηματικά κριτήρια, αυτά διατηρούνται στα υφιστάμενα επίπεδα -σε ό,τι ισχύει δηλαδή βάσει του άρθρου 9 του νόμου Κατσέλη. Αυτό σημαίνει ότι θα λαμβάνονται υπόψη οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης και συγκεκριμένα το όριο διαμορφώνεται στα 13.906 ευρώ για ένα άτομο και ανέρχεται έως τα 40.800 ευρώ για μια πενταμελή οικογένεια.

Ως προς την επιδότηση, αυτή θα αφορά το σύνολο των επιλέξιμων οφειλετών -σχεδόν όλοι, δηλαδή, όσοι θα “περνούν” από τα φίλτρα της πλατφόρμας. Η επιδότηση, σύμφωνα με τις σημερινές πληροφορίες, θα διαμορφώνεται βάσει των εισοδηματικών και κοινωνικών δεδομένων του οφειλέτη και θα ξεκινά από τα 50 ευρώ. Το ποσοστό της επιδότησης δεν θα είναι το ίδιο για όλους τους οφειλέτες, αλλά κατά μέσο όρο θα διαμορφώνεται στο 1/3 της οφειλής. Σε πρόσφατες δηλώσεις του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο πρωθυπουργός εξήγγειλε ότι για τον σκοπό αυτό έχουν προϋπολογιστεί 200 εκατ. ευρώ για το 2019, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι ενδέχεται το ποσό αυτό να ενισχυθεί από το υπερπλεόνασμα.

Τα σενάρια για τον υφιστάμενο νόμο

Έντονες πιέσεις ασκούν οι τράπεζες για αναμόρφωση της προστασίας για όσους έχουν βρίσκονται στην “ουρά” του παλιού νόμου Κατσέλη, συνολικά 155.000 οφειλέτες. Το αρχικό τους αίτημα είναι να αναγκαστούν να μεταπηδήσουν στο νέο πλαίσιο προστασίας, όμως, αυτό κατέστη από τους νομικούς μη εφικτό. 

Καθώς, όμως, οι τράπεζες υπολογίζουν ότι σε αυτούς περιλαμβάνονται 50.000-60.000 στρατηγικοί κακοπληρωτές, ζητούν από την κυβέρνηση να εφαρμοστούν τουλάχιστον αναδρομικά κάποια αυστηρότερα κριτήρια που θα “ξεσκεπάσουν” όσους εσκεμμένα βρήκαν ασυλία στον νόμο, ενώ δεν πληρούν τις προϋποθέσεις. 

Ένα από αυτά είναι να προσκομίζεται στο δικαστήριο υποχρεωτικά εκτίμηση από πτυχιούχο μηχανικό, ενώ ένα άλλο είναι να δοθεί στους τραπεζίτες πρόσβαση στα φορολογικά στοιχεία των εν λόγω οφειλετών για διαστάύρωση των στοιχείων τους σε συνδυασμό με τα τραπεζικά υπόλοιπα στις άλλες τράπεζες.

Οι τράπεζες ζητούν και αυτή η κατηγορία να περάσουν από τα “φίλτρα” του νέου νόμου, ωστόσο, δεν είναι ακόμη γνωστό εάν ο πρωθυπουργός -ο οποίος έχει αναλάβει προσωπικά το ζήτημα- θα ενσωματώσει αυτή τη διάταξη στο νέο πλαίσιο προστασίας. Πηγές του κλάδου θεωρούν δεδομένο ότι μεγάλο μέρος όσων οφειλετών έχουν λάβει δικάσιμο θα “μπουν στον πειρασμό” να κάνουν αίτηση στη νέα πλατφόρμα, καθώς θα μπορέσουν ενδεχομένως να επωφεληθούν από την επιδότηση.

Αυτό που δεν θεωρείται πιθανό, όμως, είναι να υποχρεωθούν από τον νόμο να το πράξουν όσοι αναμένουν ήδη την εκδίκαση της υπόθεσής τους.