Ο Άλαν Γκρίνσπαν, ο οικονομολόγος και πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για πέντε θητείες, υπό τέσσερις Αμερικανούς προέδρους, έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών.
Σύμφωνα με το NBC News, το οποίο επικαλείται τη σύζυγό του, Αντρέα Μίτσελ, επικεφαλής ανταποκρίτρια του δικτύου στην Ουάσινγκτον για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ο Γκρίνσπαν απεβίωσε στο σπίτι του από επιπλοκές της νόσου Πάρκινσον.
Γεννημένος στις 6 Μαρτίου 1926 στη Νέα Υόρκη, ο Γκρίνσπαν έδειξε από νεαρή ηλικία ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, ενώ φοίτησε και σε μουσική σχολή, ωστόσο επέλεξε να ακολουθήσει καριέρα στα χρηματοοικονομικά.
Ο Γκρίνσπαν γνωστός και ως «Μαέστρος» διορίστηκε πρόεδρος της Fed το 1987 από τον πρόεδρο Ρόναλντ Ρέιγκαν διαδεχόμενος τον Πολ Βόλκερ. Τα 18 χρόνια που βρέθηκε στο τιμόνι της έως τη συνταξιοδότησή του στις αρχές του 2006, χαρακτηρίστηκαν από άνθηση της χρηματιστηριακής αγοράς και χαμηλή ανεργία. Η θητεία του Γκρίνσπαν είναι η δεύτερη μακροβιότερη στην ιστορία μετά από εκείνη του Γουίλιαμ ΜακΤσέσνι Μάρτιν Τζούνιορ ο οποίος ηγήθηκε της Fed από το 1951 έως το 1970.
Λίγες μόλις εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα από τα μεγαλύτερα χρηματιστηριακά κραχ στην ιστορία, τη λεγόμενη «Μαύρη Δευτέρα» της 19ης Οκτωβρίου 1987, όταν η αμερικανική αγορά έχασε περισσότερο από το 20% σε μία μόνο ημέρα. Η ταχεία αντίδρασή του, με τη διοχέτευση μεγάλης ρευστότητας από τη Fed για τη διασφάλιση της χρηματοδότησης των τραπεζών, θεωρήθηκε καθοριστική και του χάρισε την πρώτη του μεγάλη επιτυχία στη νέα του θέση.
Έγινε σύμβολο της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής σκηνής μέσω τηλεοπτικών ομιλιών και καταθέσεων ενώπιον του Κογκρέσου που συχνά επηρέαζαν τις αγορές, μόλις οι επενδυτές και οι δημοσιογράφοι αποκωδικοποιούσαν τη συχνά αινιγματική γλώσσα του δίνοντας ιδιαίτερη σημασία ακόμη και στις πιο μικρές λεκτικές αποχρώσεις.
Σε μία από τις πιο γνωστές του τηλεοπτικές ομιλίες το 1996, η αφοπλιστική του ειλικρίνεια προκάλεσε αναταραχή στις αγορές. «Πώς γνωρίζουμε ότι η παράλογη ευφορία έχει οδηγήσει σε αδικαιολόγητη αύξηση των περιουσιακών στοιχείων, οι οποίες στη συνέχεια υπόκεινται σε απροσδόκητες και παρατεταμένες διορθώσεις, όπως συνέβη στην Ιαπωνία την τελευταία δεκαετία;...Δεν πρέπει να υποτιμούμε ούτε να εφησυχάζουμε όσον αφορά την πολυπλοκότητα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των αγορών περιουσιακών στοιχείων και της οικονομίας».
Η φράση «παράλογη εφορία» ερμηνεύθηκε τότε ως ένδειξη ότι ο Γκρίνσπαν θεωρούσε την αγορά υπερτιμημένη. Το χρηματιστήριο του Τόκιο, το οποίο ήταν ανοιχτό εκείνη τη στιγμή, έπεσε κατά 3% μετά από αυτό το σχόλιο.
Όταν αποχώρησε από την κεντρική τράπεζα το 2006, έγραψε τα απομνημονεύματά του με τίτλο "The Age of Turbulence", έχοντας ζήσει στη διάρκεια της θητείας του δύο υφέσεις, ένα χρηματιστηριακό κραχ, μια χρηματοπιστωτική κρίση στην Ασία (1997), χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν οι συνέπειες των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Ωστόσο, όταν ξέσπασε στις ΗΠΑ η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, πολλοί τον επέκριναν για το ότι είχε ενθαρρύνει την απορρύθμιση και είχε διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλά παρά τη φούσκα στην αγορά ακινήτων που τροφοδοτήθηκε από τα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου. Έκπληκτος, θα δήλωνε το 2008 ενώπιον του Κογκρέσου για την κρίση που οδήγησε στη βαθύτερη ύφεση από τη δεκαετία του 1930: «Ναι, βρήκα ένα ελάττωμα…αλλά αυτό με έχει ταράξει πολύ».
«Ο Άλαν Γκρίνσπαν αξίζει να μείνει στην ιστορία ως ένας από τους σπουδαιότερους κεντρικούς τραπεζίτες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, σε παγκόσμιο επίπεδο, όχι μόνο στη Fed», ανέφερε ο Ρότζερ Φέργκιουσον, ο οποίος διετέλεσε αντιπρόεδρος της Fed από το 1999 έως το 2006.
«Ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν την επίδραση της τεχνολογίας στην αύξηση της παραγωγικότητας στις ΗΠΑ, επιτρέποντας στην οικονομία να αναπτυχθεί ταχύτερα από ό,τι είχαμε προβλέψει, χωρίς να πυροδοτηθεί ο πληθωρισμός», πρόσθεσε.
