Το βράδυ της Πέμπτης, ο Πρόεδρος Τραμπ τηλεφώνησε στον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου με νέα που εκείνος δεν ήθελε να ακούσει: ότι αναμενόταν να υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες.
«Αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια σπουδαία συμφωνία και ήρθε η ώρα να τελειώσει αυτός ο πόλεμος», είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, αναφέρει το Axios.
Όταν ο Νετανιάχου πήγε σε πόλεμο στο πλευρό του Τραμπ, δεν φανταζόταν ότι αυτό θα ήταν το τέλος της ιστορίας.
Ο Νετανιάχου είχε ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι πίστευε πως ο πόλεμος θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Τώρα, τέσσερις μήνες πριν από εκλογές, οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι μετατρέπει το Ισραήλ σε « κράτος - δορυφόρο», απλώς αποδεχόμενος τους όρους ειρήνης του Τραμπ.
Κάποιοι στην Ουάσινγκτον θεωρούν ότι ο Νετανιάχου μπορεί να παίξει ρόλο «σαμποτέρ», ακόμη κι αν η συμφωνία προχωρήσει.
Όμως, στην τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, ο Νετανιάχου φάνηκε να αναγνωρίζει ότι δεν μπορούσε να τον εμποδίσει να την υπογράψει, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Προς το παρόν, αξιωματούχοι τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσινγκτον λένε ότι μια συμφωνία είναι κοντά αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Η εξέλιξη των γεγονότων
Καθώς οι ανταλλαγές πυρών με το Ιράν κλιμακώνονταν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Νετανιάχου σχεδίαζε να εξαπολύσει μαζικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές, πριν ο Τραμπ τον σταματήσει την τελευταία στιγμή.
Από τότε, ο Νετανιάχου έχει βρεθεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των εξελίξεων, καλώντας συμμάχους στην Ουάσινγκτον για πληροφορίες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις του Τραμπ, σύμφωνα με αμερικανική πηγή με άμεση γνώση.
Η ανάρτηση του Τραμπ την Πέμπτη ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία αιφνιδίασε τον Νετανιάχου, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την υπόθεση.
Όταν ο Τραμπ τηλεφώνησε μία ώρα αργότερα, ο Νετανιάχου δεν αντέδρασε έντονα ούτε αντέκρουσε ουσιαστικά, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο Ισραηλινός ηγέτης είπε στον Τραμπ ότι τον εμπιστεύεται να διασφαλίσει πως η τελική συμφωνία θα αντιμετωπίζει τις κοινές ανησυχίες τους για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Ο Μπίμπι πιθανότατα κατάλαβε ότι μια συμφωνία ήταν έτοιμη να γίνει και ότι δεν μπορούσε να τη σταματήσει», είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Το παρασκήνιο
Ο Νετανιάχου και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αποφεύγουν δημόσια την κριτική προς τον Τραμπ, αλλά ιδιωτικά είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι στην επικείμενη συμφωνία.
Μία ανησυχία είναι ότι, αφού υπογραφεί η συμφωνία και τελειώσει ο πόλεμος, το Ιράν μπορεί να καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις χωρίς πραγματικές πυρηνικές παραχωρήσεις.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, η ιρανική κυβέρνηση θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί πουλώντας πετρέλαιο, χωρίς τον κίνδυνο πολέμου.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατς δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Τραμπ προωθεί μια συμφωνία «βάσει της εκτίμησής του για τα αμερικανικά συμφέροντα», αλλά το Ισραήλ αναμένει να τηρηθούν κοινές «αρχές» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους πυραύλους και τους «τρομοκρατικούς πληρεξουσίους».
Σημείο τριβής
Ο Κατς υποστήριξε επίσης ότι το Ισραήλ διατηρεί «την ικανότητα να ενεργεί ανεξάρτητα για να αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο» και θα προετοιμαστεί αναλόγως.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν επίσης ότι, επειδή η εκεχειρία της συμφωνίας εφαρμόζεται στον Λίβανο, η κυβέρνηση Τραμπ θα περιορίσει την ελευθερία δράσης τους κατά της Χεζμπολάχ και θα απαιτεί να ενημερώνεται για κάθε πλήγμα.
«Κατανοώ τον ισραηλινό σκεπτικισμό. Η Χεζμπολάχ έχει σκοτώσει πολλούς αθώους Ισραηλινούς, ιδιαίτερα πολίτες. Δεν περιμένουμε καμία χώρα να παραιτηθεί από το δικαίωμα αυτοάμυνας. Αυτό που περιμένουμε είναι ότι, αν όλοι συμμετέχουν στη διαδικασία ειρήνης, το ίδιο θα κάνουν και οι υπόλοιποι», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος σε ενημέρωση δημοσιογράφων την Παρασκευή.
Ο αξιωματούχος είπε ότι ο Λευκός Οίκος «αισθάνεται σίγουρος» ότι τελικά οι Ισραηλινοί «θα ευθυγραμμιστούν».
Το πρωί της Παρασκευής, όταν ιρανικά κρατικά μέσα ισχυρίστηκαν ότι η συμφωνία θα δώσει στο Ιράν δισεκατομμύρια δολάρια άμεσα, ανήσυχοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ζήτησαν διευκρινίσεις από τον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν το Ισραήλ ότι οι ιρανικές αναφορές παραποιούσαν το περιεχόμενο της συμφωνίας.
«Πιστεύουμε ότι όταν δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας και κατανοήσουν ότι ουσιαστικά πρέπει να υπάρξει πρόοδος από την πλευρά των Ιρανών πριν παραδοθούν οποιαδήποτε οφέλη, θα είναι ικανοποιημένοι», είπε ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο ρόλος του Λιβάνου
Οι εξελίξεις στον Λίβανο είναι ένας παράγοντας που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει μια συμφωνία. Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να κατέχουν μεγάλα τμήματα του νότιου Λιβάνου και συνεχίζουν ανταλλαγές πληγμάτων με τη Χεζμπολάχ.
Ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι αν η Χεζμπολάχ εκτοξεύσει ρουκέτες κατά του Ισραήλ και το Ιράν συνεχίσει να εξοπλίζει την οργάνωση, αυτό θα ήταν αντίθετο με τη συμφωνία.
Για τον Νετανιάχου, η συνυπογραφή μιας συμφωνίας που τερματίζει τον πόλεμο χωρίς την επίτευξη των δηλωμένων στόχων του θα αποτελούσε μεγάλο στρατηγικό και πολιτικό πλήγμα.
Φωτογραφία @AP
