Οι εφοπλιστές πασχίζουν να κατανοήσουν τα «ψιλά γράμματα» στην εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν, η οποία θα μπορούσε προσωρινά να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ και να απεγκλωβίσει περισσότερα από 800 πλοία που έχουν παγιδευτεί στον Περσικό, σημειώνει σε δημοσίευμά του το Bloomberg.
Το κομβικό αυτό σημείο της διεθνούς ναυτιλίας έχει, επί της ουσίας, κλείσει από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι αμερικανοϊσραηλινές δυνάμεις επιτέθηκαν στο Ιράν, ενέργεια που με τη σειρά του προκάλεσε άνευ προηγουμένου αναστάτωση στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Χθες το βράδυ, λίγες ώρες προτού λήξει το τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, οι δυο πλευρές συμφώνησαν σε κατάπαυση πυρός με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Βασικές λεπτομέρειες παραμένουν αβέβαιες: Το Ιράν λέει ότι συμφώνησε σε δύο εβδομάδες ασφαλούς διέλευσης σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του και εντός «τεχνικών περιορισμών», ενώ ο Τραμπ ανακοίνωσε «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ». Ο Τραμπ δήλωσε σε ξεχωριστή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι ΗΠΑ θα «βοηθήσουν στην αύξηση της κυκλοφορίας» και θα «παραμείνουν» για να διασφαλίσουν την ομαλή ροή.
Ωστόσο, οι εφοπλιστές στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη υποδέχτηκαν την πιθανότητα επαναλειτουργίας τόσο με ανακούφιση, όσο και με επιφύλαξη. Δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, άμεση αλλαγή στην κίνηση γύρω από τα Στενά, αν και πηγές αναφέρουν στο Bloomberg πως κλήθηκαν ασφαλιστικές εταιρίες και σύμβουλοι ασφαλείας, ενώ τα πλοία ήταν σε ετοιμότητα.
«Θα παρακολουθούμε στενά την κατάσταση», δήλωσε τηλεφωνικά στο Bloomberg εκπρόσωπος της Nippon Yusen, μιας από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες στον κόσμο, με έδρα το Τόκιο.
Τις τελευταίες έξι εβδομάδες, η κυκλοφορία μέσω μιας από τις πιο πολυσύχναστες ενεργειακές οδούς στον κόσμο είναι ισχνή συγκριτικά με το παρελθόν, όπου περίπου 135 πλοία διέρχονταν καθημερινά.
«Δεν επανενεργοποιείς τις παγκόσμιες ναυτιλιακές ροές σε 24 ώρες», δήλωσε η Jennifer Parker, επίκουρη καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας. «Οι ιδιοκτήτες, οι ασφαλιστές και τα πληρώματα των δεξαμενόπλοιων πρέπει να πιστέψουν ότι ο κίνδυνος έχει πράγματι μειωθεί -όχι πως απλώς έχει σταματήσει».
Τα πλοία που μεταφέρουν ενεργειακούς πόρους αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος του στόλου που έχει κολλήσει στον Κόλπο, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας πληροφοριών Kpler. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 426 δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και καθαρά καύσιμα, καθώς και 34 πλοία μεταφοράς υγραερίου και 19 πλοία μεταφοράς LNG. Τα υπόλοιπα μεταφέρουν ξηρά προϊόντα, όπως γεωργικά ή μεταλλικά προϊόντα, ή εμπορευματοκιβώτια.
Τα σχέδια κατάπαυσης πυρός είναι ένα απαραίτητο βήμα, αλλά μόνο αρχικό, δήλωσε ο Lewis Hart, επικεφαλής του ναυτιλιακού τμήματος στην Ασία στην ασφαλιστική εταιρεία Willis Towers Watson. «Ακόμα και μέσα σε ένα χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων, αναμένουμε ότι η δραστηριότητα θα επανεκκινήσει με μετρημένο τρόπο και όχι μονομιάς», είπε.
Οι traders και οι εφοπλιστές θα παρακολουθούν τώρα εντατικά ποια πλοία αρχίζουν να κατευθύνονται προς το Ορμούζ προς οποιαδήποτε κατεύθυνση και πώς τα πηγαίνουν. Από το πρωί της Τετάρτης, περισσότερα από 1.000 πλοία περιμένουν και από τις δύο πλευρές, σε κομβόι γύρω από το Ντουμπάι και το Χορ Φακάν, στον Κόλπο του Ομάν.
«Είναι καλό να βλέπουμε ότι η αγορά αντιδρά κατ' αυτόν τον τρόπο, αλλά αυτή είναι η πρώτη μέρα μιας δοκιμαστικής κατάπαυσης του πυρός», δήλωσε ο Michael Pregent, πρώην σύμβουλος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, στο Bloomberg Television. «Είναι πιθανό να δούμε το καθεστώς να ελέγχει ποιος κινείται, ποιος κατηγορείται τι και ποιος αρνείται».
Σήμερα το πρωί, τα δύο πρώτα πλοία που επιχείρησαν έξοδο ύστερα από την ανακοίνωση φαίνεται να έπλεαν ως ζευγάρι προς τα νησιά Λαράκ και Κεσμ του Ιράν, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Ένα από αυτά είναι το Tour 2, ένα Suezmax που έχει κυρωθεί από τις ΗΠΑ και φέρει σημαία Ιράν.
Δίπλα στο δεξαμενόπλοιο πλέει ένα ελληνόκτητο bulk carrier, το NJ Earth, του οποίου το ιστορικό ταξιδιών στον Περσικό υποδηλώνει είτε σκόπιμη απόκρυψη τοποθεσίας, είτε παρεμβολές μέσω ηλεκτρονικού πολέμου, σημειώνεται στο δημοσίευμα. Δεν υπήρχαν στοιχεία επικοινωνίας στη βάση δεδομένων Equasis για την ιδιοκτήτρια εταιρία, NJ Earth Marine Ltd., και τη διαχειρίστρια, NJ Trust Marine Ltd.
Η κίνηση των πλοίων LNG θα παρακολουθείται επίσης ιδιαίτερα στενά, καθώς κανένα φορτωμένο πλοίο δεν έχει περάσει από το στενό από την έναρξη του πολέμου και μια πρόσφατη απόπειρα διέλευσης από δύο δεξαμενόπλοια κατέληξε σε στροφή 180 μοιρών την τελευταία στιγμή. Περίπου το 20% της παγκόσμιας κυκλοφορίας LNG πέρασε από το Ορμούζ πέρυσι.
Σύμφωνα με καταμέτρηση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), στα τέλη Μαρτίου περίπου 20.000 ναυτικοί είχαν εγκλωβιστεί σε ακινητοποιημένα πλοία και σε άλλα μη επιβατικά σκάφη και πλοία υποστήριξης. Τα πληρώματα αυτά βρίσκονται αντιμέτωπα με μειωμένες προμήθειες, κόπωση και ψυχολογικό στρες, προειδοποίησε ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.
