Το Ελεγκτικό Συνέδριο, με τη νέα Έκθεση Ελέγχου 4/2025, καταλήγει σε ένα σαφές και ανησυχητικό συμπέρασμα: τα δημόσια έργα στην Ελλάδα εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται περισσότερο ως βραχύβιες παρεμβάσεις παρά ως μακροπρόθεσμες επενδύσεις με ολοκληρωμένο κύκλο ζωής. Η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού, συστημάτων παρακολούθησης και δεικτών απόδοσης δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ακόμη και κρίσιμες υποδομές μένουν χωρίς σαφή προοπτική αξιοποίησης και συντήρησης.
Στην έκθεση με τίτλο «Έργα δημόσιων φορέων: Αντιμετωπίζονται ως επενδύσεις με ορίζοντα τον κύκλο ζωής τους ή ως βραχύβιες παρεμβάσεις χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό;», το Ελεγκτικό Συνέδριο εξετάζει κατά πόσο οι φορείς του Δημοσίου διασφαλίζουν τη λειτουργικότητα και τη διαθεσιμότητα των έργων από την κατασκευή έως και τη γήρανσή τους. Τα ευρήματα αποτυπώνουν σημαντικές αδυναμίες.
Τα βασικά πορίσματα του ελέγχου:
- Δεν υφίσταται σύστημα συνολικής διαχείρισης της αξιοποίησης των έργων καθ’ όλο τον κύκλο ζωής τους. Η αξιολόγηση της σκοπιμότητας και της βιωσιμότητας των έργων και η ουσιαστική διαβούλευση με το κοινό ούτε προβλέπονται σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου ούτε διενεργούνται κατά κανόνα από τους φορείς
- Δυσχέρειες παρουσιάσθηκαν κατά την αξιοποίηση ορισμένων ολυμπιακών ακινήτων. Στην πρόκλησή τους συνέβαλαν η απουσία σχετικού σχεδιασμού και οι αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις της αρμοδιότητας αξιοποίησης
- Δεν έχει τεθεί σε λειτουργία ένα σύστημα συνολικής διαρκούς παρακολούθησης της συντήρησης των έργων. Δεν προγραμματίζονται κατά κανόνα συντηρήσεις και τακτικές επιθεωρήσεις, αλλά οι όποιες παρεμβάσεις λαμβάνουν χώρα κατόπιν αναφορών χρηστών ή έκτακτων βλαβών
- Δεν έχουν θεσπιστεί δείκτες απόδοσης σε σημαντικές κατηγορίες έργων, ενώ οι φορείς δεν ορίζουν τέτοιους δείκτες στα επιμέρους έργα που υλοποιούν, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους
- Κατά την εκπόνηση των μελετών δεν σταθμίζονται επαρκώς κίνδυνοι, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, γεωτεχνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες
- Δεν παρέχονται επαρκείς εγγυήσεις για την άσκηση ουσιώδους επίβλεψης, καθόσον οι τεχνικές υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες, ενώ διαπιστώθηκαν σε αρκετές περιπτώσεις ελλείψεις στην τήρηση ημερολογίων και ανακεφαλαιωτικών εκθέσεων, περιορισμένη παρουσία των επιβλεπόντων, ανεπαρκής τεκμηρίωση των ελέγχων ποιότητας και μη αξιοποίηση της δυνατότητας ανάθεσης της επίβλεψης σε εξωτερικούς φορείς.
Η έκθεση συνοδεύεται από τις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς τους αρμόδιους φορείς για τη βελτίωση των δράσεών τους προς την κατεύθυνση αυτή.
