Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το Brexit

Το Brexit μπορεί να μην έχει ακόμη υλοποιηθεί, ωστόσο πλέον έχει πάρει το δρόμο του. Ιδίως, μετά τη σαρωτική νίκη του Συντηρητικού Κόμματος του Μπόρις Τζόνσον στην κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση της 12ης Δεκεμβρίου.

Η συμφωνία του Μπόρις Τζόνσον με την ΕΕ για το Brexit πέρασε από τη Βουλή των Κοινοτήτων στις 20 Δεκεμβρίου, γεγονός που εκμηδενίζει τον κίνδυνο ενός Brexit χωρίς συμφωνία, ενός «άτακτου» δηλαδή Brexit. Μετά το πράσινο φως από τη Βουλή των Κοινοτήτων στη συμφωνία, οι Βρετανοί έχουν στη διάθεσή τους μια 11μηνη μεταβατική περίοδο για να αντιληφθούν πώς είναι η ζωή έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τη διάρκεια της 11μηνης περιόδου, η Βρετανία θα μπορεί να κάνει ελεύθερα εμπορικές συναλλαγές με την ΕΕ και να υπόκειται στους περισσότερους από τους νόμους της, χωρίς ωστόσο να έχει δικαίωμα λόγου στην κατάρτιση και ψήφιση αυτών των νόμων.

Η Βρετανία έχει ήδη αλλάξει τα βασικά χαρακτηριστικά των νέων διαβατηρίων που έχουν εκδοθεί, ωστόσο δρομολογούνται κι άλλες, πολύ σημαντικές αλλαγές. Ευτυχώς, η ελεύθερη κίνηση Ευρωπαίων και Βρετανών πολιτών, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παραμείνει η ίδια, ενώ άμεσα θα τεθεί σε ισχύ μια συμφωνία, η οποία προβλέπει την προστασία των δικαιωμάτων για περισσότερα από 3 εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες που κατοικούν στη Βρετανία και για ένα εκατομμύριο Βρετανών που κατοικούν εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εν λόγω συμφωνία τους επιτρέπει να παραμείνουν στη χώρα που βρίσκονται και να συνεχίσουν να λαμβάνουν συντάξεις και πρόσβαση στο σύστημα υγείας της εν λόγω χώρας. Προσεχώς, η Βρετανία θα καταβάλλει και το τίμημα της απόφασής της να πάρει «διαζύγιο» από την Ευρωπαϊκή Ένωσης, ήτοι ένα ποσό της τάξης των 43 δισ. δολαρίων (33 δισ. στερλίνες). Τα σχέδια για να αποτραπούν τα πιο σκληρά και πιο αυστηρά σύνορα με την Ιρλανδία δεν πρόκειται να τεθούν σε ισχύ μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.

Η νομοθεσία που αφορά στο Brexit και έχει μέχρι τώρα καταρτιστεί, δεν δίνει απαντήσεις στην πιο σημαντική ερώτηση: Ποια θα είναι η μελλοντική σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βρετανίας; Πώς θα είναι τα πράγματα μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου τον Δεκέμβριο του 2020;

Στη θεωρία, ΕΕ και Βρετανία θα έχουν υπογράψει μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, μέχρι τότε. Στην πράξη, όλα μπορούν να συμβούν γιατί μια τέτοια συμφωνία απαιτεί πολιτικές διαπραγματεύσεις. Επί της ουσίας, δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα σε ό,τι αφορά τους όρους με τους οποίους θα γίνεται το εμπόριο από τις αρχές του 2021 και ύστερα.

Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές έχουν προειδοποιήσει πως η προθεσμία του Δεκεμβρίου 2020 δεν είναι ρεαλιστική, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον, έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο παράτασης της μεταβατικής περιόδου.

Εάν Βρυξέλλες και Βερολίνο δεν καταλήξουν σε συμφωνία, η Βρετανία μπορεί να επιστρέψει στο… παρελθόν, διαπραγματευόμενη με την ΕΕ σύμφωνα με τους εμπορικούς όρους που τέθηκαν σε ισχύ το 1995 από τα μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Μια τέτοια κατάσταση θα θυμίζει ένα Brexit χωρίς συμφωνίας.

Σύμφωνα με το σενάριο που συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες, η Βρετανία μπορεί να επιδιώξει μια «γρήγορη και βρώμικη συμφωνία», διασφαλίζοντας πως δεν θα επιβάλλονται δασμοί στα προϊόντα της. Μια συμφωνία, ωστόσο, η οποία αφορά στα προϊόντα και εξαιρεί τις υπηρεσίες, μπορεί να πλήξει σφόδρα την οικονομική και χρηματοπιστωτική βιομηχανία του Λονδίνου.