Ο αντίκτυπος από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στις χώρες της Μέσης Ανατολής είναι διαφορετικός από χώρα σε χώρα, ωστόσο όλες μπορούν να απορροφήσουν το σοκ χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η τρέχουσα πιστοληπτική τους αξιολόγηση, εκτιμά η Fitch Ratings.
Στο βασικό της σενάριο, η Fitch υποθέτει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά για λιγότερο από έναν μήνα και ότι δεν θα υπάρξουν μεγάλες ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις παραγωγής και μεταφοράς. Παρόλα αυτά, ο οίκος επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι γύρω από αυτές τις παραδοχές παραμένουν σημαντικοί.
Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) -με εξαίρεση το Ομάν- καθώς και το Ιράκ, εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος των υδρογονανθράκων τους μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το Μπαχρέιν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ διοχετεύουν από το 87% έως το 95% των εξαγωγών τους μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού. Ήδη το Ιράκ και το Κατάρ έχουν διακόψει σημαντικό μέρος της παραγωγής τους.
Η Fitch εκτιμά ότι κάθε εβδομάδα κατά την οποία τα Στενά παραμένουν κλειστά θα μειώνονται τα έσοδα από εξαγωγές υδρογονανθράκων περίπου κατά 0,4% του ΑΕΠ για αυτές τις τέσσερις χώρες, με βάση τα στοιχεία εξαγωγών του 2025 και υποθέτοντας τιμή 85 δολαρίων το βαρέλι για το πετρέλαιο. Μέρος των απωλειών μπορεί να ανακτηθεί μέσω πωλήσεων αποθεμάτων υδρογονανθράκων, ωστόσο η πλήρης ανάκτηση θεωρείται δύσκολη.
Η σχέση μεταξύ εξαγωγών υδρογονανθράκων και κρατικών εσόδων δεν είναι γραμμική, εξηγεί μεταξύ άλλων η Fitch, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως τα δικαιώματα εκμετάλλευσης (royalties), η φορολογία των εταιρειών και οι πολιτικές μερισμάτων. Ωστόσο, η κατεύθυνση της επίδρασης παραμένει ίδια, καθως η πτώση των εξαγωγών οδηγεί σε πίεση στα δημόσια έσοδα.
Το Κουβέιτ και το Κατάρ διαθέτουν σημαντικά δημοσιονομικά «μαξιλάρια» που εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 606% του ΑΕΠ για το Κουβέιτ και στο 223% του ΑΕΠ για το Κατάρ, καθώς και χαμηλό (Κουβέιτ) ή μέτριο (Κατάρ) δημόσιο χρέος. Αυτά τα αποθέματα επιτρέπουν στις δύο χώρες να αντέξουν σχετικά άνετα μια προσωρινή διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου.
Αντίθετα, το Μπαχρέιν και το Ιράκ δεν διαθέτουν ανάλογα δημοσιονομικά αποθέματα, κάτι που αντανακλάται και στις χαμηλότερες πιστοληπτικές αξιολογήσεις τους. Ωστόσο υπάρχουν αντισταθμιστικοί παράγοντες. Για το Μπαχρέιν, η Fitch εκτιμά ότι άλλα κράτη του GCC θα μπορούσαν να προσφέρουν χρηματοδότηση και πιθανώς πρόσθετη στήριξη.
Στο Ιράκ, από την έναρξη της σύγκρουσης έχει διακοπεί η παραγωγή πετρελαίου σε ορισμένα πεδία και έχουν ανασταλεί οι εξαγωγές όχι μόνο μέσω των Στενών του Ορμούζ αλλά και μέσω του αγωγού Kirkuk–Ceyhan προς την Τουρκία για λόγους ασφαλείας. Ο αγωγός αυτός έχει δυναμικότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 30% των ιρακινών εξαγωγών. Η επίδραση στα δημόσια οικονομικά της χώρας θα μπορούσε να περιοριστεί με τη χρήση ταμειακών αποθεμάτων ή με τη μείωση των δημόσιων επενδυτικών δαπανών, οι οποίες βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με το ιστορικό τους.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν υποδομές εξαγωγής υδρογονανθράκων που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο αγωγός Abu Dhabi Crude Oil Pipeline και το λιμάνι της Φουτζέιρα έχουν δυναμικότητα περίπου 1,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, που αντιστοιχεί περίπου στο 55% της συνολικής αξίας των εξαγωγών υδρογονανθράκων. Η Fitch εκτιμά ότι κάθε εβδομάδα κλεισίματος των Στενών θα μειώνει τα έσοδα από εξαγωγές του Άμπου Ντάμπι περίπου κατά 0,15% του ΑΕΠ, επίδραση που θεωρείται μικρή δεδομένου του μεγάλου δημοσιονομικού πλεονάσματος.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει επίσης τον αγωγό east-west pipeline με δυναμικότητα περίπου 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως, αν και παραμένει αβέβαιο εάν αυτή η ροή μπορεί να διατηρηθεί και να εξαχθεί μέσω των λιμανιών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εάν όμως λειτουργήσει σε αυτό το επίπεδο, με τιμή Brent στα 85 δολάρια ανά βαρέλι, τα έσοδα από εξαγωγές θα μπορούσαν ακόμα και να αυξηθούν, σε σχέση με τα επίπεδα πριν την έναρξη της σύγκρουσης.
Τέλος, το Ομάν ενδέχεται να ωφεληθεί από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου, καθώς οι εξαγωγές του δεν διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
