Οι παγκόσμιες αγορές αντιμετωπίζουν αυτή την εβδομάδα ένα νέο κύμα μεταβλητότητας, αφού ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε να επιβάλει δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες έως ότου οι ΗΠΑ επιτραπεί να αγοράσουν τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβάλει επιπλέον δασμούς 10% στις εισαγωγές αγαθών από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Βρετανία, οι οποίοι θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
«Οι ελπίδες ότι η κατάσταση με τους δασμούς είχε ηρεμήσει για φέτος διαψεύστηκαν προς το παρόν - και βρισκόμαστε ξανά στην ίδια κατάσταση όπως την περασμένη άνοιξη», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίτινγκ.
Οι εκτεταμένοι δασμοί της «Ημέρας Απελευθέρωσης» τον Απρίλιο του 2025 προκάλεσαν σοκ στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Στη συνέχεια, οι επενδυτές σε μεγάλο βαθμό αγνόησαν τις εμπορικές απειλές του Τραμπ στο δεύτερο μισό του έτους, θεωρώντας τες θόρυβο, και αντέδρασαν με ανακούφιση καθώς ο Τραμπ προχώρησε σε συμφωνίες με χώρες όπως η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αν και αυτή η περίοδος ηρεμίας ενδέχεται να έχει πλέον τελειώσει, οι κινήσεις των αγορών τη Δευτέρα θα μπορούσαν να είναι πιο συγκρατημένες, λόγω της εμπειρίας ότι το επενδυτικό κλίμα είχε αποδειχθεί πιο ανθεκτικό και η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη παρέμεινε σε τροχιά.
Ωστόσο, ο Σμίτινγκ ανέμενε ότι το ευρώ θα μπορούσε να δεχθεί κάποια πίεση με την έναρξη των ασιατικών συναλλαγών. Το ευρώ έκλεισε την Παρασκευή γύρω στα 1,16 δολάρια έναντι του δολαρίου, έχοντας υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδά του από τα τέλη Νοεμβρίου.
Οι επιπτώσεις για το δολάριο ήταν λιγότερο σαφείς. Παραμένει ασφαλές καταφύγιο, αλλά θα μπορούσε επίσης να επηρεαστεί από το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον βρίσκεται στο επίκεντρο γεωπολιτικών ρήξεων, όπως συνέβη και τον περασμένο Απρίλιο.
«Για τις ευρωπαϊκές αγορές θα πρόκειται για μια μικρή οπισθοδρόμηση, αλλά όχι για κάτι συγκρίσιμο με την αντίδραση της “Ημέρας Απελευθέρωσης”», δήλωσε ο Σμίτινγκ.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές διαπραγματεύονται κοντά σε ιστορικά υψηλά, με τον γερμανικό δείκτη DAX και τον βρετανικό δείκτη υψηλής κεφαλαιοποίησης FTSE να καταγράφουν άνοδο άνω του 3% από την αρχή του έτους, ξεπερνώντας σε απόδοση τον S&P 500, ο οποίος ενισχύεται κατά 1,3%.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές του αμυντικού κλάδου είναι πιθανό να παραμείνουν εξαίρεση, επωφελούμενες από την αυξημένη γεωπολιτική ένταση. Οι αμυντικές μετοχές έχουν σημειώσει άνοδο σχεδόν 15% αυτόν τον μήνα, καθώς η αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις ΗΠΑ τροφοδότησε ανησυχίες γύρω από τη Γροιλανδία.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί και η δανική κορόνα, η οποία τελεί υπό στενή διαχείριση. Αν και έχει αποδυναμωθεί, οι διαφορές επιτοκίων αποτελούν βασικό παράγοντα και εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στην κεντρική ισοτιμία στην οποία είναι συνδεδεμένη με το ευρώ. Διαπραγματεύεται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων έξι ετών έναντι του ευρώ.
«Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ–ΕΕ επέστρεψε», δήλωσε η Τίνα Φόρνταμ, γεωπολιτική στρατηγικός αναλυτής και ιδρύτρια της Fordham Global Foresight.
Η τελευταία κίνηση του Τραμπ ήρθε την ώρα που κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ και της νοτιοαμερικανικής εμπορικής ένωσης Mercosur υπέγραψαν συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Αδιανόητες εξελίξεις
Η διαμάχη για τη Γροιλανδία είναι μόνο ένα από τα σημεία έντασης. Ο Τραμπ έχει επίσης εξετάσει το ενδεχόμενο παρέμβασης στις αναταραχές στο Ιράν, ενώ η απειλή της αμερικανικής κυβέρνησης να απαγγείλει κατηγορίες κατά του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για την ανεξαρτησία της.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο χρυσός - παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο - παραμένει κοντά σε ιστορικά υψηλά.
Η ετήσια έρευνα αντίληψης κινδύνων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, που δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της ετήσιας συνόδου στο Νταβός, στην οποία θα συμμετάσχει και ο Τραμπ, ανέδειξε την οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ κρατών ως τον υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο, αντικαθιστώντας τον ένοπλο πόλεμο.
Παρότι οι επενδυτές έχουν γίνει ολοένα και πιο επιφυλακτικοί απέναντι στον γεωπολιτικό κίνδυνο, σε κάποιο βαθμό έχουν επίσης συνηθίσει σε αυτόν.
«Το επενδυτικό κλίμα έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτικό απέναντι σε αυτού του είδους τις συνεχιζόμενες, σχεδόν αδιανόητες εξελίξεις, κάτι που πιθανότατα αντανακλά έναν συνδυασμό πίστης ότι ο Τραμπ τελικά δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει όλα όσα λέει, μαζί με την αίσθηση ότι τέτοιες κινήσεις δεν επηρεάζουν ουσιαστικά τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων», δήλωσε η Φόρνταμ.
