Θετική, αλλά με μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, καταγράφεται η εικόνα του επενδυτικού ψηφιακού χάρτη της Ευρώπης, σύμφωνα με πρόσφατη τεχνολογική έρευνα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ελκυστικότητα για το 2019 από την EY, με τη χώρα μας να καταγράφει σημαντική υστέρηση σε ανθρώπινο δυναμικό και ψηφιακές υποδομές, γεγονός που την κατατάσσει στις τελευταίες θέσεις της λίστας.
Όπως αποδεικνύει η έρευνα, η οποία μελετά τόσο το επίπεδο των άμεσων ξένων επενδύσεων στον ψηφιακό τομέα όσο και τους σημαντικούς τρόπους βελτίωσης της ψηφιακής ανταγωνιστικότητας σύμφωνα με κορυφαία στελέχη του χώρου, η Ευρώπη χρειάζεται εκτεταμένες συνεργατικές προσπάθειες για να γίνει πιο ελκυστική σε τεχνολογικές επενδύσεις, παρότι οι αριθμοί για το 2018 είναι ελπιδοφόροι.
Ειδικότερα, ο αριθμός των νέων έργων του ψηφιακού τομέα αυξήθηκε κατά 5%, φθάνοντας τα 1.227 το 2018, παρότι μάλιστα η όρεξη για ξένες άμεσες επενδύσεις σε οποιονδήποτε τομέα στην Ευρώπη καταγράφει μείωση για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας πενταπλασίασαν τα επιχειρηματικά τους κεφάλαια εν συγκρίσει με το 2013 φτάνοντας τα 23 δισ. δολάρια το 2018.
Παράλληλα, 69 τεχνολογικές εταιρείες προστέθηκαν στην Ευρωπαϊκή Λίστα κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2018 – διπλάσιες από τις 29 που ήταν το 2013.
Ο ψηφιακός τομέας μάλιστα δίνει ώθηση και στην ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη της περιοχή, σύμφωνα με τις επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα.
Όσον αφορά στους ηγέτες του τομέα, την πρώτη θέση καταλαμβάνει ο κλάδος της ψηφιακής οικονομίας, ο οποίος καταγράφεται πολλά υποσχόμενος για το σύνολο της οικονομική ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής κατά τα προσεχή έτη. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η καθαρή τεχνολογία (αλλιώς CleanTech) ενώ ακολουθεί ο κλάδος της ενέργειας και της κοινής ωφέλειας. Την χρυσή σε προοπτικές πεντάδα συμπληρώνουν ο φαρμακευτικός κλάδος και η αυτοκινητοβιομηχανία.
Ο ευρωπαϊκός χάρτης της ελκυστικότητας της τεχνολογίας
Ως Μέκκα της τεχνολογίας εξακολουθεί να θεωρείται το Λονδίνο ωστόσο αυτό θα μπορούσε να αλλάξει ενόψει Brexit. Ερωτηθείσες οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για το ποιες πόλεις προσφέρουν τις καλύτερες συνθήκες ώστε να εκκολαφθεί σε αυτές εκκολαφθεί σε αυτές ο επόμενος τεχνολογικός γίγαντας κατατάσσουν το Λονδίνο στην 4η θέση παγκοσμίως, πίσω από το Σαν Φρανσίσκο (και την ευρύτερη περιοχή της Silicon Valley). Το Βερολίνο καταλαμβάνει την 7η θέση στην παγκόσμια κατάταξη και την 2η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ ενώ το Παρίσι κατατάσσεται στην 12η θέση παγκοσμίως και στην 3η στην Ευρώπη.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο δημιουργήθηκαν τα περισσότερα ψηφιακά σχέδια άμεσων ξένων επενδύσεων από ό, τι σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα το 2018, για την ακρίβεια 288, στην Γερμανία 218 έργα και στη Γαλλία 171 έργα. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν η Ιρλανδία, η Ισπανία, Η Φινλανδία, η Ολλανδία, η Ρουμανία, η Λιθουανία και η Ρωσία.
Πέρα από το Brexit βέβαια το οποίο χαρακτηρίζεται από τους συμμετέχοντες της έρευνας ως νούμερο ένα κίνδυνος που θα απειλήσει τις επενδύσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η πολιτική αστάθεια στην περιοχή σε συνδυασμό με μια άνοδο του λαϊκισμού και του προστατευτισμού. Στην τέταρτη και στην πέμπτη θέση των κινδύνων, βρίσκεται η γεωπολιτική αστάθεια αλλά και ο γηράσκων πληθυσμός της ηπείρου.
Ελληνική υστέρηση σε ανθρώπινο δυναμικό και ψηφιακές υποδομές
Παρά τις βελτιωμένες επιδόσεις των τελευταίων χρόνων η συνεχής επένδυση στον ψηφιακό τομέα της Ευρώπης δεν είναι σε καμία περίπτωση εγγυημένη.
Επιζήμια για τις μελλοντικές επενδύσεις μπορεί να αποδειχτεί η εφαρμογή ενός ενιαίου φόρου στις ψηφιακές υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αντιστοίχως προβληματίζουν και τα υψηλά πρόστιμα που κατά διαστήματα έχουν επιβληθεί σε τεχνολογικές εταιρείες.
Επιπλέον η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρές ψηφιακές υποδομές όπως για παράδειγμα η γρήγορη και αξιόπιστη συνδεσιμότητα, για να ενισχύσει την ελκυστικότητά του κλάδου. Ωστόσο η συνδεσιμότητα ποικίλλει και ένα από τα χειρότερα παραδείγματα αυτής αποτελεί και η χώρα μας.
Σύμφωνα με την κατάταξη της EC, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο και η Δανία, αποτελούν τις τρεις ευρωπαϊκές χώρες με την καλύτερη συνδεσιμότητα ενώ η Ιταλία, η Κροατία και η Ελλάδα βρίσκονται στις τρεις τελευταίες.
Τέλος, εκφράζονται ανησυχίες ότι η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων της Ευρώπης, ειδικά σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, θα μπορούσε να βάλει φρένο στις επενδύσεις τεχνολογίας. Δυστυχώς και σε αυτή την περίπτωση η χώρα μας δεν παρουσιάζει θετικές επιδόσεις. Ειδικότερα, στο εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, μαζί με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία η Ελλάδα βρίσκεται στην ουρά της βαθμολογίας ως προς τις δεξιότητες και τα τεχνολογικά προσόντα που διαθέτει. Κι όλα αυτά την ώρα που μεταξύ των επενδυτών που συμμετείχαν στην έρευνα, το 94% αναφέρει την ύπαρξη ανθρώπινου δυναμικού με τεχνολογικά προσόντα ως «ιδιαίτερα σημαντικό» ή «σημαντικό» παράγοντα στην απόφαση ως προς το πού θα επενδύσουν.
Είναι προφανές ότι σε μια εποχή που οι επενδύσεις στην Ευρώπη στον τομέα της τεχνολογίας έχουν πιάσει ιστορικά υψηλά επίπεδα οι επιδόσεις της χώρας μας είναι ιδιαίτερα απογοητευτικές, ειδικά σε δύο τομείς που μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για το που θα κατευθυνθούν οι επενδύσεις.
Κι αν μεμονωμένα τα παραπάνω ζητήματα ενδέχεται να μην επιβραδύνουν τις επενδύσεις στην Ευρώπη, συνδυαστικά θα μπορούσαν να στρέψουν τους επενδυτές σε άλλη ήπειρο. Στον αντίποδα, επικουρικά θα λειτουργούσε η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προστασία των δεδομένων των καταναλωτών, η διασφάλιση ενός θεμιτού ανταγωνισμού καθώς και η επίλυση θεμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και δεσμεύσεων γεωγραφικής προέλευσης. Αρκεί να αναφέρουμε ότι το 86% των ερωτηθέντων επιχειρηματιών αναφέρουν ότι ο βαθμός προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (IP) καθορίζει το πού επενδύουν.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι για όλα τα παραπάνω η ΕΕ έχει συγκεκριμένη στρατηγική την οποία προτίθεται να στηρίξει με ένα ψηφιακό επενδυτικό πακέτο ύψους 9,2 δισ. δολάρια.
Όπως μάλιστα έχει ανακοινώνει στόχος της είναι να επικεντρωθείς τους υπερυπολογιστές, την τεχνητή νοημοσύνη, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τις ψηφιακές δεξιότητες και την αντιμετώπιση του ψηφιακού αναλφαβητισμού, δηλαδή την χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στην ευρύτερη κοινωνία.
