Φορολογικές ελαφρύνσεις στις τράπεζες για χορήγηση χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος περιλαμβάνει το σχέδιο της νέας Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Σύμφωνα με το Σχέδιο, εξετάζεται ένα μοντέλο εφαρμογής του προγράμματος «Σπίτι μου», στο οποίο οι τράπεζες θα χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένα επιτόκια σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος, λαμβάνοντας φορολογικές ελαφρύνσεις αντί για άμεση επιδότηση από κρατικούς ή κοινοτικούς πόρους.
Πρακτικά, με βάση το μέτρο αυτό, η ενίσχυση μεταφέρεται από τον δανειολήπτη στο πιστωτικό ίδρυμα. Αντί το Δημόσιο να επιδοτεί απευθείας το επιτόκιο του στεγαστικού δανείου, θα παρέχει φορολογικά κίνητρα στις τράπεζες, προκειμένου να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης για την αγορά πρώτης κατοικίας. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας πιο μόνιμος μηχανισμός πρόσβασης στη στέγη, χωρίς να εξαρτάται από έκτακτα κονδύλια, όπως αυτά του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το νέο πρόγραμμα απόκτησης σπιτιού θα απευθύνεται στις ίδιες ομάδες-στόχους και αναμένεται ότι θα ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο ενός συνολικού πακέτου μέτρων για τη στήριξη και ενίσχυση των εισοδημάτων. Ενδέχεται να θεσπιστούν διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια και ένταξη ακινήτων με άδεια κατασκευής και μετά το 2007.
Ήδη στον προηγούμενο κύκλο του προγράμματος οι δικαιούχοι ΑμεΑ με αναπηρία 67% και άνω ή που έχουν εξαρτώμενα τέκνα με το ίδιο ποσοστό αναπηρίας μπορούσαν να επιλέξουν καινούργια ακίνητα που κατασκευάστηκαν έως τις 31/12/2020 (αντί για το 2007 που ίσχυε για τους υπολοίπους).
Υπενθύμιζεται πως το πρόγραμμα «Σπίτι μου Ι» συγκέντρωσε υψηλή ζήτηση, καθώς υποβλήθηκαν περισσότερες από 40.000 αιτήσεις, από τις οποίες 23.875 έλαβαν προέγκριση και 8.902 έχουν προχωρήσει στο στάδιο της έγκρισης, δεσμεύοντας το 86,54% του προϋπολογισμού του προγράμματος.
Το «Σπίτι μου 2» συγκέντρωσε επίσης μεγάλο αριθμό αιτήσεων ενώ έως την κατάρτιση της Στρατηγικής (15-6-2026), οι εγκρίσεις ανέρχονταν σε 15.188 αντιστοιχώντας σε 95,14% του προϋπολογισμού του προγράμματος.
Ποιους αφορά το «Σπίτι μου 3»
Το Εθνικό Σχέδιο για την Στέγαση προτείνει την επέκταση του προγράμματος «Σπίτι Μου» ως έναν πιο διαρκή και βιώσιμο μηχανισμό πρόσβασης νέων και νοικοκυριών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος στην απόκτηση πρώτης κατοικίας. Αντί της άμεσης επιδότησης επιτοκίου από εθνικούς – κοινοτικούς πόρους, το μέτρο προβλέπει την παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατά τις περιπτώσεις που χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους.
Η παρέμβαση λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα εργαλεία ενίσχυσης της ιδιοκατοίκησης και μπορεί να συνδυαστεί με άλλες πολιτικές, όπως ο Λογαριασμός Στέγασης Νέων, ιδίως για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής που απαιτείται για την αγορά πρώτης κατοικίας.
Αντίστοιχη πρακτική εντοπίζεται στη Γαλλία, μέσω εργαλείων όπως το Prêt à Taux Zéro (PTZ), το οποίο στηρίζει την απόκτηση πρώτης κατοικίας με άτοκη ή ευνοϊκή χρηματοδότηση για επιλέξιμα νοικοκυριά, καθώς και το PSLA, που συνδυάζει μίσθωση και σταδιακή απόκτηση κατοικίας. Σε αντίθεση με το «Σπίτι μου 2», το οποίο χρηματοδοτείται μέσω πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έχει προσωρινό χαρακτήρα, το γαλλικό μοντέλο βασίζεται σε φορολογικές πιστώσεις και είναι ενσωματωμένο στη συνήθη τραπεζική διαδικασία.
Η εμπειρία από τα δύο προηγούμενα προγράμματα «Σπίτι μου» έχουν συμβάλλει στην ενίσχυση της στεγαστικής πίστης και στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε ιδιόκτητη κατοικία, παρέχοντας περισσότερα από 20.000 δάνεια σε ωφελούμενους.
Η μέχρι σήμερα εφαρμογή τους αναδεικνύει την ανάγκη συνέχισης και επέκτασης αντίστοιχων παρεμβάσεων, με στόχο τη στήριξη περισσότερων νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απόκτηση κατοικίας.
Στο πλαίσιο αυτό, τα νέα μέτρα που βρίσκονται υπό εξέταση αφορούν τόσο την επέκταση των προγραμμάτων όσο και τη βελτίωση του τρόπου λειτουργίας τους, μέσα από πιο αποτελεσματικούς, βιώσιμους και στοχευμένους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς.
